Monter instalacji sanitarnych – kod 712603 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Monter instalacji sanitarnych wykonuje i naprawia instalacje wodociągowe, kanalizacyjne, grzewcze i gazowe, montuje armaturę oraz przeprowadza próby szczelności.
Monter instalacji sanitarnych – wymagania w stosunku do pracownika
- kwalifikacje (wykształcenie zasadnicze branżowe w zawodzie monter sieci i instalacji sanitarnych lub pokrewnym),
- umiejętność lutowania, zgrzewania i zaciskania połączeń rurowych,
- uprawnienia energetyczne grupy 3 przy pracach na instalacjach gazowych,
- umiejętność czytania rysunku technicznego i schematów instalacyjnych,
- znajomość zasad przeprowadzania prób szczelności i ciśnieniowych,
- orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do pracy na wysokości, jeżeli montaż prowadzony jest z rusztowań.
Inne nazwy stanowiska
Ocena ryzyka zawodowego opisana na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- monter sieci i instalacji sanitarnych,
- instalator wodno-kanalizacyjny,
- monter instalacji wod-kan,
- monter instalacji gazowych,
- instalator sanitarny.
Badania
- badania lekarskie wstępne, okresowe i kontrolne,
- ocena układu ruchu i kręgosłupa przy pracy w wymuszonej pozycji ciała,
- badania w zakresie prac na wysokości, jeżeli montaż prowadzony jest z drabin i rusztowań,
- badanie audiometryczne przy narażeniu na hałas elektronarzędzi,
- badania w kierunku narażenia na szkodliwe czynniki biologiczne przy pracach kanalizacyjnych,
- badania w zakresie pracy w przestrzeniach zamkniętych,
- szczepienia ochronne przeciwko tężcowi i wirusowemu zapaleniu wątroby typu B.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- instruktaż stanowiskowy,
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 3 lata,
- szkolenie z pracy na wysokości i stosowania środków ochrony przed upadkiem,
- szkolenie z prac niebezpiecznych pożarowo przy lutowaniu i spawaniu,
- instruktaż z zasad wejścia do przestrzeni zamkniętych – studzienek i kanałów,
- szkolenie w zakresie ręcznych prac transportowych.
Środowisko pracy
Monter instalacji sanitarnych pracuje na budowach, w budynkach eksploatowanych, w piwnicach, kotłowniach, szachtach instalacyjnych oraz w wykopach i studzienkach. Czynności wykonuje w pozycjach wymuszonych – w klęku, przysiadzie, na leżąco i z rękami uniesionymi ponad głowę, często w ciasnych przestrzeniach o ograniczonej wentylacji i oświetleniu. Na stanowisku wykorzystuje się:
- zaciskarki, zgrzewarki i palniki do lutowania;
- wiertarki udarowe i bruzdownice;
- rury, kształtki, armaturę i grzejniki;
- pompy i manometry do prób ciśnieniowych;
- detektory gazu i sprzęt asekuracyjny przy pracach w studzienkach.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- upadek z wysokości z drabiny, rusztowania lub podestu,
- upadek do wykopu lub studzienki kanalizacyjnej,
- oparzenia płomieniem palnika i gorącymi elementami przy lutowaniu,
- oparzenia gorącą wodą i parą przy pracach na instalacji grzewczej,
- skaleczenia ostrymi krawędziami rur i blach,
- porażenie prądem przy pracy elektronarzędziami w warunkach wilgotnych,
- hałas i drgania od wiertarek udarowych i młotów,
- przygniecenie przez transportowane elementy instalacji,
- wybuch i pożar przy pracach na instalacji gazowej.
Czynniki chemiczne:
- pył mineralny przy przekuwaniu przejść instalacyjnych,
- niedobór tlenu i gazy toksyczne w przestrzeniach zamkniętych,
- topniki, kleje i preparaty do montażu instalacji.
Czynniki biologiczne:
- kontakt ze ściekami i szkodliwymi czynnikami biologicznymi,
- aerozol biologiczny przy pracach na instalacji kanalizacyjnej.
Czynniki psychofizyczne:
- ręczne prace transportowe (przenoszenie rur i grzejników),
- wymuszona pozycja ciała przy montażu w ciasnych przestrzeniach,
- praca samodzielna w miejscach o utrudnionym dostępie.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku montera instalacji sanitarnych.
Środki ochrony indywidualnej
- szelki bezpieczeństwa z linką i amortyzatorem – upadek z wysokości, upadek do wykopu;
- hełm ochronny – upadek przedmiotów, uderzenie o elementy konstrukcji;
- rękawice robocze odporne na przecięcie – skaleczenia krawędziami rur i blach;
- rękawice termoodporne – oparzenia płomieniem palnika i gorącymi elementami;
- okulary lub gogle ochronne – pył mineralny, odpryski przy przekuwaniu;
- półmaska filtrująca FFP3 – pył mineralny, aerozol biologiczny;
- rękawice i odzież chroniące przed czynnikami biologicznymi – kontakt ze ściekami;
- ochronniki słuchu – hałas wiertarek udarowych i młotów;
- nakolanniki – wymuszona pozycja ciała w klęku;
- obuwie robocze z podnoskiem i podeszwą antypoślizgową – przygniecenie stopy, poślizgnięcie.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- rusztowanie przejezdne z balustradami zamiast drabiny – upadek z wysokości;
- balustrady i przykrycia otworów oraz wykopów – upadek do wykopu i studzienki;
- wentylacja mechaniczna i detektor wielogazowy w przestrzeni zamkniętej – niedobór tlenu, gazy toksyczne;
- sprzęt asekuracyjny z trójnogiem i wciągarka przy wejściu do studzienki – upadek, ewakuacja;
- detektor gazu i zawory odcinające przy pracach gazowych – wybuch i pożar;
- gaśnica i mata niepalna przy lutowaniu – pożar, oparzenia;
- elektronarzędzia w II klasie ochronności i wyłącznik różnicowoprądowy – porażenie prądem;
- odkurzacz przemysłowy klasy M przy przekuwaniu – pył mineralny;
- wózek transportowy i podnośnik do grzejników i rur – ręczne prace transportowe;
- oświetlenie o napięciu bezpiecznym w pomieszczeniach wilgotnych – porażenie prądem;
- narzędzia o obniżonym poziomie drgań – drgania miejscowe.
Środki organizacyjne
- pisemne zezwolenie na pracę w przestrzeni zamkniętej wraz z asekuracją – niedobór tlenu, gazy toksyczne;
- procedura prac niebezpiecznych pożarowo z zabezpieczeniem miejsca – pożar, wybuch, oparzenia;
- odcięcie i opróżnienie instalacji przed rozpoczęciem prac – oparzenia gorącą wodą i parą, wybuch;
- zakaz pracy jednoosobowej w wykopach i przestrzeniach zamkniętych – upadek, niedobór tlenu;
- rejestr narażenia na szkodliwe czynniki biologiczne – kontakt ze ściekami;
- zaplecze sanitarne z natryskiem i szafki na odzież czystą i roboczą – czynniki biologiczne;
- ograniczenie masy jednorazowo przenoszonych elementów – ręczne prace transportowe;
- przerwy i zmiana pozycji ciała przy pracach w klęku i na leżąco – wymuszona pozycja ciała;
- przeglądy elektronarzędzi i pomiary ochrony przeciwporażeniowej – porażenie prądem;
- instrukcja bezpiecznego wykonywania robót dla prac instalacyjnych – wszystkie zagrożenia.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla montera instalacji sanitarnych.
- czynniki fizyczne – hałas elektronarzędzi, drgania miejscowe przenoszone przez wiertarki udarowe i młoty, zmienne warunki atmosferyczne przy pracach zewnętrznych;
- czynniki chemiczne – pył mineralny przy przekuwaniu, topniki i preparaty montażowe, gazy toksyczne i niedobór tlenu w przestrzeniach zamkniętych;
- czynniki biologiczne – szkodliwe czynniki biologiczne w ściekach, aerozol biologiczny przy pracach kanalizacyjnych;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca na wysokości powyżej 3 m, praca w przestrzeniach zamkniętych, prace niebezpieczne pożarowo (lutowanie, spawanie), ręczne prace transportowe, wymuszona pozycja ciała, praca przy urządzeniach elektrycznych w warunkach wilgotnych.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).