Krawcowa – kod 753105 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025), zawód ten ujęto pod nazwą „Krawiec”. Krawcowa szyje, przerabia i naprawia odzież według miary klienta, wykroju lub wzoru, kroi tkaniny, dopasowuje elementy, obrabia szwy i wykańcza gotowe wyroby, pracując w pracowni krawieckiej, zakładzie usługowym lub małej szwalni.
Krawcowa – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie zawodowe w zawodzie krawiec lub ukończony kurs krawiecki;
- umiejętność szycia, przeróbek i naprawy odzieży;
- znajomość rodzajów tkanin, dzianin i sposobów ich obróbki;
- umiejętność odczytywania wykrojów i pobierania miar;
- sprawność manualna i dobry wzrok.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- krawiec odzieży damskiej,
- krawiec odzieży męskiej,
- krawcowa przeróbek,
- krawcowa w pracowni krawieckiej,
- krawiec lekki.
Badania
- badania lekarskie wstępne, okresowe i kontrolne;
- badanie okulistyczne ze względu na pracę precyzyjną przy szyciu;
- ocena układu mięśniowo-szkieletowego przy pracy w pozycji siedzącej i monotypowych ruchach.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- instruktaż stanowiskowy,
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 3 lata,
- szkolenie z bezpiecznej obsługi maszyn do szycia, nożyc i urządzeń do prasowania,
- szkolenie przeciwpożarowe,
- szkolenie z udzielania pierwszej pomocy,
- kursy z nowych technik szycia i obsługi maszyn.
Środowisko pracy
Krawcowa pracuje w pracowni krawieckiej, punkcie usługowym, zakładzie odzieżowym lub w domu. Większość dnia spędza siedząc przy maszynie do szycia, a w pozostałym czasie stoi przy stole krojczym lub desce do prasowania. Wykonuje precyzyjne, powtarzalne czynności rękami, często pracując pod presją terminów odbioru ubrań przez klientów. Na stanowisku wykorzystuje się:
- maszyny do szycia i owerlok;
- nożyce krawieckie, noże i krajarki;
- igły, szpilki, centymetr i kredę krawiecką;
- żelazko, parownicę i deskę do prasowania;
- manekin krawiecki i lampy do pracy precyzyjnej;
- tkaniny, nici, zamki i akcesoria pasmanteryjne.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- ukłucie igłą i szpilką oraz skaleczenia nożycami i nożami;
- wciągnięcie lub zakłucie palców przez ruchome elementy maszyny do szycia;
- porażenie prądem elektrycznym od maszyn, żelazek i przedłużaczy;
- oparzenie żelazkiem, parownicą i gorącą parą;
- pożar od przegrzanego żelazka i łatwopalnych tkanin;
- hałas maszyn do szycia i owerloków;
- potknięcie o kable i pozostawione resztki tkanin;
- niewłaściwe lub niedostateczne oświetlenie miejsca szycia.
Czynniki chemiczne:
- pył i drobiny włókien z tkanin i dzianin w powietrzu;
- środki do odplamiania, kleje i preparaty do prasowania mogące drażnić skórę i drogi oddechowe.
Czynniki psychofizyczne:
- wymuszona pozycja siedząca przy maszynie, obciążenie szyi, pleców i barków;
- powtarzalne ruchy rąk i nadgarstków;
- obciążenie wzroku przy precyzyjnej pracy z drobnymi elementami;
- stres związany z terminami i oczekiwaniami klientów;
- praca stojąca przy stole krojczym i desce do prasowania.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku krawcowej.
Środki ochrony indywidualnej
- nasadka lub naparstek ochronny na palec – ukłucie igłą i szpilką, skaleczenia nożycami i nożami;
- rękawice ochronne przy krojeniu grubych tkanin lub skóry – skaleczenia nożycami i nożami;
- półmaska przeciwpyłowa przy dużym zapyleniu włóknami – pył i drobiny włókien;
- rękawice ochronne przy stosowaniu środków do odplamiania i klejów – środki chemiczne drażniące skórę;
- obuwie stabilne antypoślizgowe – potknięcie, praca stojąca.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- osłony igły i pasków napędowych oraz wyłączniki bezpieczeństwa maszyn – wciągnięcie lub zakłucie palców;
- maszyny i żelazka sprawne technicznie z uziemieniem i wyłącznikiem różnicowoprądowym – porażenie prądem, pożar;
- żelazka z automatycznym wyłącznikiem i stojakami termoodpornymi oraz osłony parownic – oparzenie, pożar;
- oświetlenie miejscowe i ogólne o odpowiednim natężeniu – niewłaściwe oświetlenie, obciążenie wzroku;
- krzesło z regulacją wysokości i oparcia, podnóżek – wymuszona pozycja siedząca, przeciążenie szyi, pleców i barków;
- wentylacja i odkurzanie stanowisk – pył i drobiny włókien, środki chemiczne;
- maty antyzmęczeniowe przy stole krojczym i desce do prasowania – praca stojąca;
- uporządkowane przewody i regularne sprzątanie resztek tkanin – potknięcie;
- wygłuszenie maszyn i konserwacja – hałas maszyn.
Środki organizacyjne
- przerwy w pracy i ćwiczenia rozciągające – wymuszona pozycja siedząca, powtarzalne ruchy rąk, praca stojąca;
- rotacja czynności szycia, kroju i prasowania – powtarzalne ruchy rąk, praca stojąca;
- przerwy dla oczu i dobre oświetlenie przy pracy z ciemnymi tkaninami – obciążenie wzroku;
- bezpieczne przechowywanie igieł, szpilek i nożyc w pojemnikach – ukłucie igłą i szpilką, skaleczenia;
- przeglądy maszyn i urządzeń elektrycznych oraz instrukcja przeciwpożarowa – porażenie prądem, pożar, oparzenie;
- planowanie zleceń z zapasem czasu i jasne terminy dla klientów – stres, terminy;
- karty charakterystyk preparatów i zasady ich stosowania – środki chemiczne;
- kontrola ustawień maszyny i jej pracy podczas wymiany igły – wciągnięcie lub zakłucie palców.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla krawcowej.
- czynniki fizyczne – hałas maszyn, niewłaściwe oświetlenie przy pracy precyzyjnej;
- czynniki chemiczne – pył włókien, środki do odplamiania i kleje;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca przy maszynach z ruchomymi elementami, praca przy gorącym sprzęcie, wymuszona pozycja siedząca i stojąca, powtarzalne ruchy rąk, obciążenie wzroku.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).