Fotograf w drukarni filmowej – kod 732102 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Fotograf w drukarni filmowej wykonuje fotograficzne formy pośrednie do druku – negatywy i diapozytywy na błonie graficznej – służące do naświetlania płyt offsetowych, szablonów sitodrukowych, form fleksograficznych i tamponowych. Obsługuje naświetlarki filmów (CTF) i kamery reprodukcyjne, wywołuje i utrwala filmy w procesorach, kontroluje gęstość optyczną i rastry densytometrem oraz wykonuje retusz i kopie stykowe.
Fotograf w drukarni filmowej – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie średnie poligraficzne lub fototechniczne albo przyuczenie w przygotowalni,
- znajomość procesów fotochemicznych, rastrów i wymagań technik druku,
- umiejętność obsługi naświetlarek CTF, procesorów do filmów i kopioram stykowych,
- obsługa programów graficznych i RIP oraz podstawy kolorystyki,
- prawidłowe widzenie barw i dobra ostrość wzroku.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- fotograf reprodukcyjny,
- operator naświetlarki filmów,
- reprodukcjonista,
- fotolitograf,
- operator CTF.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
- szczegółowe badanie narządu wzroku, w tym widzenia barw,
- ocena skóry i układu oddechowego przy kontakcie z chemikaliami fotograficznymi.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp dla pracowników na stanowiskach robotniczych – nie rzadziej niż co 3 lata,
- szkolenie z postępowania z chemikaliami fotograficznymi i utylizacji zużytych roztworów,
- szkolenie z pracy w ciemni i przy źródłach promieniowania UV,
- szkolenie z udzielania pierwszej pomocy.
Środowisko pracy
Fotograf pracuje w przygotowalni drukarni lub w zakładzie wykonującym filmy dla drukarń – dziś głównie dla sitodruku, fleksografii, tampodruku i produkcji płytek drukowanych, gdyż offset przeszedł na technologię CTP. Część pracy wykonuje przy komputerze, przygotowując pliki i ustawiając RIP, a część w pomieszczeniu ciemniowym lub przy oświetleniu ochronnym, gdzie ładuje błony do naświetlarki i obsługuje procesor z wywoływaczem i utrwalaczem. Kopie stykowe i szablony wykonuje się w kopioramie z lampą UV. Pomieszczenia są klimatyzowane, ale zapach chemii i zamknięta przestrzeń ciemni bywają uciążliwe. Na stanowisku wykorzystuje się:
- naświetlarka filmów (CTF) z serwerem RIP i komputer z oprogramowaniem graficznym;
- kamera reprodukcyjna – w zakładach, które ją zachowały;
- procesor do filmów z kąpielą wywołującą, utrwalającą i płuczką;
- kopiorama próżniowa z lampą metalohalogenkową UV;
- densytometr, lupa i stół podświetlany do kontroli;
- błony graficzne, wywoływacze, utrwalacze, środki do retuszu.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- promieniowanie nadfioletowe z lamp kopioramy,
- praca w ciemni i przy oświetleniu ochronnym – ryzyko potknięcia i uderzenia,
- porażenie prądem od naświetlarki, procesora i lamp,
- skaleczenia nożem i krawędziami błon przy docinaniu,
- poślizgnięcie na rozlanej chemii przy procesorze,
- praca w zamkniętym pomieszczeniu z ograniczoną wymianą powietrza.
Czynniki chemiczne:
- wywoływacze zawierające hydrochinon i siarczyny – działanie drażniące i uczulające,
- utrwalacze z tiosiarczanem amonu i kwasem octowym, wydzielanie dwutlenku siarki,
- ozon z lamp UV w kopioramie,
- środki do retuszu i czyszczenia z rozpuszczalnikami.
Czynniki psychofizyczne:
- praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie,
- obciążenie wzroku przy kontroli rastrów i adaptacja do ciemności,
- presja terminów zleceń drukarskich,
- praca w odosobnieniu w ciemni.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku fotografa w drukarni filmowej.
Środki ochrony indywidualnej
- okulary ochronne z filtrem UV przy kopioramie – promieniowanie UV;
- rękawice nitrylowe i fartuch chemoodporny – wywoływacz, utrwalacz, środki retuszerskie;
- okulary ochronne przy uzupełnianiu chemii – wywoływacz, utrwalacz;
- obuwie antypoślizgowe – poślizgnięcie, niedostateczne oświetlenie.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- kopiorama z osłoną i blokadą lampy przy otwartej pokrywie – promieniowanie UV, ozon;
- wentylacja mechaniczna ciemni i wyciąg nad procesorem – utrwalacz, wywoływacz, ozon, mikroklimat;
- automatyczne dozowanie chemii i tace wychwytowe – wywoływacz, utrwalacz, poślizgnięcie;
- oświetlenie ochronne o odpowiednim natężeniu i oznakowanie przeszkód taśmą fluorescencyjną – niedostateczne oświetlenie;
- ergonomiczne stanowisko komputerowe i stół podświetlany z lupą – praca przy monitorze, obciążenie wzroku;
- urządzenia z uziemieniem i wyłącznikami różnicowoprądowymi – porażenie prądem;
- gilotyna do błon z osłoną – skaleczenie.
Środki organizacyjne
- przerwy w pracy przy monitorze i wyjścia z ciemni – praca przy monitorze, obciążenie wzroku, izolacja, mikroklimat;
- karty charakterystyki i procedura wymiany kąpieli – wywoływacz, utrwalacz, środki retuszerskie;
- odbiór zużytych roztworów przez uprawnioną firmę – utrwalacz, wywoływacz;
- planowanie kolejności zleceń – presja terminów;
- łączność z pracownikami poza ciemnią – izolacja.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla fotografa w drukarni filmowej.
- czynniki fizyczne – promieniowanie nadfioletowe;
- czynniki chemiczne – hydrochinon, siarczyny, tiosiarczan amonu, kwas octowy, dwutlenek siarki, ozon;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, praca w ciemni, praca wymagająca prawidłowego widzenia barw.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).