Mechanik / konserwator urządzeń do napełniania i opróżniania zbiorników – kod 723301 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Mechanik / konserwator urządzeń do napełniania i opróżniania zbiorników utrzymuje w sprawności stanowiska nalewcze i rozładunkowe autocystern, cystern kolejowych i zbiorników transportowych w bazach paliw, terminalach LPG i zakładach chemicznych. Wykonuje przeglądy i naprawy ramion i rękawów nalewczych, pomp, zaworów, układów odzysku par i uziemienia cystern, prowadzi dziennik konserwacji i uczestniczy w badaniach urządzeń przez Urząd Dozoru Technicznego.
Mechanik / konserwator urządzeń do napełniania i opróżniania zbiorników – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie zasadnicze zawodowe lub średnie techniczne o profilu mechanicznym,
- zaświadczenie kwalifikacyjne UDT do konserwacji urządzeń do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych,
- znajomość zasad pracy w strefach zagrożenia wybuchem,
- umiejętność obsługi narzędzi nieiskrzących i aparatury pomiarowej,
- znajomość właściwości paliw ciekłych i gazu płynnego LPG,
- uprawnienia SEP G1 do eksploatacji napędów elektrycznych, jeśli wymaga tego zakres prac.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- konserwator stanowisk nalewczych,
- konserwator urządzeń UNO,
- mechanik stanowisk nalewczych,
- konserwator ramion nalewczych,
- mechanik urządzeń nalewczych paliw.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy,
- badania do pracy na wysokości powyżej 3 m na pomostach nalewczych,
- badania uwzględniające narażenie na benzen i pary węglowodorów,
- badanie słuchu przy narażeniu na hałas pomp i sprężarek.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp dla stanowisk robotniczych nie rzadziej niż co 3 lata,
- szkolenie z pracy w strefach zagrożenia wybuchem i z instrukcji bezpieczeństwa pożarowego bazy,
- szkolenie producenta ramion nalewczych i systemów odzysku par,
- szkolenie z postępowania przy wycieku produktu i obsługi sprzętu sorpcyjnego,
- instruktaż z procedury wydawania pozwoleń na prace niebezpieczne pożarowo.
Środowisko pracy
Mechanik / konserwator urządzeń do napełniania i opróżniania zbiorników pracuje na terenie baz paliw, rozlewni gazu, terminali przeładunkowych i zakładów chemicznych, w większości na zewnątrz, pod wiatami stanowisk nalewczych i na pomostach nad cysternami. Teren objęty jest strefami zagrożenia wybuchem, a prace pożarowo niebezpieczne wymagają pisemnego pozwolenia i pomiarów stężeń. Naprawy wykonuje często pod presją, aby nie wstrzymywać załadunku autocystern, również w nocy i w weekendy. Na stanowisku wykorzystuje się:
- ramiona i rękawy nalewcze, sprzęgła suche i zawory awaryjnego odcięcia;
- pompy produktowe, liczniki przepływu i układy odzysku par;
- urządzenia do kontroli uziemienia cystern i zabezpieczenia przed przepełnieniem;
- narzędzia nieiskrzące, klucze dynamometryczne i podnośniki;
- eksplozymetr i detektor gazów;
- sprzęt sorpcyjny i gaśnice proszkowe.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- pożar i wybuch par paliw lub gazu LPG w strefie zagrożenia wybuchem,
- wyładowania elektryczności statycznej przy rozłączaniu i przepływie produktu,
- upadek z pomostu nalewczego lub z dachu cysterny,
- wyrzut medium pod ciśnieniem przy demontażu armatury,
- odmrożenie skóry ciekłym LPG,
- uderzenie i przygniecenie przez ramię nalewcze lub podnoszone elementy,
- hałas pomp i sprężarek,
- porażenie prądem przy napędach elektrycznych pomp,
- praca na zewnątrz w niskiej temperaturze i przy opadach.
Czynniki chemiczne:
- pary benzyny zawierające benzen,
- olej napędowy i oleje smarne – działanie drażniące na skórę,
- propan i butan – działanie narkotyczne i wypieranie tlenu,
- rozpuszczalniki i środki odtłuszczające do czyszczenia armatury.
Czynniki psychofizyczne:
- presja czasu przy awariach wstrzymujących załadunek,
- praca zmianowa i w porze nocnej przy usuwaniu awarii,
- wymuszona pozycja ciała przy pracach pod stanowiskiem i przy pompach,
- odpowiedzialność za szczelność i bezpieczeństwo instalacji,
- ręczne przenoszenie elementów armatury i pomp.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku mechanika / konserwatora urządzeń do napełniania i opróżniania zbiorników.
Środki ochrony indywidualnej
- odzież antyelektrostatyczna i trudnopalna oraz obuwie antyelektrostatyczne – pożar i wybuch, elektryczność statyczna;
- szelki bezpieczeństwa z urządzeniem samohamownym na pomostach – upadek z wysokości;
- okulary lub przyłbica i rękawice odporne na produkty naftowe – wyrzut medium, oleje, rozpuszczalniki;
- rękawice kriogeniczne i osłona twarzy przy pracach z LPG – odmrożenie, wyrzut medium;
- kask ochronny i obuwie z podnoskiem – uderzenie, dźwiganie;
- ochronniki słuchu – hałas;
- półmaska z pochłaniaczem A przy pracach z otwartą instalacją – benzen, rozpuszczalniki;
- ocieplana odzież robocza zgodna z wymaganiami strefy Ex – warunki atmosferyczne.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- urządzenia w wykonaniu przeciwwybuchowym i narzędzia nieiskrzące – pożar i wybuch;
- system kontroli uziemienia cystern z blokadą nalewania – elektryczność statyczna;
- pomosty z barierkami i schodkami opuszczanymi na cysternę – upadek z wysokości;
- układ odzysku par i wentylacja stanowisk – benzen, LPG;
- stałe instalacje gaśnicze, czujniki gazów i przyciski awaryjnego zatrzymania – pożar i wybuch, LPG;
- odcięcie, rozprężenie i opróżnienie armatury przed demontażem – wyrzut medium, odmrożenie;
- wyłączniki serwisowe z możliwością zablokowania kłódką – porażenie, uderzenie;
- wciągniki i wózki do transportu armatury – dźwiganie, wymuszona pozycja.
Środki organizacyjne
- pisemne pozwolenie na prace niebezpieczne pożarowo i pomiar stężeń przed rozpoczęciem pracy – pożar i wybuch, benzen;
- procedura blokowania i oznaczania źródeł energii – porażenie, wyrzut medium, uderzenie;
- praca w zespole dwuosobowym przy pracach na pomostach i w strefie Ex – upadek z wysokości, pożar i wybuch;
- planowanie konserwacji w czasie przerw w załadunku – presja czasu, odpowiedzialność;
- rotacja zadań i przerwy przy pracach w wymuszonej pozycji oraz w hałasie – wymuszona pozycja, hałas;
- grafik dyżurów zapewniający odpoczynek po nocnych interwencjach – praca w nocy;
- ograniczanie pracy na zewnątrz w czasie burz i silnego mrozu – warunki atmosferyczne;
- listy kontrolne przeglądów i zapisy w dzienniku konserwacji – odpowiedzialność.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla mechanika / konserwatora urządzeń do napełniania i opróżniania zbiorników.
- czynniki fizyczne – hałas, praca na wysokości powyżej 3 m, mikroklimat zimny, ręczne prace transportowe;
- czynniki chemiczne – benzen, benzyna, olej napędowy, propan i butan, rozpuszczalniki organiczne;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca w strefie zagrożenia wybuchem, praca przy urządzeniach pod ciśnieniem, obsługa urządzeń elektrycznych, praca zmianowa w porze nocnej.
Podobne stanowiska
- kierowca autocysterny paliwowej,
- pracownik stacji paliw,
- monter kotłów i zbiorników,
- mechanik maszyn przemysłowych,
- technik utrzymania ruchu.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).