Pracownik obsługi bankomatów – kod 311906 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Pracownik obsługi bankomatów uzupełnia bankomaty gotówką, wymienia kasety z banknotami, usuwa awarie, wykonuje przeglądy, rozlicza wpłaty i wypłaty oraz transportuje wartości pieniężne między skarbcem i punktami rozmieszczenia urządzeń.
Pracownik obsługi bankomatów – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie średnie, najlepiej techniczne lub ekonomiczne;
- zaświadczenie o niekaralności i zaufanie wymagane przy pracy z wartościami pieniężnymi;
- prawo jazdy kat. B;
- szkolenie w zakresie procedur przewozu i obsługi wartości pieniężnych oraz obsługi bankomatów;
- podstawowa znajomość elektroniki i diagnostyki usterek urządzeń samoobsługowych.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- serwisant bankomatów,
- technik serwisu bankomatów,
- załadowca bankomatów,
- pracownik serwisu urządzeń samoobsługowych,
- kasjer-serwisant bankomatów.
Badania
- badania lekarskie wstępne, okresowe i kontrolne;
- badanie do kierowania pojazdem służbowym;
- badanie psychologiczne, gdy wymaga tego pracodawca przy zatrudnieniu w konwoju;
- badanie narządu ruchu i kręgosłupa.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp;
- instruktaż stanowiskowy z obsługi kaset, sejfów i bankomatów;
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 3 lata;
- szkolenie z zasad bezpiecznego przewozu wartości i postępowania podczas napadu;
- szkolenie z udzielania pierwszej pomocy;
- szkolenie z doskonalenia techniki jazdy;
- szkolenia producentów bankomatów.
Środowisko pracy
Pracownik porusza się samochodem między oddziałami banków, centrami handlowymi i punktami w przestrzeni publicznej, gdzie obsługuje urządzenia bankomatowe, często w obecności klientów. Zwykle pracuje w zespole dwuosobowym, przewozi kasety z gotówką, otwiera sejfy i drzwi bankomatów, wymienia podzespoły i drukuje raporty. Dużą część czasu spędza w trasie oraz w skrzyni bankomatu w pozycji pochylonej. Na stanowisku wykorzystuje się:
- samochód służbowy, często opancerzony lub wyposażony w sejf;
- kasety i walizki na banknoty;
- klucze, karty dostępu i narzędzia serwisowe;
- laptop lub terminal diagnostyczny;
- mierniki elektryczne i odkurzacz do czyszczenia;
- środki łączności i alarm osobisty.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- napad rabunkowy podczas załadunku, transportu i obsługi bankomatu;
- wypadek drogowy w czasie przewozu wartości;
- przytrzaśnięcie palców drzwiami bankomatu, sejfu i kasetą;
- porażenie prądem przy pracy w zasilaniu i elektronice bankomatu;
- skaleczenia o ostre elementy mechanizmów i obudów;
- potknięcie i poślizgnięcie na chodnikach i parkingach, zwłaszcza zimą;
- praca w niskiej temperaturze w bankomatach w przestrzeni otwartej.
Czynniki chemiczne:
- kontakt z kurzem, tonerem i środkami czyszczącymi przy konserwacji.
Czynniki biologiczne:
- kontakt z zabrudzonymi banknotami i powierzchniami urządzeń.
Czynniki psychofizyczne:
- stres i lęk przed atakiem, odpowiedzialność za duże kwoty;
- dźwiganie ciężkich kaset i walizek z gotówką;
- wymuszona pozycja ciała przy pracy w obudowie bankomatu;
- praca zmianowa i presja czasu na trasie;
- obciążenie wzroku przy pracy z laptopem i panelem.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku pracownika obsługi bankomatów.
Środki ochrony indywidualnej
- kamizelka kuloodporna zgodnie z regulaminem pracodawcy – napad rabunkowy;
- rękawice ochronne – skaleczenia, przytrzaśnięcie, kurz i środki czyszczące, zabrudzone banknoty;
- obuwie robocze antypoślizgowe – potknięcie i poślizgnięcie;
- odzież ochronna i ocieplana przy pracy na zewnątrz – chłód;
- rękawice dielektryczne i narzędzia izolowane przy pracy w elektronice – porażenie prądem.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- pojazd specjalny z sejfem, łącznością i alarmem – napad rabunkowy, wypadek drogowy;
- monitoring wizyjny i alarmy w miejscu rozmieszczenia bankomatu – napad rabunkowy;
- osłony i zabezpieczenia drzwi bankomatu oraz uchwyty ograniczające przytrzaśnięcie – przytrzaśnięcie, skaleczenia;
- wózek lub kasety z uchwytami do przenoszenia wartości – dźwiganie kaset;
- urządzenia z zabezpieczeniem elektrycznym i wyłączniki główne – porażenie prądem;
- rozsądne oświetlenie i utrzymanie dojść do bankomatów, odśnieżanie – potknięcie i poślizgnięcie, chłód;
- odkurzacz przemysłowy do czyszczenia wnętrza – kurz i środki czyszczące.
Środki organizacyjne
- praca w zespole dwuosobowym i zmienne trasy oraz godziny przewozu – napad rabunkowy;
- procedury postępowania w razie napadu, współpraca z firmą ochroniarską – napad rabunkowy, stres;
- planowanie tras i czasu pracy kierowcy, przerwy – wypadek drogowy, praca zmianowa;
- zasady odłączania zasilania i blokady przed pracami w bankomacie – porażenie prądem;
- limit masy kaset i ręczny transport w parach – dźwiganie kaset, wymuszona pozycja;
- pomoc psychologiczna po zdarzeniach – stres;
- mycie rąk i dezynfekcja po kontakcie z banknotami – zabrudzone banknoty;
- przerwy w pracy przy ekranie – obciążenie wzroku;
- zasady ostrożnej obsługi mechanizmów i szuflad – przytrzaśnięcie, skaleczenia;
- karty charakterystyki i dobór środków czyszczących – kurz i środki czyszczące;
- uwzględnienie pogody przy planowaniu prac w terenie – chłód, potknięcie i poślizgnięcie.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla pracownika obsługi bankomatów.
- czynniki fizyczne – praca w niskiej temperaturze, mikroklimat zimny;
- czynniki chemiczne – kurz, toner i środki czyszczące w niewielkim stopniu;
- czynniki biologiczne – kontakt z zabrudzonymi banknotami;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – kierowanie pojazdem służbowym, praca przy urządzeniach elektrycznych, praca przy monitorze, dźwiganie, narażenie na napad.
Podobne stanowiska
- kasjer,
- kurier,
- kierowca samochodu dostawczego,
- pracownik ochrony,
- specjalista bankowości,
- kasjer bankowy.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).