Pielęgniarka pediatryczna – kod 222215 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025), zawód ten ujęto pod nazwą „Pielęgniarka – specjalista pielęgniarstwa pediatrycznego”. Pielęgniarka pediatryczna opiekuje się dziećmi od okresu niemowlęcego do 18. roku życia w oddziałach pediatrycznych, chirurgii dziecięcej, poradniach i gabinetach podstawowej opieki zdrowotnej. Zakłada wkłucia i pobiera krew u małych pacjentów, przygotowuje dawki leków przeliczane na masę ciała, prowadzi inhalacje, karmienie i bilans płynów, wykonuje szczepienia ochronne oraz uczy rodziców pielęgnacji dziecka chorego.
Pielęgniarka pediatryczna – wymagania w stosunku do pracownika
- prawo wykonywania zawodu pielęgniarki;
- tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa pediatrycznego lub kurs kwalifikacyjny w tej dziedzinie;
- kurs specjalistyczny ze szczepień ochronnych – przy wykonywaniu szczepień w poradni;
- umiejętność obliczania dawek leków i płynów według masy ciała dziecka;
- znajomość siatek centylowych, oceny rozwoju psychoruchowego i skal bólu dziecięcego;
- umiejętność pediatrycznych zabiegów resuscytacyjnych;
- cierpliwość i umiejętność współpracy z rodzicami przebywającymi przy dziecku.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- pielęgniarka dziecięca,
- pielęgniarka oddziału pediatrii,
- pielęgniarka w poradni dla dzieci,
- pielęgniarka szpitala dziecięcego,
- pielęgniarka specjalistka pielęgniarstwa pediatrycznego.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie medycyny pracy;
- ocena odporności na odrę, ospę wietrzną i krztusiec z ewentualnym uzupełnieniem szczepień – według zaleceń lekarza medycyny pracy;
- kontrola przeciwciał anty-HBs po szczepieniu przeciw WZW typu B;
- badania do celów sanitarno-epidemiologicznych – tam, gdzie wymagają tego przepisy lub procedury zakładowe.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i stanowiskowy w oddziale dziecięcym;
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat;
- szkolenie z pediatrycznych zabiegów resuscytacyjnych;
- szkolenie z zapobiegania zakażeniom szpitalnym u dzieci, w tym rotawirusom i RSV;
- szkolenie z postępowania po ekspozycji zawodowej na krew;
- szkolenie ze standardów ochrony małoletnich obowiązujących w placówce;
- szkolenie przeciwpożarowe z zasadami ewakuacji dzieci i inkubatorów transportowych.
Środowisko pracy
Pielęgniarka pediatryczna pracuje w salach, w których przy łóżkach dzieci często przebywają rodzice, w gabinetach zabiegowych i w izolatkach dla dzieci z chorobami zakaźnymi. Zabiegi u niemowląt i małych dzieci wymagają unieruchomienia rąk i nóg pacjenta, a wkłucie do drobnych żył trwa dłużej niż u dorosłych. Pielęgniarka pochyla się nad niskimi łóżeczkami, nosi dzieci na rękach i przenosi je na badania. W sezonie infekcyjnym oddziały są przepełnione dziećmi z zapaleniem oskrzelików, biegunkami i grypą. Na stanowisku wykorzystuje się:
- łóżeczka niemowlęce, inkubatory i promienniki ciepła;
- pompy strzykawkowe do precyzyjnego dawkowania leków i płynów;
- kaniule dożylne o małej średnicy i zestawy do pobierania krwi włośniczkowej;
- inhalatory, nebulizatory i aparaty do tlenoterapii wysokoprzepływowej;
- wagi niemowlęce, wzrostomierze i siatki centylowe;
- szczepionki przechowywane w lodówkach z monitoringiem temperatury;
- worki samorozprężalne i defibrylator z elektrodami pediatrycznymi;
- środki dezynfekcyjne do rąk, zabawek i powierzchni.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- zakłucie igłą przy pobieraniu krwi i wkłuciach u niespokojnego dziecka;
- przeciążenie kręgosłupa przy pochylaniu nad łóżeczkami i noszeniu dzieci;
- pogryzienie, podrapanie lub kopnięcie przez dziecko w czasie zabiegu;
- poślizgnięcie na mokrej podłodze w łazienkach i gabinetach;
- porażenie prądem elektrycznym przy uszkodzonych inkubatorach i pompach;
- oparzenie przy podgrzewaniu mleka i posiłków dla niemowląt.
Czynniki chemiczne:
- środki dezynfekcyjne zawierające związki chloru i alkohole,
- aerozole leków podczas nebulizacji,
- lateks w rękawicach i sprzęcie jednorazowym.
Czynniki biologiczne:
- wirusy odry, ospy wietrznej i świnki;
- bakterie krztuśca i paciorkowce;
- wirus RSV, rotawirusy, norowirusy i wirusy grypy;
- wirusy zapalenia wątroby typu B i C oraz HIV.
Czynniki psychofizyczne:
- obciążenie emocjonalne wynikające z cierpienia dzieci i ciężkich rozpoznań;
- stała obecność i kontrola ze strony rodziców, konflikty i agresja słowna opiekunów;
- odpowiedzialność za dokładne przeliczenie dawek leków;
- przepełnienie oddziałów w sezonie infekcyjnym;
- praca zmianowa i w porze nocnej.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku pielęgniarki pediatrycznej.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawice nitrylowe bezpudrowe – zakażenia krwiopochodne, środki dezynfekcyjne, lateks;
- maska chirurgiczna lub półmaska FFP2 w izolatkach – odra, ospa wietrzna, krztusiec, grypa, RSV;
- fartuch ochronny jednorazowy – rotawirusy, norowirusy, paciorkowce;
- okulary ochronne przy nebulizacji i odsysaniu – aerozole leków, wirusy;
- obuwie medyczne z antypoślizgową podeszwą – poślizgnięcie.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- łóżeczka i przewijaki z regulacją wysokości – przeciążenie kręgosłupa;
- sprzęt z zabezpieczeniem igły i pojemniki na odpady ostre – zakłucie;
- gabinety zabiegowe oddzielone od sal i pomoc drugiej osoby przy unieruchomieniu dziecka – pogryzienie, kopnięcie, zakłucie;
- izolatki ze śluzą i dozowniki środków do dezynfekcji rąk – wirusy i bakterie przenoszone drogą kropelkową i kontaktową;
- podgrzewacze do butelek z termostatem – oparzenie;
- przeglądy techniczne inkubatorów i pomp – porażenie prądem.
Środki organizacyjne
- uzupełnienie szczepień przeciw odrze, ospie wietrznej, krztuścowi, grypie i WZW typu B – choroby zakaźne wieku dziecięcego, zakażenia krwiopochodne;
- kohortowanie dzieci z tym samym zakażeniem – RSV, rotawirusy, norowirusy;
- podwójna kontrola obliczonych dawek leków – odpowiedzialność za dawkowanie;
- zasady przebywania rodziców na oddziale i szkolenie z komunikacji – konflikty i agresja słowna opiekunów;
- zwiększanie obsady w sezonie infekcyjnym – przepełnienie oddziałów;
- wsparcie psychologiczne dla personelu – obciążenie emocjonalne;
- grafik zapewniający odpoczynek po dyżurze nocnym – praca zmianowa;
- procedura sprzątania i oznakowania mokrej podłogi – poślizgnięcie.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla pielęgniarki pediatrycznej.
- czynniki fizyczne – dźwiganie i noszenie dzieci, wymuszona pozycja ciała pochylona;
- czynniki chemiczne – środki dezynfekcyjne, aerozole leków, lateks;
- czynniki biologiczne – wirus zapalenia wątroby typu B, wirus zapalenia wątroby typu C, HIV, wirusy odry, ospy wietrznej i grypy, bakterie krztuśca;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca zmianowa i w porze nocnej, obciążenie psychiczne, kontakt z rodzicami w sytuacji kryzysowej.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).