Malarz-tapeciarz – kod 713101 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Malarz-tapeciarz przygotowuje podłoża i wykonuje powłoki malarskie oraz okładziny z tapet we wnętrzach i na elewacjach. Szpachluje i szlifuje ściany, gruntuje, maluje wałkiem, pędzlem i agregatem natryskowym, przycina i kleji tapety, wykonuje obróbki przy stolarce oraz naprawy powłok po remontach.
Malarz-tapeciarz – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie zasadnicze zawodowe lub kurs w zawodzie malarz-tapeciarz,
- znajomość rodzajów podłoży, gruntów, farb i klejów tapetowych,
- umiejętność szpachlowania, szlifowania i uzyskania gładzi o wymaganej jakości,
- umiejętność pracy agregatem malarskim i wałkiem na wysięgniku,
- umiejętność pracy z rusztowań i drabin, bez przeciwwskazań do pracy na wysokości,
- dokładność i umiejętność dobierania kolorów oraz łączenia wzorów tapet.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- malarz wnętrz i tapeciarz,
- wykonawca powłok malarskich i tapet,
- malarz dekoracyjny wnętrz,
- tapeciarz budowlany,
- malarz pokojowy.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- badania do pracy na wysokości powyżej 3 m na rusztowaniach i drabinach,
- ocena narażenia na pyły, w tym pył gipsowy i pył krzemionki krystalicznej,
- badanie dermatologiczne przy kontakcie z farbami, klejami i rozpuszczalnikami,
- ocena stanu układu ruchu, w szczególności barków i odcinka szyjnego kręgosłupa,
- ocena widzenia barw, istotna przy doborze i łączeniu kolorów.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 3 lata,
- szkolenie z pracy na wysokości, montażu i odbioru rusztowań oraz użytkowania drabin,
- instruktaż obsługi agregatu malarskiego wysokociśnieniowego i postępowania przy wtrysku materiału pod skórę,
- szkolenie z postępowania z farbami, rozcieńczalnikami i klejami według kart charakterystyki,
- szkolenie z ochrony przeciwpożarowej przy pracy z materiałami rozpuszczalnikowymi,
- szkolenie z pierwszej pomocy, w tym postępowania po upadku i oblaniu oczu.
Środowisko pracy
Pracę wykonuje się w budynkach w trakcie wykończenia lub remontu, w pomieszczeniach bez gotowej wentylacji, często bez ogrzewania, przy zasilaniu z tymczasowej rozdzielnicy. Przy szlifowaniu gładzi powietrze wypełnia drobny pył, który osiada na wszystkim, a przy natrysku farby powstaje mgła aerozolowa utrzymująca się długo w zamkniętym pomieszczeniu. Większość czynności wykonuje się z rękami podniesionymi powyżej barków, z głową odchyloną do tyłu przy malowaniu sufitów, na drabinie, koziołku albo rusztowaniu przestawnym. Na elewacjach praca odbywa się na rusztowaniach, w wiatrze i zmiennej temperaturze. Terminy wykończenia lokalu narzucają szybkie tempo i pracę także wieczorami. Na stanowisku wykorzystuje się:
- wałki, pędzle, szpachle, pace i agregaty malarskie wysokociśnieniowe;
- szlifierki do gładzi z odciągiem pyłu oraz lampy do oceny powierzchni;
- rusztowania przestawne, kozły, drabiny i podesty;
- gładzie gipsowe, grunty, farby dyspersyjne i farby rozpuszczalnikowe;
- tapety, kleje tapetowe, stoły do klejenia i narzędzia do przycinania;
- folie ochronne, taśmy maskujące i odkurzacz przemysłowy.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- upadek z drabiny, kozła, rusztowania przestawnego i z podestu przy malowaniu sufitów oraz elewacji,
- wtrysk farby pod skórę strumieniem z agregatu wysokociśnieniowego, prowadzący do ciężkiego urazu,
- potknięcie i poślizgnięcie na foliach, kablach, wiadrach i rozlanej farbie,
- obciążenie barków, karku i nadgarstków przy długotrwałej pracy powyżej poziomu barków,
- hałas szlifierek, agregatów malarskich i prac budowlanych prowadzonych w sąsiedztwie,
- drgania mechaniczne o działaniu miejscowym od szlifierek i mieszadeł,
- porażenie prądem od elektronarzędzi, przedłużaczy i rozdzielnic tymczasowych na budowie,
- zaprószenie oczu pyłem gładzi, kroplami farby i gruntu przy malowaniu sufitów,
- pożar farb rozpuszczalnikowych, rozcieńczalników i czyścików w zamkniętym pomieszczeniu,
- praca w nieogrzewanych pomieszczeniach oraz na elewacji w wiatrze i zmiennej temperaturze.
Czynniki chemiczne:
- pył gładzi gipsowych oraz pył krzemionki krystalicznej przy szlifowaniu tynków i starych powłok,
- rozpuszczalniki farb i rozcieńczalniki – benzyna lakowa, ksylen, aceton,
- aerozol farby i gruntu powstający przy natrysku agregatem,
- kleje tapetowe, grunty i zawarte w nich środki konserwujące oraz izotiazolinony o działaniu uczulającym,
- ołów i inne pigmenty ze starych powłok malarskich usuwanych przy remoncie.
Czynniki biologiczne:
- pleśnie i ich zarodniki na zawilgoconych ścianach i pod starymi tapetami.
Czynniki psychofizyczne:
- presja terminu wykończenia lokalu i zależność rozliczenia od tempa pracy,
- monotonia długotrwałego szlifowania i malowania dużych powierzchni,
- dźwiganie wiader farby, worków gładzi i elementów rusztowań,
- praca w pojedynkę w lokalu i na budowie, bez stałego nadzoru,
- praca w godzinach wieczornych i w dni wolne przy napiętych terminach.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku malarza-tapeciarza.
Środki ochrony indywidualnej
- obuwie stabilne, antypoślizgowe, a przy rusztowaniach także hełm ochronny – upadek z wysokości, upadek na śliskiej lub zastawionej posadzce;
- szelki bezpieczeństwa przy pracy z podestu bez pełnych balustrad – upadek z wysokości;
- półmaska z filtrem P3 przy szlifowaniu gładzi i usuwaniu starych powłok – pył gipsowy i krzemionka, ołów ze starych powłok, pleśnie na podłożach;
- maska z filtrem A2P3 lub aparat nawiewowy przy natrysku i farbach rozpuszczalnikowych – aerozol farby, rozpuszczalniki i rozcieńczalniki;
- okulary ochronne lub osłona twarzy przy malowaniu sufitów i szlifowaniu – uraz oka;
- rękawice ochronne i krem barierowy przy farbach, gruntach i klejach – kleje tapetowe i biocydy, rozpuszczalniki i rozcieńczalniki;
- ochronniki słuchu i rękawice antywibracyjne – hałas, drgania miejscowe;
- odzież ciepła i przeciwwiatrowa przy pracach na elewacji – mikroklimat zmienny.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- rusztowania z balustradami i pełnymi pomostami zamiast drabin przy pracach dłuższych – upadek z wysokości, praca z rękami nad głową;
- pistolet agregatu z blokadą spustu i osłoną dyszy oraz rozprężanie układu przed czyszczeniem – wtrysk materiału pod skórę;
- szlifierki z odciągiem pyłu i odkurzacz przemysłowy z filtrem o wysokiej skuteczności – pył gipsowy i krzemionka, ołów ze starych powłok;
- wentylacja pomieszczenia podczas natrysku i po nim oraz ograniczanie liczby osób w strefie – aerozol farby, rozpuszczalniki i rozcieńczalniki;
- wałki na wysięgniku i narzędzia o przedłużonym trzonku ograniczające pracę nad głową – praca z rękami nad głową;
- uprzątnięte i oświetlone drogi w lokalu, folie mocowane taśmą i kable w listwach – upadek na śliskiej lub zastawionej posadzce;
- rozdzielnica budowlana z wyłącznikiem różnicowoprądowym i przeglądy elektronarzędzi – porażenie prądem;
- zamknięte pojemniki na czyściki i materiały palne oraz gaśnica w lokalu – pożar materiałów;
- wózki, dźwigi towarowe i podawanie materiałów na kondygnacje – dźwiganie materiałów;
- nagrzewnice i zabezpieczenie elewacji siatką przed wiatrem – mikroklimat zmienny.
Środki organizacyjne
- plan prac na wysokości z odbiorem rusztowania i zakazem pracy z niestabilnych podpór – upadek z wysokości;
- instrukcja obsługi agregatu z zakazem kierowania pistoletu w stronę ciała – wtrysk materiału pod skórę;
- ocena podłoża pod kątem starych powłok ołowiowych przed szlifowaniem – ołów ze starych powłok, pył gipsowy i krzemionka;
- rotacja zadań między szpachlowaniem, szlifowaniem, malowaniem i tapetowaniem – monotonia i powtarzalność, praca z rękami nad głową, drgania miejscowe;
- harmonogram z rezerwą na schnięcie powłok i realne terminy wykończenia – presja terminu wykończenia, wydłużony czas pracy;
- instruktaż podnoszenia ciężarów i dzielenie materiałów na mniejsze porcje – dźwiganie materiałów;
- zasada zgłaszania obecności w lokalu i kontaktu telefonicznego przy pracy samodzielnej – praca w pojedynkę na budowie;
- osuszanie i usuwanie przyczyn zawilgocenia przed pracami malarskimi – pleśnie na podłożach;
- higiena po pracy, osobna odzież robocza i mycie rąk przed posiłkiem – kleje tapetowe i biocydy, ołów ze starych powłok, uraz oka.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla malarza-tapeciarza.
- czynniki fizyczne – praca na wysokości powyżej 3 m, hałas, drgania mechaniczne o działaniu miejscowym, pył gipsowy i pył krzemionki krystalicznej, mikroklimat zmienny, praca w pozycji wymuszonej z rękami powyżej barków;
- czynniki chemiczne – benzyna lakowa, ksylen, aceton, aerozol farb i gruntów, kleje tapetowe z izotiazolinonami, ołów ze starych powłok malarskich;
- czynniki biologiczne – czynniki biologiczne grupy 2 – pleśnie i ich zarodniki na zawilgoconych podłożach;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca z agregatem wysokociśnieniowym, prace na drabinach i rusztowaniach, ręczne prace transportowe, praca w pojedynkę na budowie, praca w godzinach wieczornych.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).