Operator ładowarki teleskopowej obsługuje maszynę z wysuwanym wysięgnikiem, służącą do podnoszenia i przemieszczania ładunków na dużą wysokość i odległość. Obowiązki powierzone mu przez pracodawcę wiążą się z:
- załadunkiem, rozładunkiem i transportem materiałów na budowie, w magazynie lub w gospodarstwie;
- podawaniem ładunków na wysokość (rusztowania, stropy, dachy);
- pracą z osprzętem wymiennym: widłami, łyżką, hakiem, koszem roboczym;
- codzienną obsługą techniczną i kontrolą stanu maszyny;
- prowadzeniem dokumentacji eksploatacyjnej.
Ładowarki teleskopowe podlegają dozorowi technicznemu – ich obsługa wymaga zaświadczenia kwalifikacyjnego UDT.
To nazwa ogólna, której w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025) odpowiada kilka kodów: 834207 – operator ładowarki; 834401 – kierowca operator wózków jezdniowych (widłowych). W dokumentacji oceny ryzyka wpisuje się kod odpowiadający faktycznemu zakresowi obowiązków pracownika.
Operator ładowarki teleskopowej – wymagania w stosunku do pracownika
- zaświadczenie kwalifikacyjne UDT do obsługi ładowarek teleskopowych;
- prawo jazdy odpowiedniej kategorii przy poruszaniu się po drogach publicznych;
- orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do obsługi maszyn, w tym badanie wzroku i słuchu;
- ukończone 18 lat.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- operator ładowarki kołowej,
- operator manipulatora teleskopowego,
- kierowca-operator ładowarki,
- operator teleskopa budowlanego,
- ładowaczowy.
Badania
- badania lekarskie wstępne lub okresowe,
- badania psychotechniczne (ocena sprawności psychomotorycznej),
- badania uwzględniające narażenie na drgania ogólne i hałas.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- instruktaż stanowiskowy,
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 3 lata,
- szkolenie z obsługi konkretnego typu ładowarki i osprzętu,
- inne uznane przez pracodawcę za niezbędne.
Operator ładowarki teleskopowej – środowisko pracy
Operator pracuje na placach budów, w magazynach, w gospodarstwach rolnych i na terenach przemysłowych – na otwartej przestrzeni, w zmiennych warunkach atmosferycznych, często na nierównym lub grząskim podłożu. Na stanowisku wykorzystuje się:
- ładowarkę teleskopową z kabiną operatora;
- osprzęt wymienny: widły paletowe, łyżkę, hak, kosz roboczy, chwytaki;
- środki łączności z osobami na wysokości;
- dokumentację eksploatacyjną i tabele udźwigu.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- przewrócenie maszyny przy przeciążeniu, wysunięciu wysięgnika lub na pochyłości;
- upadek ładunku z wysokości na osoby;
- potrącenie osób znajdujących się w strefie pracy maszyny;
- uderzenie wysięgnikiem w konstrukcje, linie energetyczne;
- upadek operatora przy wsiadaniu i wysiadaniu z kabiny;
- drgania ogólne przenoszone przez siedzisko;
- hałas silnika;
- zmienne warunki atmosferyczne, oślepienie słońcem;
- porażenie prądem przy zbliżeniu do linii energetycznych.
Czynniki chemiczne:
- spaliny silnika (tlenek węgla, tlenki azotu);
- paliwo, oleje i płyny eksploatacyjne przy obsłudze;
- pyły unoszone podczas pracy.
Czynniki psychofizyczne:
- stała koncentracja uwagi i odpowiedzialność za osoby w strefie pracy,
- wymuszona pozycja siedząca z częstym skręcaniem tułowia,
- praca w narzuconym tempie na budowie.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku operatora ładowarki teleskopowej.
Środki ochrony indywidualnej
- hełm ochronny poza kabiną – upadek ładunku, uderzenie;
- kamizelka odblaskowa – potrącenie przez inne maszyny;
- obuwie ochronne z podnoskiem i podeszwą antypoślizgową – upadek przy wsiadaniu, spadające przedmioty;
- rękawice ochronne przy obsłudze technicznej – paliwo, oleje;
- ochronniki słuchu przy pracy z otwartą kabiną – hałas;
- okulary przeciwsłoneczne z filtrem – oślepienie.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- sprawny wskaźnik obciążenia i ogranicznik momentu (LMI) – przewrócenie maszyny;
- kabina z konstrukcją ROPS/FOPS i pasem bezpieczeństwa – przewrócenie, spadające przedmioty;
- siedzisko z amortyzacją drgań – drgania ogólne;
- sygnalizacja dźwiękowa cofania i światła ostrzegawcze – potrącenie;
- wygrodzenie strefy pracy i zakaz przebywania pod ładunkiem – upadek ładunku, potrącenie;
- aktualne badania UDT i przeglądy maszyny – wszystkie zagrożenia techniczne.
Środki organizacyjne
- praca zgodnie z tabelą udźwigu i instrukcją obsługi, zakaz przeciążania – przewrócenie maszyny;
- ocena podłoża i użycie podpór przed podnoszeniem na wysokość – przewrócenie maszyny;
- zachowanie odległości bezpiecznej od linii energetycznych – porażenie prądem;
- sygnalista przy podawaniu ładunków na wysokość, ustalona łączność – upadek ładunku;
- zasada trzech punktów podparcia przy wsiadaniu – upadek operatora;
- przerwy w pracy i zmiana pozycji – wymuszona pozycja, koncentracja uwagi;
- wstrzymanie prac przy silnym wietrze i oblodzeniu – warunki atmosferyczne.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla operatora ładowarki teleskopowej.
- czynniki fizyczne – drgania ogólne, hałas silnika, zmienny mikroklimat (praca na otwartej przestrzeni);
- czynniki chemiczne – spaliny silnika, paliwo i oleje przy obsłudze technicznej, pyły;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – obsługa maszyny podlegającej dozorowi technicznemu wymagająca sprawności psychomotorycznej, wymuszona pozycja siedząca, stała koncentracja uwagi, praca na terenie budowy.
Podobne stanowiska
- operator koparko-ładowarki,
- operator koparki,
- operator wózka jezdniowego,
- operator żurawia,
- operator podestu ruchomego,
- robotnik naziemny w górnictwie.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).