Kierowca samochodu osobowego – kod 832203 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Kierowca samochodu osobowego przewozi osoby i dokumenty samochodem służbowym – wozi kadrę zarządzającą, gości i pracowników, dowozi przesyłki i drobny sprzęt oraz wykonuje zadania zlecone w ciągu dnia. Planuje trasę, dba o stan techniczny i czystość pojazdu, rozlicza paliwo i prowadzi dokumentację przejazdów.
Kierowca samochodu osobowego – wymagania w stosunku do pracownika
- prawo jazdy kategorii B z wymaganym stażem oraz brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem,
- orzeczenie lekarskie i psychologiczne stwierdzające brak przeciwwskazań do pracy na stanowisku kierowcy,
- znajomość przepisów ruchu drogowego i zasad eksploatacji pojazdu,
- umiejętność planowania trasy, obsługi nawigacji i reagowania na utrudnienia w ruchu,
- kultura osobista i dyskrecja w kontakcie z przewożonymi osobami,
- umiejętność wykonania obsługi codziennej pojazdu i podstawowych czynności awaryjnych.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- kierowca służbowy,
- kierowca samochodu reprezentacyjnego,
- kierowca do przewozu osób w firmie,
- kierowca pojazdu służbowego instytucji,
- szofer.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy, z orzeczeniem o braku przeciwwskazań do pracy kierowcy,
- badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu dla kierowców zatrudnionych na tym stanowisku,
- okresowe badania lekarskie i psychologiczne w terminach wynikających z przepisów,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
- badania okulistyczne i ocena widzenia o zmierzchu oraz wrażliwości na olśnienie.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 3 lata dla stanowisk robotniczych,
- instruktaż eksploatacji powierzonego pojazdu i zasad obsługi codziennej,
- szkolenie z zasad bezpiecznej jazdy, w tym jazdy w warunkach zimowych i nocnych,
- szkolenie z postępowania w razie wypadku, kolizji i awarii pojazdu,
- szkolenie z pierwszej pomocy,
- szkolenie z zasad ochrony danych i dyskrecji przy przewozie osób.
Środowisko pracy
Kierowca spędza większość dnia w kabinie pojazdu, w pozycji siedzącej, w ruchu miejskim i na trasach pozamiejskich. Dzień pracy bywa rozciągnięty – wczesny dojazd po pasażera, długie oczekiwanie pod biurem lub hotelem, a potem powrót późnym wieczorem. Jazda odbywa się w każdych warunkach: w deszczu, mgle, śniegu, w nocy, w korkach i przy pracach drogowych. W kabinie występują drgania, hałas toczenia, przeciągi z nawiewu i klimatyzacji oraz olśnienie światłami pojazdów nadjeżdżających. Pomiędzy przejazdami kierowca wykonuje obsługę pojazdu, tankuje, myje samochód, dowozi przesyłki i przenosi bagaże pasażerów. Pracę nadzoruje dyspozytor lub przełożony, a plan dnia zmienia się wielokrotnie. Na stanowisku wykorzystuje się:
- samochód osobowy służbowy wraz z dokumentami i wyposażeniem obowiązkowym;
- nawigacja satelitarna i telefon z zestawem głośnomówiącym;
- karta paliwowa, karta opłat drogowych i dokumentacja przejazdów;
- podnośnik, klucz do kół i zestaw naprawczy ogumienia;
- środki do czyszczenia wnętrza i mycia pojazdu oraz płyny eksploatacyjne;
- apteczka, gaśnica, trójkąt ostrzegawczy i kamizelka ostrzegawcza;
- skrobaczka, odmrażacz i wyposażenie zimowe pojazdu.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- wypadek drogowy i kolizja przy dużych przebiegach dziennych, w ruchu miejskim i na trasach szybkiego ruchu,
- długotrwała pozycja siedząca i obciążenie statyczne kręgosłupa oraz kończyn dolnych,
- drgania o działaniu ogólnym przenoszone z nadwozia i zawieszenia pojazdu,
- hałas toczenia, silnika i ruchu ulicznego oraz hałas przy otwartych oknach,
- olśnienie światłami pojazdów nadjeżdżających, słońcem nisko nad horyzontem i zmęczenie wzroku przy jazdach nocnych,
- poślizgnięcie i upadek przy wsiadaniu, wysiadaniu, myciu pojazdu i obsłudze na oblodzonym podłożu,
- potrącenie przez inny pojazd przy postoju na poboczu, wymianie koła i czynnościach przy samochodzie,
- dźwiganie i przenoszenie bagażu pasażerów, przesyłek i sprzętu,
- przeciągi z nawiewu i klimatyzacji, przegrzanie w nagrzanym pojeździe i wychłodzenie przy pracach zewnętrznych,
- agresja i zachowania konfliktowe innych uczestników ruchu drogowego.
Czynniki chemiczne:
- spaliny pojazdów w ruchu miejskim, w tunelach, na parkingach podziemnych i podczas stania w korku,
- opary paliwa przy tankowaniu oraz płyn do spryskiwaczy, płyn chłodniczy i oleje przy obsłudze pojazdu,
- środki czyszczące do wnętrza, odświeżacze powietrza i preparaty do pielęgnacji tapicerki.
Czynniki psychofizyczne:
- duże obciążenie uwagi i czujności w ruchu drogowym, zwłaszcza w godzinach szczytu,
- nieregularny i wydłużony czas pracy, wczesne wyjazdy, późne powroty i długie oczekiwanie między przejazdami,
- praca w porze nocnej przy przewozach wieczornych i porannych oraz podczas wyjazdów służbowych,
- presja punktualności i odpowiedzialność za terminowe dowiezienie pasażera na spotkanie lub samolot,
- odpowiedzialność za bezpieczeństwo przewożonych osób i za powierzony pojazd,
- obciążenie stałą dyspozycyjnością i zmiennością planu dnia narzucanego przez przełożonego.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku kierowcy samochodu osobowego.
Środki ochrony indywidualnej
- kamizelka ostrzegawcza o intensywnej widzialności przy czynnościach poza pojazdem – potrącenie na drodze, poślizgnięcie i upadek przy pojeździe;
- okulary korekcyjne i przeciwsłoneczne dobrane do jazdy – olśnienie i zmęczenie wzroku;
- obuwie stabilne, antypoślizgowe, dopasowane do pedałów – poślizgnięcie i upadek przy pojeździe, wypadek drogowy;
- rękawice ochronne przy wymianie koła, obsłudze pojazdu i przenoszeniu bagażu – dźwiganie bagażu, paliwa i płyny eksploatacyjne;
- odzież ciepłochronna i przeciwdeszczowa na czynności zewnętrzne – mikroklimat w kabinie;
- rękawice jednorazowe przy czyszczeniu wnętrza i tankowaniu – środki czyszczące do wnętrza, paliwa i płyny eksploatacyjne.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- pojazd z aktualnym badaniem technicznym, sprawnymi hamulcami, oponami sezonowymi i systemami wspomagania kierowcy – wypadek drogowy, olśnienie i zmęczenie wzroku;
- fotel z regulacją w kilku płaszczyznach, podparciem odcinka lędźwiowego i regulowaną kierownicą – długotrwała pozycja siedząca, drgania ogólne;
- izolacja akustyczna kabiny, sprawna klimatyzacja i filtr kabinowy – hałas w kabinie, mikroklimat w kabinie, spaliny;
- zestaw głośnomówiący i nawigacja z aktualną mapą oraz informacją o utrudnieniach – obciążenie uwagi w ruchu, wypadek drogowy;
- wyposażenie awaryjne – trójkąt, gaśnica, apteczka, latarka i zestaw naprawczy ogumienia – potrącenie na drodze, poślizgnięcie i upadek przy pojeździe;
- miejsce postoju w bezpiecznym, oświetlonym miejscu oraz dostęp do zaplecza socjalnego w czasie oczekiwania – nieregularny i wydłużony czas pracy, agresja uczestników ruchu;
- serwisowanie pojazdu w autoryzowanym serwisie i zakaz samodzielnych napraw poza obsługą codzienną – paliwa i płyny eksploatacyjne, wypadek drogowy.
Środki organizacyjne
- ewidencja czasu pracy kierowcy z przerwami i odpoczynkiem dobowym oraz limitem godzin prowadzenia – nieregularny i wydłużony czas pracy, obciążenie uwagi w ruchu, praca w porze nocnej;
- planowanie trasy z rezerwą czasu i rezygnacja z presji szybkiej jazdy przy opóźnieniu – presja punktualności, wypadek drogowy;
- zakaz prowadzenia po wielogodzinnym dyżurze i prawo do zgłoszenia niezdolności do jazdy – praca w porze nocnej, obciążenie uwagi w ruchu;
- zasady bezpiecznego postoju – zjazd z jezdni, kamizelka, trójkąt i wezwanie pomocy drogowej – potrącenie na drodze;
- obsługa codzienna pojazdu według listy sprawdzeń i zgłaszanie usterek przed wyjazdem – wypadek drogowy, poślizgnięcie i upadek przy pojeździe;
- zasady korzystania z pomocy przy bagażu i ograniczenie mas przenoszonych ręcznie – dźwiganie bagażu;
- procedura postępowania przy agresji innego uczestnika ruchu – unikanie konfrontacji i zgłoszenie zdarzenia – agresja uczestników ruchu;
- pomiary drgań i hałasu w kabinie oraz dobór pojazdu do liczby przejechanych kilometrów – drgania ogólne, hałas w kabinie;
- ustalony sposób przekazywania zmian w planie dnia i uprzedzanie o wyjazdach wieczornych – dyspozycyjność i brak wpływu na plan dnia, odpowiedzialność za pasażerów.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla kierowcy samochodu osobowego.
- czynniki fizyczne – drgania o działaniu ogólnym, hałas, olśnienie i obciążenie wzroku, zmienny mikroklimat kabiny i przeciągi, długotrwała pozycja siedząca;
- czynniki chemiczne – spaliny silnikowe, w tym tlenek węgla i cząstki stałe, opary paliwa, płyny eksploatacyjne, środki czyszczące do wnętrza pojazdu;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – kierowanie pojazdem silnikowym jako podstawowa czynność na stanowisku, duże przebiegi dzienne, praca wymagająca pełnej sprawności psychoruchowej i szybkiej reakcji, praca w porze nocnej i nieregularny czas pracy, czynności poza pojazdem w pasie drogowym, dźwiganie i przenoszenie bagażu, kontakt z osobami agresywnymi w ruchu drogowym.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).