Monter instalacji przeciwpożarowych

Monter instalacji przeciwpożarowych – kod 723315 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025), zawód ten ujęto pod nazwą „Monter / konserwator urządzeń przeciwpożarowych”. Monter instalacji przeciwpożarowych montuje, uruchamia i konserwuje instalacje tryskaczowe, zraszaczowe, hydrantowe i gaśnicze oraz urządzenia oddymiania, a także wykonuje próby ciśnieniowe i okresowe przeglądy tych systemów.

Monter instalacji przeciwpożarowych – wymagania w stosunku do pracownika

wykształcenie zawodowe lub średnie techniczne (monter instalacji sanitarnych, technik instalacji sanitarnych, elektryk);
umiejętność łączenia rur stalowych i miedzianych (gwintowanie, bruzdowanie, spawanie lub zaprasowywanie – zależnie od systemu);
świadectwo kwalifikacyjne SEP w grupie G1 – przy pracach przy zasilaniu pomp i sterowaniu;
certyfikat personelu w zakresie gazów fluorowanych – przy serwisie stałych urządzeń gaśniczych na takie gazy, jeśli dotyczy;
znajomość dokumentacji projektowej, instrukcji producentów i zasad odbioru instalacji;
prawo jazdy kat. B.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

monter instalacji tryskaczowych,
monter systemów gaśniczych,
konserwator urządzeń przeciwpożarowych,
serwisant instalacji przeciwpożarowych,
monter instalacji hydrantowych.

Badania

badania lekarskie wstępne, okresowe i kontrolne,
badanie do pracy na wysokości,
badanie do pracy przy urządzeniach elektrycznych pod napięciem,
badanie w zakresie narażenia na hałas i pyły,
ocena zdolności do kierowania pojazdem służbowym.

Szkolenia bhp i inne

instruktaż ogólny bhp;
instruktaż stanowiskowy;
okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 3 lata, a przy pracach szczególnie niebezpiecznych raz w roku;
szkolenie z pracy na wysokości i użytkowania drabin i rusztowań;
szkolenie z prób ciśnieniowych i bezpiecznej obsługi pomp;
szkolenie z postępowania przy uwolnieniu środka gaśniczego w pomieszczeniu;
szkolenie z udzielania pierwszej pomocy;
szkolenia producentów systemów tryskaczowych i gaśniczych.

Środowisko pracy

Monter instalacji przeciwpożarowych pracuje w obiektach w budowie i w użytkowaniu – w halach, magazynach, parkingach, budynkach biurowych i szpitalach. Prowadzi rury pod stropami i w szachtach, montuje głowice tryskaczy, zawory, hydranty, zbiorniki i pompownie, podłącza sterowanie, a następnie wykonuje próby ciśnieniowe i przeglądy. Często pracuje na wysokości, w czynnych obiektach i w pomieszczeniach z gazowymi systemami gaśniczymi, a w razie awarii także poza normalnymi godzinami. Na stanowisku wykorzystuje się:

gwinciarki i narzędzia do zaprasowywania rur;
wiertarki udarowe i młotowiertarki;
szlifierki kątowe i sprzęt do cięcia rur;
pompy do prób ciśnieniowych i manometry;
drabiny, podesty ruchome i rusztowania przejezdne;
mierniki elektryczne;
detektory i sprzęt serwisowy do systemów gaśniczych;
samochód służbowy.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

upadek z drabiny lub podestu przy prowadzeniu rur pod stropem;
porażenie prądem elektrycznym przy pompowniach, sterowaniu i elektronarzędziach;
uderzenie spadającym elementem instalacji lub narzędziem;
rozerwanie rurociągu lub wytrysk wody pod ciśnieniem przy próbach ciśnieniowych;
skaleczenia i otarcia przy gwintowaniu i cięciu rur;
hałas wiertarek i pomp;
oparzenia i iskry przy cięciu, spawaniu i lutowaniu;
potknięcie i poślizgnięcie w obiekcie w trakcie budowy lub remontu;
wypadek drogowy przy dojazdach do obiektów.

Czynniki chemiczne:

pył krzemionkowy z betonu i cegły przy wierceniu;
uwolnienie gazu gaśniczego (CO2, gazy obojętne, gazy fluorowane) – niedobór tlenu, odmrożenia;
środki pianotwórcze i inhibitory korozji stosowane w instalacjach.

Czynniki psychofizyczne:

wymuszona pozycja ciała przy pracy nad głową i w szachtach;
dźwiganie i przenoszenie rur, armatury i pomp;
stres związany z odpowiedzialnością za systemy chroniące życie i mienie;
praca w nietypowych godzinach przy awariach i odbiorach.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku montera instalacji przeciwpożarowych.

Środki ochrony indywidualnej

kask ochronny – uderzenie spadającym elementem;
szelki bezpieczeństwa z linami asekuracyjnymi – upadek z wysokości;
rękawice ochronne – skaleczenia, oparzenia, kontakt ze środkami pianotwórczymi;
okulary ochronne lub przyłbica – odpryski, iskry, wytrysk wody;
półmaska filtrująca FFP2 – pył krzemionkowy;
ochronniki słuchu – hałas narzędzi i pomp;
obuwie ochronne z podeszwą antypoślizgową – potknięcie, poślizgnięcie, uderzenie stopy;
sprzęt izolujący drogi oddechowe lub detektory tlenu przy wejściu do pomieszczeń z gazami gaśniczymi – uwolnienie gazu gaśniczego.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

drabiny, podesty i rusztowania przejezdne z barierkami i aktualnym przeglądem – upadek z wysokości;
izolowane narzędzia, wyłączniki różnicowoprądowe i odłączenie zasilania przy pracach przy pompach – porażenie prądem;
zabezpieczenia i osłony elementów montowanych pod stropem, wiązanie narzędzi – spadające elementy;
zawory bezpieczeństwa, manometry i kolektory z odpowietrzeniem przy próbach ciśnieniowych – rozerwanie rurociągu, wytrysk wody;
narzędzia z odsysaniem pyłu – pył przy wierceniu;
osłony w miejscu cięcia i gaśnica w strefie prac gorących – iskry, oparzenia;
blokady mechaniczne i elektryczne uwalniania gazu na czas serwisu – uwolnienie gazu gaśniczego;
sprawne narzędzia do gwintowania i zabezpieczone krawędzie rur – skaleczenia.

Środki organizacyjne

praca w zespole co najmniej dwuosobowym przy pracach na wysokości – upadek z wysokości;
procedura wyłączania i zabezpieczania urządzeń przed załączeniem – porażenie prądem;
wydzielenie stref prób ciśnieniowych i zakaz wchodzenia osób postronnych – rozerwanie, wytrysk wody;
wydawanie poleceń na prace gorące – iskry, oparzenia;
uporządkowanie dróg dojścia i miejsc składowania rur – potknięcie, poślizgnięcie;
planowanie tras i czasu przejazdów – wypadek drogowy;
zgłaszanie i uzgadnianie wyłączeń systemów z użytkownikiem obiektu oraz oznakowanie pomieszczeń z gazem gaśniczym – uwolnienie gazu gaśniczego;
przerwy i rotacja zadań przy pracy nad głową – wymuszona pozycja ciała;
transport elementów wózkiem lub we dwie osoby – dźwiganie;
karty charakterystyki środków pianotwórczych i instruktaż stanowiskowy – środki pianotwórcze;
harmonogram pogotowia awaryjnego i wyrównanie czasu pracy – praca w nietypowych godzinach, stres;
ograniczanie czasu pracy młotowiertarką – hałas;
szkolenie z obsługi elektronarzędzi – skaleczenia.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla montera instalacji przeciwpożarowych.

czynniki fizyczne – hałas, pył krzemionkowy przy wierceniu, wymuszona pozycja ciała, wysiłek fizyczny, wysokie ciśnienie przy próbach;
czynniki chemiczne – uwolnienie gazów gaśniczych, środki pianotwórcze, pył krzemionkowy;
czynniki biologiczne – brak;
inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca na wysokości, praca przy urządzeniach elektrycznych, praca przy instalacjach ciśnieniowych, kierowanie pojazdem służbowym.

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

ryzyko zawodowe on-line

Stanowiska pracy