Lakiernik wyrobów drewnianych – kod 713205 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025), zawód ten ujęto pod nazwą „Lakiernik wyrobów drzewnych”. Lakiernik wyrobów drewnianych przygotowuje powierzchnie mebli, drzwi, schodów i stolarki, szlifuje je, szpachluje, a następnie nakłada lakiery, bejce i oleje metodą natrysku lub ręcznie oraz kontroluje jakość powłoki.
Lakiernik wyrobów drewnianych – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie zawodowe w zawodzie lakiernik, stolarz lub pokrewnym albo przyuczenie zawodowe w zakładzie,
- znajomość rodzajów lakierów, bejc i olejów oraz technik natrysku pneumatycznego i hydrodynamicznego,
- umiejętność doboru koloru i wykończenia powierzchni oraz oceny wad powłoki,
- brak przeciwwskazań lekarskich do pracy w narażeniu na rozpuszczalniki organiczne i pył drewna,
- umiejętność użytkowania półmaski lub maski z pochłaniaczem oraz urządzeń kabiny lakierniczej.
Inne nazwy stanowiska
Ocena ryzyka zawodowego opisana na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- lakiernik mebli,
- lakiernik stolarki drzwiowej i okiennej,
- lakiernik-polerer mebli,
- operator kabiny lakierniczej w meblarstwie,
- malarz-lakiernik w stolarni.
Badania
- badania lekarskie wstępne, okresowe i kontrolne,
- badanie narządu oddychania i skóry przy narażeniu na rozpuszczalniki i pył drewna,
- badanie neurologiczne przy narażeniu na rozpuszczalniki organiczne,
- badanie narządu wzroku przy ocenie barw i powłok,
- badania specjalne przy narażeniu na pyły drewna twardego.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- instruktaż stanowiskowy,
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 3 lata,
- szkolenie z zagrożeń pożarowych i wybuchowych w lakierni oraz zasad ochrony przeciwpożarowej,
- szkolenie z postępowania z substancjami chemicznymi i kart charakterystyki,
- szkolenie z doboru i użytkowania sprzętu ochrony dróg oddechowych,
- szkolenie z udzielania pierwszej pomocy.
Środowisko pracy
Lakiernik pracuje w lakierni lub kabinie natryskowej przy stolarni i fabryce mebli, w pomieszczeniu z wymuszoną wentylacją, gdzie unosi się mgła lakiernicza i opary rozpuszczalników. Powierzchnie przygotowuje na stanowisku szlifierskim, a po lakierowaniu wyroby odkłada do suszenia lub do komory suszarniczej. Praca bywa wykonywana w systemie jednozmianowym, często w pozycji stojącej, ze schylaniem się przy elementach o dużych gabarytach. Na stanowisku wykorzystuje się:
- pistolety natryskowe pneumatyczne i hydrodynamiczne;
- kabiny lakiernicze z odciągiem i zasłoną wodną lub filtrami;
- szlifierki mimośrodowe i taśmowe oraz szlifowanie ręczne;
- komory i suszarnie lakiernicze;
- kompresory i instalacje sprężonego powietrza;
- wózki i regały do transportu oraz suszenia elementów;
- lakiery, bejce, oleje, rozcieńczalniki i utwardzacze.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- pył drewna powstający przy szlifowaniu powierzchni przed lakierowaniem,
- hałas szlifierek, kompresorów i instalacji sprężonego powietrza,
- wybuch i pożar par rozpuszczalników oraz zapłon mgły lakierniczej,
- uderzenie strumieniem sprężonego powietrza lub lakieru z pistoletu,
- poślizgnięcie na zabrudzonej lakierem i pyłem posadzce,
- skaleczenia i drzazgi przy obróbce elementów drewnianych,
- przygniecenie lub przewrócenie się regałów i elementów w trakcie suszenia.
Czynniki chemiczne:
- rozpuszczalniki organiczne – ksylen, toluen, octan butylu i inne składniki rozcieńczalników,
- izocyjaniany w lakierach i utwardzaczach poliuretanowych,
- mgła lakiernicza wdychana przy natrysku,
- kontakt skóry z lakierami, bejcami i środkami do mycia pistoletów.
Czynniki psychofizyczne:
- pozycja stojąca i schylanie się przy lakierowaniu dużych elementów,
- monotonna praca i obciążenie wzroku przy ocenie koloru i wad powłoki,
- dźwiganie i przenoszenie elementów i pojemników z lakierami.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku lakiernika wyrobów drewnianych.
Środki ochrony indywidualnej
- półmaska lub maska z pochłaniaczem typu A i filtrem cząstek – rozpuszczalniki, izocyjaniany, mgła lakiernicza, pył drewna;
- kombinezon lakierniczy i czepek – mgła lakiernicza, kontakt skóry;
- rękawice nitrylowe odporne na rozpuszczalniki – kontakt skóry, rozpuszczalniki;
- okulary lub przyłbica – strumieniem lakieru, odpryski, pył drewna;
- ochronniki słuchu – hałas;
- rękawice ochronne przy obróbce drewna – drzazgi;
- obuwie antypoślizgowe i antyelektrostatyczne – poślizgnięcie, wybuch i pożar.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- kabina lakiernicza z wentylacją wywiewną i filtrami – rozpuszczalniki, mgła lakiernicza, izocyjaniany, wybuch i pożar;
- odsysanie pyłu przy stanowisku szlifowania – pył drewna;
- instalacja i urządzenia elektryczne w wykonaniu przeciwwybuchowym oraz uziemienie – wybuch i pożar;
- redukcja i regulacja ciśnienia, sprawne węże i zabezpieczenia pistoletu – strumieniem lakieru;
- regały stabilne z ogranicznikami i wózki transportowe – przewrócenie, dźwiganie;
- tłumienie hałasu kompresorów, obudowy i izolacja akustyczna – hałas;
- antypoślizgowa, czyszczona na bieżąco posadzka – poślizgnięcie.
Środki organizacyjne
- magazynowanie lakierów w ilości dziennej zapotrzebowania oraz zakaz używania ognia – wybuch i pożar;
- stosowanie lakierów wodnych lub o niskiej zawartości rozpuszczalników – rozpuszczalniki, izocyjaniany;
- karty charakterystyki i instrukcje stanowiskowe – kontakt skóry, izocyjaniany;
- rotacja stanowisk i przerwy – pozycja stojąca, obciążenie wzroku;
- transport ciężkich elementów w dwie osoby – dźwiganie;
- porządek na stanowisku i użycie szczotek do usuwania drzazg – drzazgi.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla lakiernika wyrobów drewnianych.
- czynniki fizyczne – hałas, pył drewna;
- czynniki chemiczne – rozpuszczalniki organiczne (ksylen, toluen, octan butylu), izocyjaniany, mgła lakiernicza, lakiery i bejce;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – zagrożenie pożarowe i wybuchowe w lakierni, praca w pozycji stojącej, wysiłek fizyczny przy przenoszeniu elementów.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).