Duchowny wyznania ewangelickiego – kod 263605 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Duchowny wyznania ewangelickiego prowadzi nabożeństwa i nauczanie w parafii, udziela sakramentów, odwiedza chorych w domach, szpitalach i domach opieki oraz prowadzi pogrzeby na cmentarzach. Zajmuje się także administrowaniem budynkami parafialnymi, prowadzeniem kancelarii, katechezą i pracą z młodzieżą, a między placówkami przemieszcza się samochodem.
Duchowny wyznania ewangelickiego – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie teologiczne i ordynacja udzielona zgodnie z prawem wewnętrznym Kościoła,
- umiejętność wystąpień publicznych i pracy głosem bez nagłośnienia,
- umiejętność prowadzenia rozmowy duszpasterskiej i towarzyszenia w żałobie,
- znajomość zasad prowadzenia kancelarii parafialnej i ksiąg metrykalnych,
- prawo jazdy kategorii B i gotowość do częstych wyjazdów do filiałów.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- pastor parafii ewangelickiej,
- proboszcz parafii ewangelicko-augsburskiej,
- wikariusz ewangelicki,
- duszpasterz ewangelicki,
- kapelan ewangelicki w szpitalu.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy, jeżeli duchowny jest zatrudniony na podstawie umowy,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- badanie narządu głosu przy obciążeniu wynikającym z nabożeństw i katechezy,
- ocena narażenia na czynniki biologiczne przy posługach w szpitalach i domach opieki,
- badania do pracy na wysokości powyżej 3 m, jeżeli duchowny wchodzi na wieżę lub chór,
- kwalifikacja do szczepienia przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B przy posłudze szpitalnej.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat,
- szkolenie dla osób kierujących pracownikami parafii, gdy duchowny jest pracodawcą lub przełożonym,
- szkolenie z ochrony przeciwpożarowej obiektu sakralnego i zasad ewakuacji wiernych,
- szkolenie z pierwszej pomocy, w tym postępowania przy omdleniu i nagłym zatrzymaniu krążenia podczas nabożeństwa,
- instruktaż bezpiecznego posługiwania się świecami, kadzielnicą i ogniem otwartym w kościele,
- szkolenie z higieny i postępowania przeciwepidemicznego przy odwiedzinach chorych.
Środowisko pracy
Kościół ewangelicki to zwykle obiekt zabytkowy, nieogrzewany lub ogrzewany tylko na czas nabożeństwa, o wysokich sklepieniach, kamiennej posadzce i wąskich, krętych schodach na chór i wieżę. Zimą temperatura wewnątrz spada do kilku stopni, a wilgotność powietrza bywa bardzo wysoka. Duchowny spędza część dnia w tym wnętrzu, część w kancelarii przy komputerze, a część w drodze do filiałów, szpitali i domów wiernych. Pogrzeby odbywają się na cmentarzu w każdą pogodę, przy otwartym grobie i nierównym gruncie. W starych wnętrzach występuje kurz, zagrzybienie i odchody ptaków na strychu i w wieży. Na stanowisku wykorzystuje się:
- nagłośnienie kościoła, mikrofon i instalacja elektryczna w zabytkowym obiekcie;
- świece, paschał i kadzielnica oraz naczynia liturgiczne;
- organy, dzwony i napęd dzwonów sterowany z zakrystii;
- drabiny i schody na chór, wieżę oraz strych;
- komputer, drukarka i księgi parafialne w kancelarii;
- samochód osobowy do wyjazdów do filiałów i odwiedzin chorych;
- narzędzia ręczne i sprzęt do drobnych prac porządkowych wokół kościoła.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- zimno i wysoka wilgotność w nieogrzewanym wnętrzu kościoła oraz na cmentarzu,
- upadek na krętych schodach wieży, drabinie na strych i z chóru,
- potknięcie i upadek na nierównym gruncie cmentarza oraz przy otwartym grobie,
- pożar i oparzenie od świec, paschału oraz żaru w kadzielnicy,
- porażenie prądem przy starej instalacji elektrycznej i nagłośnieniu w zabytkowym budynku,
- hałas dzwonów przy pracy w wieży i dźwięk organów w bliskiej odległości,
- obciążenie narządu głosu przy kazaniach, katechezie i śpiewie bez nagłośnienia,
- wypadek drogowy podczas przejazdów do filiałów i odwiedzin chorych,
- spadające tynki, elementy wyposażenia i lód z dachu zabytkowego obiektu.
Czynniki chemiczne:
- dym kadzidła oraz produkty spalania świec w słabo wentylowanym wnętrzu,
- pył, zarodniki pleśni i kurz z wnętrz, strychu oraz archiwum parafialnego,
- środki do konserwacji drewna, mosiądzu i kamienia używane przy pracach porządkowych.
Czynniki biologiczne:
- czynniki przenoszone drogą kropelkową przy spowiedzi, komunii i odwiedzinach chorych – wirusy grypy, koronawirus, prątek gruźlicy,
- kontakt z ciałem zmarłego i jego otoczeniem podczas posługi pogrzebowej,
- odchody ptaków i gryzoni na strychu oraz w wieży, w tym ryzyko chorób odzwierzęcych.
Czynniki psychofizyczne:
- obciążenie emocjonalne towarzyszenia w żałobie, chorobie i kryzysach rodzinnych,
- brak wyraźnej granicy między życiem prywatnym a służbą, wezwania w nocy i w dni wolne,
- praca w pojedynkę przy odwiedzinach, w pustym kościele i w podróży,
- konflikty w parafii, oczekiwania wiernych i odpowiedzialność za decyzje administracyjne,
- praca przy monitorze ekranowym w kancelarii parafialnej,
- agresja osób nietrzeźwych i w kryzysie, które przychodzą po pomoc do parafii.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku duchownego wyznania ewangelickiego.
Środki ochrony indywidualnej
- odzież ciepła, bielizna termoaktywna i obuwie zimowe o podeszwie antypoślizgowej – zimno i wilgoć, upadek do otwartego grobu;
- maska filtrująca i środek do dezynfekcji rąk przy odwiedzinach chorych – zakażenia od wiernych, kontakt ze zwłokami;
- półmaska z filtrem P3 i rękawice przy pracach na strychu i w wieży – pył i zagrzybienie, odchody ptaków i gryzoni;
- rękawice ochronne przy gaszeniu świec, obsłudze kadzielnicy i pracach porządkowych – pożar i oparzenie, środki do konserwacji;
- ochronniki słuchu przy pracy w wieży dzwonnej – hałas dzwonów i organów;
- obuwie pełne i latarka przy wejściu na schody wieży – upadek ze schodów i wysokości.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- poręcze, taśmy antypoślizgowe i oświetlenie krętych schodów oraz wejścia na strych – upadek ze schodów i wysokości;
- ogrzewanie ławkowe lub promienniki w kościele i ogrzewana zakrystia – zimno i wilgoć;
- gaśnice, koc gaśniczy, czujki dymu i świeczniki o stabilnej podstawie – pożar i oparzenie;
- przegląd i pomiary instalacji elektrycznej oraz odgromowej obiektu sakralnego – porażenie prądem, pożar i oparzenie;
- nagłośnienie z mikrofonem bezprzewodowym i monitorem odsłuchowym – obciążenie narządu głosu, hałas dzwonów i organów;
- wentylacja wnętrza, osuszanie murów i zabezpieczenie siatkami otworów w wieży – dym i produkty spalania, pył i zagrzybienie, odchody ptaków i gryzoni;
- zabezpieczenie otwartego grobu, pomosty i oznaczenie dróg na cmentarzu – upadek do otwartego grobu;
- usuwanie nawisów śnieżnych i przeglądy dachu oraz tynków – spadające elementy;
- ergonomiczne stanowisko komputerowe w kancelarii – praca przy monitorze.
Środki organizacyjne
- ustalone godziny urzędowania kancelarii i dni wolne w tygodniu – brak granic czasu pracy, obciążenie emocjonalne;
- superwizja duszpasterska i wsparcie koleżeńskie po pogrzebach i kryzysach – obciążenie emocjonalne, konflikty w społeczności;
- informowanie bliskich o trasie wyjazdu i kontakt telefoniczny przy odwiedzinach – praca w pojedynkę, agresja i zachowania nieprzewidywalne;
- planowanie przejazdów z zapasem czasu i rezygnacja z jazdy po całonocnej posłudze – wypadek drogowy;
- zasada nieprzyjmowania osób nietrzeźwych bez obecności drugiej osoby – agresja i zachowania nieprzewidywalne;
- instrukcja bezpieczeństwa pożarowego i próbna ewakuacja kościoła – pożar i oparzenie, spadające elementy;
- zlecanie prac na wysokości i konserwacji dachu wyspecjalizowanym firmom – upadek ze schodów i wysokości, spadające elementy, środki do konserwacji;
- przerwy głosowe między nabożeństwem a katechezą i nawilżanie powietrza – obciążenie narządu głosu;
- przerwy w pracy przy monitorze – praca przy monitorze.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla duchownego wyznania ewangelickiego.
- czynniki fizyczne – mikroklimat zimny i wilgotny, praca na wysokości powyżej 3 m na wieży i chórze, hałas dzwonów, obciążenie narządu głosu;
- czynniki chemiczne – dym kadzidła i produkty spalania świec, pył i zarodniki pleśni, środki do konserwacji drewna i metali;
- czynniki biologiczne – czynniki biologiczne grupy 2 – wirusy przenoszone drogą kropelkową, prątek gruźlicy, czynniki odzwierzęce z odchodów ptaków i gryzoni, kontakt ze zwłokami;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – kierowanie samochodem w celach służbowych, praca w pojedynkę, nieregularne godziny pracy i wezwania nocne, obciążenie psychiczne, praca przy monitorze ekranowym.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).