Technik mechanik lotniczy

Technik mechanik lotniczy – kod 315317 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Technik mechanik lotniczy wykonuje obsługę techniczną i naprawy statków powietrznych – przeglądy przed lotem i okresowe, wymianę agregatów, prace na płatowcu, silnikach i układach hydraulicznych oraz usuwanie usterek zgłoszonych przez załogę. Pracuje w hangarze i na płycie lotniska, wypełnia dokumentację obsługi i poświadcza wykonane czynności.

Technik mechanik lotniczy – wymagania w stosunku do pracownika

wykształcenie średnie techniczne – technik mechanik lotniczy lub kierunek lotniczy,
znajomość budowy statków powietrznych, układów napędowych, hydraulicznych i paliwowych,
umiejętność pracy według dokumentacji obsługowej producenta i kart zadań,
licencja na obsługę techniczną statku powietrznego z odpowiednimi uprawnieniami, tam gdzie wymagają tego przepisy lotnicze,
znajomość języka angielskiego technicznego w zakresie dokumentacji lotniczej,
brak przeciwwskazań do pracy na wysokości, w hałasie i w systemie zmianowym.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

mechanik obsługi liniowej samolotów,
mechanik hangarowy statków powietrznych,
technik obsługi technicznej samolotów,
mechanik płatowca i silnika,
specjalista obsługi technicznej lotniczej.

Badania

wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
badania do pracy na wysokości powyżej 3 m przy pracach na skrzydle, kadłubie i usterzeniu,
badania słuchu z audiometrią w związku z narażeniem na hałas lotniczy.

Szkolenia bhp i inne

szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 3 lata dla stanowisk robotniczych,
szkolenia typu i szkolenia różnicowe na obsługiwane statki powietrzne zgodnie z wymaganiami lotniczymi,
szkolenie z bezpieczeństwa na płycie lotniska i ruchu pojazdów w strefie operacyjnej,
szkolenie z pracy na wysokości i obsługi podnośników oraz platform hangarowych,
szkolenie z postępowania z paliwem lotniczym, płynami specjalnymi i gazami technicznymi,
szkolenie z pierwszej pomocy i z zasad postępowania w razie pożaru statku powietrznego.

Środowisko pracy

Praca toczy się w hangarze obsługowym oraz na płycie lotniska przy obsłudze liniowej. Na płycie panuje hałas uruchamianych silników i agregatów, przeciągi, deszcz i mróz, a między samolotami jeżdżą ciągniki, cysterny i wózki bagażowe. Obsługa liniowa odbywa się w krótkich okienkach czasowych między lotami, często w nocy i wczesnym rankiem, pod presją terminu odlotu. W hangarze prace prowadzi się z platform i podnośników, na skrzydle i w ciasnych wnękach podwozia, w komorach paliwowych i w sekcjach kadłuba. Stosowane są paliwa lotnicze, płyny hydrauliczne, odladzacze, gazy pod wysokim ciśnieniem i materiały kompozytowe. Dokumentacja obsługi prowadzona jest w systemie komputerowym i wymaga precyzyjnych wpisów po każdej czynności. Na stanowisku wykorzystuje się:

klucze dynamometryczne, narzędzia specjalne i zestawy kontrolne producenta;
podnośniki lotnicze, platformy hangarowe, drabiny i podesty;
agregaty rozruchowe, zasilacze naziemne i próbniki układów;
urządzenia do kontroli nieniszczącej, endoskopy i przyrządy pomiarowe;
paliwo lotnicze, płyny hydrauliczne, oleje silnikowe i płyny odladzające;
butle z tlenem, azotem i instalacje sprężonego powietrza;
komputer z dokumentacją obsługową i systemem raportowania usterek.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

bardzo wysoki hałas silników odrzutowych, agregatów naziemnych i prób silnika na płycie,
upadek z wysokości ze skrzydła, kadłuba, usterzenia, platformy hangarowej i drabiny,
przygniecenie przy podnoszeniu statku powietrznego, opadnięciu podnośnika oraz przez demontowany agregat,
zassanie do wlotu silnika i uraz strumieniem gazów wylotowych podczas prób i uruchomień,
potrącenie przez ciągnik, cysternę lub wózek bagażowy w strefie ruchu na płycie,
uwolnienie płynu hydraulicznego, powietrza lub tlenu pod wysokim ciśnieniem przy rozłączaniu układów,
urazy głowy i kończyn przy pracach we wnękach podwozia, w komorach i sekcjach kadłuba,
praca w mikroklimacie zimnym i gorącym na płycie lotniska, w deszczu i wietrze,
porażenie prądem przy zasilaniu naziemnym, układach pokładowych i pracach przy akumulatorach,
pożar i wybuch par paliwa lotniczego przy pracach w komorach paliwowych i przy tankowaniu.

Czynniki chemiczne:

paliwo lotnicze i jego pary przy obsłudze instalacji paliwowej oraz pracach w zbiornikach,
płyny hydrauliczne na bazie estrów fosforanowych oraz oleje silnikowe i smary lotnicze,
płyny odladzające na bazie glikoli stosowane na płycie w okresie zimowym,
kleje, uszczelniacze poliuretanowe, żywice epoksydowe i pyły kompozytów przy naprawach struktury,
tlen, azot i sprężone powietrze, w tym ryzyko atmosfery wzbogaconej w tlen i ubogiej w tlen,
preparaty czyszczące, rozpuszczalniki i odrdzewiacze stosowane przy obsłudze.

Czynniki psychofizyczne:

bardzo wysoka odpowiedzialność za poprawność obsługi i poświadczenie zdatności statku powietrznego do lotu,
presja czasu przy obsłudze liniowej w krótkich okienkach między lotami i przy opóźnieniach,
praca zmianowa, w porze nocnej i wczesnym rankiem, z zaburzeniem rytmu snu,
praca precyzyjna w wymuszonej pozycji ciała, na kolanach, leżąc i z rękami nad głową,
obciążenie prowadzeniem szczegółowej dokumentacji obsługi i pracą przy monitorze ekranowym,
duże obciążenie uwagi przy jednoczesnej pracy wielu zespołów na jednym statku powietrznym.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku technika mechanika lotniczego.

Środki ochrony indywidualnej

ochronniki słuchu nauszne i wkładki przeciwhałasowe na płycie – hałas lotniczy;
szelki bezpieczeństwa z amortyzatorem przy pracach na skrzydle i kadłubie – upadek z wysokości;
hełm lub czapka ochronna, okulary ochronne i rękawice mechaniczne – urazy w ciasnych przestrzeniach, przygniecenie przez podnośnik lub element;
odzież ostrzegawcza o intensywnej widzialności na płycie lotniska – potrącenie pojazdem na płycie, zassanie i strumień gazów silnika;
obuwie ochronne z podnoskiem i podeszwą antypoślizgową – przygniecenie przez podnośnik lub element, mikroklimat zewnętrzny;
rękawice chemoodporne, okulary i osłona twarzy przy paliwie, płynach hydraulicznych i odladzaczach – paliwo lotnicze, płyny hydrauliczne i oleje, płyny odladzające, preparaty czyszczące i odrdzewiacze, uwolnienie czynnika pod ciśnieniem;
aparat ochrony układu oddechowego i odzież antyelektrostatyczna przy pracach w zbiornikach paliwa – paliwo lotnicze, gazy techniczne, pożar i wybuch paliwa;
półmaska z filtrem i rękawice przy naprawach kompozytów i klejeniu – kleje, uszczelniacze i kompozyty;
odzież ciepłochronna i przeciwdeszczowa do pracy na płycie – mikroklimat zewnętrzny.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

platformy hangarowe z barierkami, podesty dopasowane do typu statku i punkty kotwienia – upadek z wysokości;
podnośniki z blokadami i podporami, kontrola stanu technicznego i procedura podnoszenia – przygniecenie przez podnośnik lub element;
wyznaczone strefy bezpieczeństwa wokół pracujących silników i oznakowanie strefy zassania – zassanie i strumień gazów silnika, hałas lotniczy;
wyznaczone drogi ruchu pojazdów na płycie, oznakowanie stanowisk i ograniczenie prędkości – potrącenie pojazdem na płycie;
procedury rozprężania układów hydraulicznych i pneumatycznych oraz zabezpieczenia złączy – uwolnienie czynnika pod ciśnieniem;
wentylacja i detekcja gazów przy pracach w zbiornikach paliwa oraz uziemienie statku powietrznego – paliwo lotnicze, pożar i wybuch paliwa, gazy techniczne;
odciągi miejscowe i stanowiska do prac klejarskich oraz obróbki kompozytów w hangarze – kleje, uszczelniacze i kompozyty;
zabezpieczenia zasilaczy naziemnych, pomiary ochronne i wydzielone stanowisko akumulatorowe – porażenie prądem;
oświetlenie hangaru i płyty oraz oświetlenie przenośne stanowisk nocnych – praca zmianowa i nocna, urazy w ciasnych przestrzeniach;
stanowiska dokumentacyjne z ergonomicznym krzesłem i monitorem na wysokości oczu – obciążenie dokumentacją.

Środki organizacyjne

karty zadań obsługowych, podwójna kontrola czynności krytycznych i poświadczanie obsługi – odpowiedzialność za bezpieczeństwo lotu, obciążenie uwagi;
realistyczne planowanie okienek obsługi liniowej i procedura przerwania obsługi przy braku czasu – presja czasu między lotami;
grafik zmian z ograniczeniem kolejnych nocy, przerwami i limitem godzin obsługowych – praca zmianowa i nocna;
procedura prac w zbiornikach paliwa – zezwolenie, pomiary, asekuracja i przewietrzanie – paliwo lotnicze, pożar i wybuch paliwa, gazy techniczne;
koordynacja prac równoległych zespołów na statku powietrznym i jednoznaczne zamknięcie stref – obciążenie uwagi, przygniecenie przez podnośnik lub element;
zasady pracy na płycie przy uruchamianiu silników, łączność i potwierdzenie gotowości – zassanie i strumień gazów silnika, potrącenie pojazdem na płycie;
rotacja zadań i przerwy przy pracach w wymuszonej pozycji oraz przerwy przy monitorze – praca precyzyjna w wymuszonej pozycji, obciążenie dokumentacją;
pomiary hałasu na płycie i w hangarze oraz kontrola stosowania ochronników – hałas lotniczy;
karty charakterystyki płynów lotniczych i zasady ich przechowywania oraz zbiórki – płyny hydrauliczne i oleje, płyny odladzające, preparaty czyszczące i odrdzewiacze, kleje, uszczelniacze i kompozyty;
organizacja przerw w ogrzewanym pomieszczeniu w czasie obsługi w warunkach zimowych – mikroklimat zewnętrzny.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla technika mechanika lotniczego.

czynniki fizyczne – hałas o wysokim poziomie, mikroklimat zimny i gorący, zmienne warunki atmosferyczne, drgania miejscowe od narzędzi;
czynniki chemiczne – paliwo lotnicze i jego pary, płyny hydrauliczne na bazie estrów fosforanowych, oleje i smary lotnicze, glikole z płynów odladzających, żywice epoksydowe, uszczelniacze poliuretanowe i pyły kompozytów, rozpuszczalniki i odrdzewiacze, tlen i azot;
czynniki biologiczne – brak;
inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca na wysokości powyżej 3 m, praca w przestrzeniach zamkniętych, w tym w zbiornikach paliwa, praca w strefie zagrożenia wybuchem, praca przy urządzeniach pod ciśnieniem, praca w strefie ruchu pojazdów i pracujących silników lotniczych, obsługa urządzeń transportu bliskiego, dźwiganie i wymuszona pozycja ciała, praca zmianowa i w porze nocnej, praca przy monitorze ekranowym.

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

ryzyko zawodowe on-line

Stanowiska pracy