Gorseciarka – kod 753102 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Gorseciarka projektuje, kroi i szyje gorsety, gorseciki, biustonosze, pasy i bieliznę modelującą, a także gorsety ślubne, sceniczne i historyczne. Przygotowuje formy według miary, zszywa wielowarstwowe tkaniny z usztywnieniem, wszywa fiszbiny stalowe i z tworzywa, montuje oczka i haftki, sznurowania i zapięcia busk. Pracuje w pracowni krawieckiej, salonie bieliźniarskim lub zakładzie produkującym bieliznę.
Gorseciarka – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie zasadnicze zawodowe w zawodzie krawiec lub gorseciarka,
- umiejętność zdejmowania miary i konstruowania form gorsetowych,
- umiejętność obsługi maszyn stębnowych, overlocków i zygzaków,
- znajomość tkanin gorsetowych, usztywnień i fiszbin,
- umiejętność obsługi oczkownicy i prasy do nitów,
- precyzja, cierpliwość i kultura obsługi klientek,
- znajomość historii ubioru – przy wykonywaniu gorsetów historycznych i scenicznych.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- krawcowa gorsetów,
- szwaczka bielizny gorseciarskiej,
- brafitterka-krawcowa,
- krawcowa bielizny damskiej,
- gorseciarz.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni,
- ocena ostrości wzroku przy pracy precyzyjnej,
- ocena układu ruchu przy długotrwałej pracy siedzącej.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp dla stanowisk robotniczych – nie rzadziej niż co 3 lata,
- instruktaż bezpiecznej obsługi maszyn szwalniczych i oczkownicy,
- instruktaż z ergonomii pracy przy maszynie szwalniczej i ćwiczeń kompensacyjnych dla kręgosłupa i nadgarstków,
- szkolenie z ochrony przeciwpożarowej w pracowni z materiałami łatwopalnymi,
- szkolenie z pierwszej pomocy.
Środowisko pracy
Gorseciarka pracuje w pracowni wyposażonej w stół krojczy, maszyny szwalnicze, żelazko z generatorem pary i manekiny. Kroi wielowarstwowe tkaniny nożycami i nożem krążkowym, szyje kanały na fiszbiny, przycina i szlifuje końcówki fiszbin stalowych, osadza dziesiątki oczek na prasie ręcznej. Przymiarki przeprowadza z klientkami, pracując na stojąco i w pochyleniu. Większość dnia spędza jednak przy maszynie, w pozycji siedzącej, z dużym obciążeniem wzroku i rąk. Przy gorsetach scenicznych i historycznych pracuje z grubymi tkaninami (coutil, brokat, skóra), które wymagają mocnych maszyn przemysłowych i dużej siły przy przeszywaniu wielu warstw, a w okresie ślubnym i przed premierami teatralnymi realizuje zamówienia pod presją terminów. Na stanowisku wykorzystuje się:
- maszyny stębnowe, overlock i maszyna zygzakowa;
- nożyce krawieckie, nóż krążkowy i mata do cięcia;
- oczkownica, prasa do nitów i obcinaki do fiszbin;
- tkaniny gorsetowe (coutil, satyna, brokat), taśmy, sznurowadła i zapięcia busk;
- szlifierka lub pilnik do końcówek fiszbin;
- żelazko z generatorem pary i deska prasowalnicza;
- manekiny krawieckie i szpilki.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- ukłucie lub przebicie palca igłą maszyny,
- skaleczenia nożycami, nożem krążkowym i ostrymi końcówkami fiszbin,
- oparzenia żelazkiem i parą,
- zgniecenie palca w oczkownicy lub prasie do nitów,
- porażenie prądem przy uszkodzonych przewodach maszyn i żelazka,
- niedostateczne oświetlenie przy szyciu ciemnych tkanin,
- opiłki metalu przy szlifowaniu fiszbin,
- przenoszenie bel tkanin i manekinów.
Czynniki chemiczne:
- pył i włókna tkanin,
- kleje i usztywniacze termoplastyczne.
Czynniki psychofizyczne:
- długotrwała pozycja siedząca z pochyleniem tułowia,
- powtarzalne ruchy rąk i palców,
- obciążenie wzroku przy precyzyjnym szyciu,
- presja terminów i wymagania klientek.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku gorseciarki.
Środki ochrony indywidualnej
- naparstek i osłony palców przy szyciu ręcznym – igła;
- rękawica ochronna przy pracy nożem krążkowym – cięcia;
- okulary ochronne przy szlifowaniu fiszbin – opiłki;
- rękawica termoochronna do prasowania – oparzenia;
- maseczka przeciwpyłowa przy pracy z pylącymi tkaninami – pył tkanin;
- wygodne obuwie z zakrytymi palcami przy przenoszeniu bel – dźwiganie.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- osłony igły i nóżki dociskowej maszyn – igła;
- oczkownica z osłoną strefy nacisku – oczkownica;
- oświetlenie stanowiskowe LED przy maszynach – oświetlenie, wzrok;
- regulowane krzesła i stoły szwalnicze – siedząca, powtarzalność;
- wentylacja pracowni – pył tkanin, kleje;
- przegląd instalacji i urządzeń elektrycznych – porażenie;
- podstawka pod żelazko z automatycznym wyłącznikiem – oparzenia.
Środki organizacyjne
- przerwy i ćwiczenia rozluźniające – siedząca, powtarzalność, wzrok;
- planowanie terminów z rezerwą czasową – klient;
- instrukcja obsługi oczkownicy i maszyn – oczkownica, igła;
- przechowywanie narzędzi tnących w wyznaczonym miejscu – cięcia;
- stosowanie klejów zgodnie z kartami charakterystyki – kleje;
- szlifowanie fiszbin w wydzielonym miejscu – opiłki;
- przechowywanie bel tkanin na regałach na wysokości bioder – dźwiganie.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla gorseciarki.
- czynniki fizyczne – brak szczególnych czynników fizycznych poza pracą przy maszynach szwalniczych;
- czynniki chemiczne – pył tkanin, kleje i usztywniacze termoplastyczne;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca wymagająca precyzji wzrokowej, długotrwała pozycja siedząca, powtarzalne ruchy kończyn górnych.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).