Monter-elektronik – aparatura pomiarowa

Monter-elektronik – aparatura pomiarowa – kod 742104 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Monter-elektronik aparatury pomiarowej wykonuje montaż, uruchomienie, regulację i naprawę elektronicznych przyrządów pomiarowych – multimetrów, oscyloskopów, przetworników ciśnienia i temperatury, przepływomierzy, analizatorów gazów i rejestratorów. Sprawdza ich parametry na wzorcach, przygotowuje urządzenia do wzorcowania i wykonuje drobne prace w terenie u klientów przemysłowych.

Monter-elektronik – aparatura pomiarowa – wymagania w stosunku do pracownika

• wykształcenie średnie techniczne w zawodzie technik elektronik, technik automatyk lub technik mechatronik,
• umiejętność montażu przewlekanego i powierzchniowego oraz lutowania pod mikroskopem,
• znajomość metrologii, niepewności pomiarów i obsługi wzorców,
• świadectwo kwalifikacyjne URE/SEP grupy G1 w zakresie eksploatacji (E) – przy pracach przy instalacjach zakładowych,
• znajomość zasad montażu urządzeń w wykonaniu przeciwwybuchowym (ATEX) – przy aparaturze do stref zagrożonych wybuchem,
• precyzja, cierpliwość i dobry wzrok.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

• monter aparatury kontrolno-pomiarowej,
• elektronik aparatury pomiarowej,
• monter przyrządów pomiarowych elektronicznych,
• technik montażu urządzeń pomiarowych,
• monter-kalibrator przetworników.

Badania

• wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
• okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
• kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni,
• ocena ostrości wzroku i widzenia barw,
• badania do pracy na wysokości powyżej 3 m – jeżeli montaż w terenie obejmuje pracę na estakadach i zbiornikach.

Szkolenia bhp i inne

• szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
• szkolenie okresowe bhp dla stanowisk robotniczych – nie rzadziej niż co 3 lata,
• szkolenie z ochrony przed wyładowaniami elektrostatycznymi (ESD),
• szkolenie z pracy w strefach zagrożonych wybuchem – przy pracach w zakładach chemicznych i rafineriach,
• szkolenie z obsługi źródeł promieniotwórczych – tylko przy montażu mierników izotopowych, zgodnie z Prawem atomowym,
• szkolenie z pierwszej pomocy.

Środowisko pracy

Praca toczy się głównie w pracowni elektronicznej lub laboratorium pomiarowym o stabilizowanej temperaturze, przy stanowisku ESD z lutownicą, mikroskopem i zestawem wzorców. Monter montuje płytki, składa obudowy, wykonuje próby szczelności i odporności, a następnie testuje przyrządy na kalibratorach ciśnienia, temperatury i sygnałów elektrycznych. Przy instalowaniu przetworników na obiektach wyjeżdża do zakładów przemysłowych, gdzie pracuje przy rurociągach, zbiornikach i rozdzielniach, czasem w strefach zagrożonych wybuchem. Dużo czasu spędza przy komputerze, konfigurując przyrządy i sporządzając protokoły. Na stanowisku wykorzystuje się:

• stacja lutownicza, stacja hot-air i mikroskop stereoskopowy;
• kalibratory ciśnienia, piece i łaźnie kalibracyjne temperatury;
• wzorcowe multimetry, generatory i oscyloskopy;
• pompy ręczne i butle z gazami wzorcowymi do analizatorów;
• komunikatory HART i oprogramowanie konfiguracyjne;
• narzędzia monterskie i klucze dynamometryczne.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

• porażenie prądem elektrycznym przy uruchamianiu i testach zasilanych z sieci,
• oparzenia od lutownicy, pieców kalibracyjnych i łaźni olejowych,
• uderzenie strumieniem medium lub elementem przy próbach ciśnieniowych,
• obciążenie narządu wzroku przy montażu pod mikroskopem,
• skaleczenia narzędziami i ostrymi krawędziami obudów,
• upadek, uderzenie i kontakt z gorącymi rurociągami przy montażu na obiektach.

Czynniki chemiczne:

• dymy lutownicze i topniki,
• gazy wzorcowe do analizatorów (np. tlenek węgla, siarkowodór, metan) w butlach,
• rozpuszczalniki i lakiery ochronne do płytek drukowanych,
• rtęć ze starych przyrządów i termometrów wycofywanych z eksploatacji.

Czynniki psychofizyczne:

• duże obciążenie uwagi przy precyzyjnej regulacji,
• monotonia powtarzalnych czynności montażowych,
• długotrwała pozycja siedząca z pochyleniem nad stanowiskiem,
• praca przy monitorze ekranowym przy konfiguracji i protokołach,
• odpowiedzialność za poprawność wskazań wykorzystywanych w procesach i rozliczeniach.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku montera-elektronika aparatury pomiarowej.

Środki ochrony indywidualnej

• okulary ochronne przy lutowaniu i próbach ciśnieniowych – oparzenia, ciśnienie;
• rękawice termoodporne przy pracy z piecami i łaźniami – oparzenia;
• rękawice nitrylowe przy lakierowaniu płytek i pracy z rtęcią – rozpuszczalniki, rtęć;
• osobisty detektor gazów przy pracy z gazami wzorcowymi i w zakładach – gazy wzorcowe;
• kask, odzież i obuwie ochronne przy montażu na obiektach – teren;
• opaska ESD i narzędzia z rękojeściami izolowanymi – porażenie, skaleczenia.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

• odciąg dymów lutowniczych – dymy lutownicze;
• dygestorium lub wentylacja przy lakierowaniu i pracy z rtęcią – rozpuszczalniki, rtęć;
• osłony stanowisk prób ciśnieniowych i zawory bezpieczeństwa – ciśnienie;
• stanowiska z transformatorem separacyjnym i wyłącznikiem różnicowoprądowym – porażenie;
• oświetlenie stanowiskowe i mikroskopy z regulacją – wzrok, precyzja;
• ergonomiczne krzesła i podłokietniki – pozycja, monitor;
• butle mocowane w stojakach i wentylacja magazynu gazów – gazy wzorcowe.

Środki organizacyjne

• procedura postępowania z rtęcią i zestaw do jej usuwania – rtęć;
• zezwolenia na pracę w strefach Ex i obiektach obcych – teren, gazy wzorcowe;
• przerwy w pracy wzrokowej i przy monitorze – wzrok, monitor, monotonia;
• rotacja zadań montażowych i testowych – monotonia, pozycja;
• podwójna kontrola wyników i świadectw sprawdzeń – odpowiedzialność, precyzja;
• instrukcja prób ciśnieniowych z ograniczeniem maksymalnego ciśnienia – ciśnienie;
• przechowywanie narzędzi ostrych w uchwytach i porządek na stanowisku – skaleczenia.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla montera-elektronika aparatury pomiarowej.

• czynniki fizyczne – praca przy urządzeniach elektrycznych, praca przy urządzeniach ciśnieniowych;
• czynniki chemiczne – dymy lutownicze, rozpuszczalniki organiczne, gazy wzorcowe (tlenek węgla, siarkowodór), rtęć;
• czynniki biologiczne – brak;
• inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca wymagająca precyzji wzrokowej, praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, praca w strefach zagrożonych wybuchem przy montażu w terenie.

Podobne stanowiska

• monter elektrycznych przyrządów pomiarowych,
• metrolog,
• elektromonter układów pomiarowych i automatyki zabezpieczeniowej,
• automatyk,
• elektronik.

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).