Operator kserokopiarek – kod 732208 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Operator kserokopiarek obsługuje kopiarki i maszyny do druku cyfrowego w punktach ksero, drukarniach cyfrowych, uczelniach, urzędach i działach reprografii dużych firm. Wykonuje kopie, wydruki i skany wielkoformatowe, uzupełnia papier i toner, usuwa zacięcia, a także oprawia, bindowuje, laminuje i przycina gotowe prace na gilotynie.
Operator kserokopiarek – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie co najmniej zasadnicze zawodowe lub średnie, preferowane kierunki poligraficzne,
- umiejętność obsługi kopiarek, drukarek cyfrowych i ploterów oraz oprogramowania do przygotowania wydruku,
- znajomość zasad bezpiecznej obsługi gilotyny, laminatora i bindownicy,
- obsługa kasy fiskalnej i terminala płatniczego – w punktach usługowych,
- dokładność, spostrzegawczość i umiejętność obsługi klienta.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- pracownik punktu ksero,
- operator urządzeń kopiujących,
- operator druku cyfrowego,
- pracownik punktu usług poligraficznych,
- operator ksero.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy,
- badanie okulistyczne – przy pracy przy monitorze ekranowym,
- ocena układu oddechowego i skłonności do alergii – według wskazań lekarza, przy pracy z tonerami.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 3 lata,
- instruktaż obsługi kopiarek, usuwania zacięć i wymiany tonera zgodnie z instrukcją producenta,
- instruktaż bezpiecznej obsługi gilotyny i laminatora,
- szkolenie ppoż. – papier jako materiał palny,
- szkolenie z pierwszej pomocy.
Środowisko pracy
Operator kserokopiarek pracuje w niewielkim punkcie usługowym lub w pomieszczeniu reprografii, gdzie kilka urządzeń pracuje jednocześnie przez całą zmianę. Kopiarki laserowe emitują ciepło, ozon, pył tonera i cząstki ultradrobne, a przy dużej liczbie urządzeń w małym pomieszczeniu temperatura i zapylenie szybko rosną. Większość czasu operator stoi przy maszynach, wkłada i wyjmuje oryginały, przygotowuje pliki na komputerze i obsługuje klientów przy ladzie. Do zadań należy przenoszenie kartonów z papierem, wymiana kaset z tonerem oraz cięcie i oprawa wydruków. Na stanowisku wykorzystuje się:
- kopiarki laserowe czarno-białe i kolorowe, urządzenia wielofunkcyjne;
- drukarka cyfrowa produkcyjna i ploter wielkoformatowy;
- komputer z monitorem i skaner;
- gilotyna do papieru i trymer;
- laminator, bindownica i zszywacz introligatorski;
- kartony z papierem, tonery i pojemniki na zużyty toner.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- oparzenie o gorący zespół utrwalający i wałki laminatora,
- skaleczenie lub obcięcie palców nożem gilotyny i trymera,
- pochwycenie palców przez rolki podajników i wałki laminatora,
- ręczne przenoszenie kartonów z papierem,
- długotrwała praca w pozycji stojącej,
- obciążenie narządu wzroku przy pracy przy monitorze i silnym oświetleniu skanera,
- podwyższona temperatura w pomieszczeniu z wieloma urządzeniami,
- porażenie prądem przy usuwaniu zacięć i z przedłużaczy,
- hałas pracujących jednocześnie urządzeń.
Czynniki chemiczne:
- pył tonera i cząstki ultradrobne emitowane przez kopiarki laserowe,
- ozon powstający przy pracy urządzeń,
- lotne związki organiczne z tonerów i laminowanej folii,
- pył papierowy przy cięciu i przekładaniu dużych nakładów.
Czynniki psychofizyczne:
- presja czasu przy pilnych zleceniach, szczególnie w sezonie sesji i rekrutacji,
- kontakt z niezadowolonym klientem,
- monotonia powtarzalnych czynności,
- odpowiedzialność za poufność kopiowanych dokumentów.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku operatora kserokopiarek.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawice jednorazowe nitrylowe przy wymianie tonera i usuwaniu rozsypanego proszku – pył tonera, lotne związki organiczne;
- półmaska FFP2 przy czyszczeniu urządzeń i sprzątaniu tonera – pył tonera, cząstki ultradrobne, pył papierowy;
- rękawice robocze przy przenoszeniu kartonów – ręczne przenoszenie, krawędzie papieru;
- obuwie robocze wygodne z podeszwą antypoślizgową – pozycja stojąca.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- gilotyna z oburęcznym sterowaniem, osłoną noża i kurtyną świetlną – skaleczenie, obcięcie palców;
- osłony i blokady drzwi kopiarek odcinające zasilanie zespołu utrwalającego – oparzenie, pochwycenie palców, porażenie prądem;
- wentylacja mechaniczna lub klimatyzacja pomieszczenia i ustawienie urządzeń z dala od stanowisk stałych – ozon, cząstki ultradrobne, podwyższona temperatura;
- urządzenia z filtrami ozonu i niską emisją pyłu – ozon, pył tonera;
- odkurzacz z filtrem HEPA do sprzątania tonera – pył tonera;
- wózek paletowy lub wózek platformowy do kartonów papieru – ręczne przenoszenie;
- stanowisko komputerowe zgodne z wymaganiami ergonomii, mata antyzmęczeniowa – obciążenie wzroku, pozycja stojąca;
- obudowy dźwiękochłonne i rozmieszczenie urządzeń – hałas.
Środki organizacyjne
- wymiana tonera i serwis zgodnie z instrukcją producenta, przy wyłączonym urządzeniu – pył tonera, oparzenie, porażenie prądem;
- zakaz obsługi gilotyny przez osoby nieprzeszkolone i przegląd zabezpieczeń – skaleczenie, obcięcie palców;
- przerwy w pracy przy monitorze i zmiana pozycji ciała – obciążenie wzroku, pozycja stojąca, monotonia;
- planowanie zleceń z rezerwą czasu i wsparcie w szczycie – presja czasu;
- procedury obsługi reklamacji – kontakt z niezadowolonym klientem;
- zasady ochrony danych i niszczenia błędnych kopii – odpowiedzialność za poufność;
- ograniczenie masy przenoszonych kartonów i pomoc drugiej osoby – ręczne przenoszenie;
- regularne wietrzenie i przeglądy wentylacji – ozon, lotne związki organiczne, pył papierowy.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla operatora kserokopiarek.
- czynniki fizyczne – długotrwała pozycja stojąca, praca przy monitorze ekranowym, ręczne prace transportowe, mikroklimat ciepły;
- czynniki chemiczne – ozon, pył tonera i cząstki ultradrobne, pył papierowy;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – obsługa gilotyny i urządzeń z ruchomymi elementami, kontakt z klientem, presja czasu.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).