Urzędnik administracji publicznej – kod 242217 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025), zawód ten ujęto pod nazwą „Specjalista administracji publicznej”. Urzędnik administracji publicznej prowadzi sprawy administracyjne w urzędzie gminy, starostwie, urzędzie marszałkowskim, urzędzie wojewódzkim lub innej jednostce administracji. Przyjmuje i rozpatruje wnioski, przygotowuje decyzje, postanowienia i zaświadczenia, prowadzi rejestry publiczne, obsługuje petentów w biurze obsługi i przez telefon oraz współpracuje z innymi organami.
Urzędnik administracji publicznej – wymagania w stosunku do pracownika
- wymagania określone w ustawie o pracownikach samorządowych lub ustawie o służbie cywilnej, w tym obywatelstwo polskie, pełna zdolność do czynności prawnych i korzystanie z pełni praw publicznych;
- niekaralność za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe;
- wykształcenie odpowiednie do stanowiska, najczęściej wyższe administracyjne, prawnicze lub ekonomiczne;
- odbycie służby przygotowawczej zakończonej egzaminem, jeżeli wymagają tego przepisy dla danego urzędu;
- znajomość Kodeksu postępowania administracyjnego, przepisów materialnych właściwych dla prowadzonych spraw i zasad elektronicznego obiegu dokumentów;
- obsługa komputera, systemów kancelaryjnych i platformy ePUAP;
- komunikatywność, kultura osobista i cierpliwość w kontakcie z petentami.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- referent,
- podinspektor,
- inspektor ds. administracyjnych,
- starszy referent,
- specjalista administracji publicznej.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy;
- badanie narządu wzroku w związku z pracą przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie;
- ocena zdolności do kierowania samochodem w celach służbowych, jeżeli urzędnik prowadzi oględziny w terenie.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp dla pracowników administracyjno-biurowych nie rzadziej niż co 6 lat,
- szkolenie z obsługi trudnego i agresywnego klienta urzędu,
- szkolenia z ochrony danych osobowych i bezpieczeństwa informacji,
- szkolenie z udzielania pierwszej pomocy oraz ewakuacji budynku urzędu,
- szkolenia w ramach służby przygotowawczej i doskonalenia zawodowego urzędników.
Środowisko pracy
Urzędnik administracji publicznej pracuje w pomieszczeniach biurowych urzędu, często w pokoju wieloosobowym albo przy stanowisku obsługi w sali obsługi interesantów. Przez większość dnia pracuje przy komputerze z systemami dziedzinowymi i elektronicznym obiegiem dokumentów, przyjmuje petentów, prowadzi rozmowy telefoniczne i przenosi akta. W godzinach przyjęć bezpośrednio obsługuje interesantów, w tym osoby zdenerwowane, pod wpływem alkoholu lub roszczeniowe. Na niektórych stanowiskach wykonuje oględziny w terenie, np. nieruchomości, dróg lub drzew, a w okresach kumulacji spraw pracuje pod presją ustawowych terminów. Na stanowisku wykorzystuje się:
- komputer z systemem elektronicznego zarządzania dokumentacją i rejestrami publicznymi;
- drukarkę, skaner i kserokopiarkę;
- stanowisko obsługi klienta z przegrodą i systemem kolejkowym;
- telefon i zestaw słuchawkowy;
- szafy aktowe, regały i wózek do przewożenia akt;
- przycisk przywołania pomocy lub system alarmowy w sali obsługi.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- obciążenie narządu wzroku przy pracy przy monitorze ekranowym;
- długotrwała pozycja siedząca i obciążenie kręgosłupa;
- ręczne przenoszenie segregatorów i teczek akt;
- uderzenie o szafy aktowe lub przez spadające segregatory z wysokich półek;
- poślizgnięcia, potknięcia i upadki na mokrej posadzce w sali obsługi i na schodach;
- porażenie prądem elektrycznym przy uszkodzonych urządzeniach biurowych;
- niekorzystny mikroklimat w pomieszczeniach biurowych w okresie letnim i grzewczym;
- upadki na nierównym terenie i wypadek drogowy podczas oględzin w terenie.
Czynniki psychofizyczne:
- agresja słowna i fizyczna ze strony petentów,
- stres związany z rozstrzyganiem spraw dotyczących praw i obowiązków obywateli,
- presja ustawowych terminów załatwiania spraw i liczba prowadzonych postępowań,
- monotonia czynności i powtarzalność pracy przy rejestrach,
- obciążenie narządu głosu przy wielogodzinnej obsłudze petentów i rozmowach telefonicznych,
- odpowiedzialność za prawidłowość decyzji i ochronę danych osobowych.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku urzędnika administracji publicznej.
Środki ochrony indywidualnej
- okulary korygujące wzrok do pracy przy monitorze, zgodnie z zaleceniem lekarza – obciążenie narządu wzroku;
- zestaw słuchawkowy z mikrofonem – obciążenie narządu głosu, rozmowy telefoniczne;
- obuwie z podeszwą antypoślizgową i odzież dostosowana do pogody przy oględzinach w terenie – poślizgnięcia, potknięcia, upadki;
- rękawice ochronne przy porządkowaniu akt w archiwum – ręczne przenoszenie akt, skaleczenia o krawędzie segregatorów.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- ergonomiczne stanowisko komputerowe z regulowanym krzesłem, monitorem na właściwej wysokości i podnóżkiem – obciążenie narządu wzroku, długotrwała pozycja siedząca;
- stanowisko obsługi z przegrodą, przyciskiem napadowym i monitoringiem sali – agresja petentów;
- wózek do przewożenia akt i przechowywanie cięższych segregatorów na niższych półkach – ręczne przenoszenie akt, spadające segregatory;
- stabilne regały, drabinka lub podest z poręczą – uderzenie o szafy aktowe, upadki;
- wycieraczki i maty antypoślizgowe przy wejściu do sali obsługi – poślizgnięcia na mokrej posadzce;
- klimatyzacja lub wentylacja mechaniczna i rolety w oknach – niekorzystny mikroklimat;
- okresowe przeglądy sprzętu i instalacji elektrycznej – porażenie prądem.
Środki organizacyjne
- procedura postępowania z agresywnym petentem i współpraca ze strażą miejską lub ochroną – agresja słowna i fizyczna;
- obsługa trudnych spraw w obecności drugiego pracownika – agresja, stres;
- przerwy w pracy przy monitorze co najmniej 5 minut po każdej godzinie i rotacja zadań – obciążenie narządu wzroku, pozycja siedząca, monotonia;
- planowanie obciążenia sprawami i zastępstwa w wydziale – presja terminów, stres;
- kontrola wewnętrzna i dwustopniowa akceptacja decyzji – odpowiedzialność za prawidłowość decyzji;
- przerwy między turami obsługi petentów i rozdział godzin przyjęć – obciążenie narządu głosu;
- oględziny w terenie prowadzone w miarę możliwości w dwie osoby, w świetle dziennym i z planowaniem dojazdu – upadki na nierównym terenie, wypadek drogowy.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla urzędnika administracji publicznej.
- czynniki fizyczne – praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie;
- czynniki chemiczne – brak;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – bezpośrednia obsługa klientów zewnętrznych, w tym ryzyko agresji, długotrwała pozycja siedząca, obciążenie narządu głosu, stres.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).