Kierowca autolawety – w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025) stanowisku temu najbliższy jest zawód „Kierowca samochodu ciężarowego” – kod 833203. Kierowca autolawety odbiera z drogi, parkingów i warsztatów uszkodzone lub niesprawne pojazdy, ładuje je na platformę lub holuje, zabezpiecza ładunek pasami i przewozi do warsztatu, na parking depozytowy albo pod wskazany adres.
Kierowca autolawety – wymagania w stosunku do pracownika
- prawo jazdy kat. B lub C, a przy zestawach z przyczepą także kat. B+E lub C+E, zależnie od dopuszczalnej masy całkowitej autolawety,
- świadectwo kwalifikacji zawodowej (kod 95) w transporcie zarobkowym, gdy wymaga tego kategoria pojazdu,
- aktualne orzeczenia lekarskie i psychologiczne kierowcy zawodowego,
- umiejętność obsługi wciągarki, platformy przesuwnej i zabezpieczania pojazdów pasami,
- znajomość zasad zabezpieczania miejsca zdarzenia drogowego i oznakowania pojazdu.
Inne nazwy stanowiska
Ocena ryzyka zawodowego opisana na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- kierowca pomocy drogowej,
- operator lawety,
- kierowca-laweciarz,
- kierowca lawety samochodowej,
- laweciarz.
Badania
- badania lekarskie wstępne, okresowe i kontrolne,
- badania lekarskie i psychologiczne kierowcy zawodowego,
- badanie wzroku i słuchu w zakresie wymaganym do kierowania pojazdem,
- badanie do pracy w nocy i w zmiennym rytmie, gdy kierowca pełni dyżury.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- instruktaż stanowiskowy z obsługi platformy, wciągarki i zabezpieczania ładunku,
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 3 lata,
- szkolenie okresowe kierowców zawodowych w ramach kwalifikacji wstępnej przyspieszonej lub okresowej,
- szkolenie z zabezpieczania miejsca wypadku drogowego,
- szkolenie z udzielania pierwszej pomocy,
- szkolenie z bezpiecznego holowania pojazdów, w tym elektrycznych i hybrydowych.
Środowisko pracy
Kierowca pracuje w pojeździe i na drodze, najczęściej w pogotowiu dyżurnym, przy awariach i kolizjach o każdej porze i w każdych warunkach pogodowych. Na miejscu zdarzenia stoi często na jezdni lub poboczu, w ruchu drogowym, wciąga unieruchomione auta na platformę, mocuje je pasami i wykonuje czynności przy uszkodzonych pojazdach. Dłuższe odcinki pokonuje samotnie, co wiąże się ze zmęczeniem i stresem. Na stanowisku wykorzystuje się:
- autolaweta z platformą przesuwną i uchylną;
- wciągarka linowa i hak holowniczy;
- pasy transportowe, łańcuchy i klocki najazdowe;
- trójkąt ostrzegawczy, kamizelka odblaskowa i lampy ostrzegawcze;
- wózki pod koła i narzędzia ręczne;
- telefon i terminal do przyjmowania zleceń.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- potrącenie przez inne pojazdy na jezdni lub poboczu przy załadunku,
- wypadek drogowy w czasie jazdy z ładunkiem,
- upadek z platformy lub burty przy zabezpieczaniu pojazdu,
- zerwanie liny lub pasa i uderzenie elementem,
- przygniecenie nogi lub ręki przez zsuwający się pojazd,
- porażenie prądem przy uszkodzonym pojeździe elektrycznym lub hybrydowym,
- skaleczenia o ostre elementy karoserii i szkło,
- praca w deszczu, mrozie, śliskich warunkach i po zmroku.
Czynniki chemiczne:
- kontakt z paliwem, olejem i płynem eksploatacyjnym wyciekającym z uszkodzonych pojazdów,
- spaliny silnika w czasie pracy na biegu jałowym.
Czynniki psychofizyczne:
- stres związany z presją czasu i zdarzeniami drogowymi,
- agresja i stres klientów po awarii lub wypadku,
- długotrwałe siedzenie i zmęczenie przy dyżurach nocnych,
- ręczne dźwiganie łańcuchów, pasów i kół.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku kierowcy autolawety.
Środki ochrony indywidualnej
- kamizelka odblaskowa klasy 2 lub 3 i odzież o podwyższonej widzialności – potrącenie na jezdni, warunki atmosferyczne;
- rękawice ochronne z ochroną przed przecięciem – skaleczenia, zerwanie liny;
- obuwie ochronne z podeszwą antypoślizgową i podnoskiem – upadek z platformy, przygniecenie;
- rękawice dielektryczne i przyłbica przy pojazdach elektrycznych – porażenie w pojeździe elektrycznym;
- kask lub czapka ochronna przy pracy pod platformą i odzież przeciwdeszczowa – zerwanie liny, warunki atmosferyczne;
- rękawice nitrylowe i odzież przy kontakcie z płynami – płyny eksploatacyjne.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- oznakowanie pojazdu i miejsca pracy – lampy ostrzegawcze, trójkąt, pachołki – potrącenie na jezdni;
- platforma z antypoślizgowym pokryciem, uchwytami i stopniami – upadek z platformy;
- wciągarka z ogranicznikiem obciążenia i sprawnymi linami oraz pasami z atestem – zerwanie liny, przygniecenie;
- klocki, ograniczniki najazdowe i hamulec postojowy ładowanego pojazdu – przygniecenie;
- wyposażenie w gaśnicę, sorbent i apteczkę – płyny eksploatacyjne, skaleczenia;
- odłączenie wysokiego napięcia i procedury producenta przy pojazdach elektrycznych – porażenie w pojeździe elektrycznym;
- pojazd z regularnym przeglądem technicznym i sprawnym oświetleniem – wypadek drogowy, warunki atmosferyczne;
- pojazd z wentylacją kabiny i zakaz długiej pracy silnika w pomieszczeniach zamkniętych – spaliny.
Środki organizacyjne
- planowanie tras, przestrzeganie czasu pracy kierowcy i odpoczynku – wypadek drogowy, zmęczenie i praca nocna;
- zasady ustawiania pojazdu i zabezpieczania miejsca zdarzenia, w miarę możliwości przy asyście służb – potrącenie na jezdni, stres;
- praca przy platformie wyłącznie przy unieruchomionym pojeździe – upadek z platformy, zerwanie liny;
- zasada dwóch osób przy przenoszeniu ciężkich elementów – dźwiganie;
- szkolenie z komunikacji i radzenia sobie z agresją klientów, możliwość wezwania policji – agresja klientów, stres;
- procedury sprzątania wycieków i ewidencja odpadów – płyny eksploatacyjne;
- wstrzymanie pracy w skrajnych warunkach pogodowych – warunki atmosferyczne;
- nie pracować na jezdni bez zabezpieczenia i kamizelki – potrącenie na jezdni;
- unikanie dotykania uszkodzonych części pojazdu elektrycznego bez przeszkolenia – porażenie w pojeździe elektrycznym;
- ostrożne obchodzenie się z ostrymi elementami blach i szkłem – skaleczenia;
- ograniczanie czasu pracy silnika na postoju – spaliny.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla kierowcy autolawety.
- czynniki fizyczne – hałas pojazdu i pracy wciągarki, drgania, praca w niskiej i wysokiej temperaturze;
- czynniki chemiczne – paliwa, oleje i płyny eksploatacyjne, spaliny;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – kierowanie pojazdem, praca na jezdni w ruchu drogowym, praca na platformie, obciążenie psychiczne, praca w porze nocnej.
Podobne stanowiska
- kierowca samochodu ciężarowego,
- kierowca samochodu dostawczego,
- mechanik samochodowy,
- kierowca karetki transportowej.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).