Pracownik biura podróży – kod 422101 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Pracownik biura podróży doradza klientom przy wyborze wycieczek, wczasów, biletów lotniczych i ubezpieczeń, rezerwuje imprezy turystyczne w systemach touroperatorów, przyjmuje wpłaty, zawiera umowy i obsługuje reklamacje. Pracuje w salonie sprzedaży w centrum handlowym lub przy ulicy, przy komputerze i telefonie, a okresowo wyjeżdża na wyjazdy studyjne do kurortów.
Pracownik biura podróży – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie co najmniej średnie, preferowane turystyczne lub ekonomiczne;
- znajomość systemów rezerwacyjnych touroperatorów i systemów rezerwacji lotniczej;
- znajomość przepisów ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych w zakresie informowania klientów i zawierania umów;
- znajomość geografii turystycznej, wymagań wizowych i paszportowych;
- znajomość co najmniej jednego języka obcego;
- umiejętności sprzedażowe i obsługi klienta, w tym klienta niezadowolonego.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- agent turystyczny,
- doradca turystyczny,
- konsultant ds. sprzedaży wycieczek,
- sprzedawca wycieczek,
- pracownik agencji turystycznej.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z uwzględnieniem narządu wzroku i narządu głosu;
- badanie okulistyczne i okulary korygujące wzrok zapewniane przez pracodawcę, jeżeli lekarz stwierdzi taką potrzebę przy pracy z monitorem ekranowym;
- szczepienia zalecane przed wyjazdami studyjnymi do krajów tropikalnych, zgodnie z zaleceniami lekarza medycyny podróży;
- konsultacja w poradni medycyny podróży przed wyjazdem do rejonów z chorobami zakaźnymi, np. malarią.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp (instruktaż ogólny i stanowiskowy),
- szkolenie okresowe bhp nie rzadziej niż co 6 lat,
- szkolenie z obsługi systemów rezerwacyjnych i ofert touroperatorów,
- szkolenie z ochrony danych osobowych klientów (RODO),
- szkolenie z obsługi trudnego klienta i rozwiązywania reklamacji,
- szkolenie z ochrony przeciwpożarowej i ewakuacji w centrum handlowym,
- szkolenie z pierwszej pomocy przedmedycznej.
Środowisko pracy
Pracownik biura podróży przez większość dnia siedzi przy biurku z komputerem, porównując oferty w kilku systemach rezerwacyjnych i rozmawiając z klientem przy stanowisku lub przez telefon. Salon w centrum handlowym ma zwykle tylko sztuczne oświetlenie i klimatyzację, a godziny pracy obejmują wieczory i weekendy. W sezonie first minute i last minute obsługuje bardzo wielu klientów, a przy upadłości organizatora, katastrofach lub ewakuacjach turystów odbiera telefony od zaniepokojonych klientów i rodzin. Kilka razy w roku wyjeżdża na wyjazdy studyjne, przelatując samolotem i zwiedzając hotele w różnych strefach klimatycznych. Na stanowisku wykorzystuje się:
- komputer z systemami rezerwacyjnymi i dwoma monitorami ekranowymi;
- telefon z zestawem słuchawkowym;
- drukarkę, skaner dokumentów i niszczarkę;
- terminal płatniczy i kasa do przyjmowania wpłat;
- katalogi, ulotki i stojaki ekspozycyjne;
- kasetkę lub sejf na gotówkę i dokumenty podróży.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie;
- długotrwała praca siedząca w wymuszonej pozycji;
- oświetlenie wyłącznie sztuczne i niekorzystny mikroklimat salonu w centrum handlowym;
- potknięcie o przewody i stojaki katalogów;
- porażenie prądem przy uszkodzonych urządzeniach biurowych;
- zmiana stref klimatycznych i czasowych, upał i promieniowanie słoneczne w czasie wyjazdów studyjnych;
- wypadek komunikacyjny w czasie przejazdów na wyjazdach studyjnych.
Czynniki biologiczne:
- choroby zakaźne występujące w krajach tropikalnych w czasie wyjazdów studyjnych (np. malaria, WZW typu A, dur brzuszny, denga);
- zakażenia drogą kropelkową przy obsłudze dużej liczby klientów.
Czynniki psychofizyczne:
- obsługa reklamacji i konflikty z niezadowolonymi klientami;
- sezonowe spiętrzenie pracy i presja wyników sprzedaży;
- odpowiedzialność za poprawność rezerwacji, danych paszportowych i terminów;
- obciążenie emocjonalne przy sytuacjach kryzysowych (upadłość organizatora, katastrofy, ewakuacje turystów);
- wysiłek głosowy przy wielogodzinnych rozmowach z klientami;
- praca w godzinach otwarcia centrum handlowego, w tym w weekendy i wieczorami.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku pracownika biura podróży.
Środki ochrony indywidualnej
- okulary korygujące wzrok do pracy z monitorem, jeżeli zaleci je lekarz – praca przy monitorze ekranowym;
- zestaw słuchawkowy z mikrofonem – wysiłek głosowy, wymuszona pozycja przy rozmowach telefonicznych;
- repelenty, środki z filtrem UV i nakrycie głowy na wyjazdach studyjnych – choroby tropikalne przenoszone przez komary, upał i promieniowanie słoneczne;
- środek do dezynfekcji rąk przy stanowisku – zakażenia drogą kropelkową, kontakt z dokumentami i gotówką.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- stanowisko spełniające wymagania dla pracy z monitorem: regulowany fotel, monitory na wysokości wzroku, podnóżek – praca przy monitorze, długotrwała praca siedząca;
- oświetlenie ogólne i miejscowe bez odblasków, klimatyzacja z regulacją nawiewu – oświetlenie sztuczne, niekorzystny mikroklimat;
- kanały kablowe i stabilne stojaki ekspozycyjne – potknięcie o przewody i stojaki;
- sprawna instalacja elektryczna i okresowe przeglądy urządzeń – porażenie prądem;
- sejf lub zamykana kasetka i monitoring salonu – odpowiedzialność za wpłaty klientów i dokumenty podróży;
- przegroda lub lada oddzielająca stanowisko od klienta – zakażenia drogą kropelkową, konflikty z klientami.
Środki organizacyjne
- procedury obsługi reklamacji z możliwością przekazania sprawy do przełożonego lub działu reklamacji – konflikty z klientami;
- procedury postępowania w sytuacjach kryzysowych i kontakt z działem obsługi organizatora – obciążenie emocjonalne w sytuacjach kryzysowych;
- weryfikacja danych rezerwacji przez drugą osobę lub listy kontrolne – odpowiedzialność za poprawność rezerwacji;
- planowanie urlopów i dodatkowa obsada w sezonie – sezonowe spiętrzenie pracy, presja wyników;
- konsultacja w poradni medycyny podróży i szczepienia przed wyjazdem studyjnym – choroby zakaźne w krajach tropikalnych;
- przerwy w pracy przy monitorze i grafik równoważący zmiany weekendowe – praca przy monitorze, praca w weekendy, wysiłek głosowy;
- organizacja przejazdów na wyjazdach studyjnych z licencjonowanymi przewoźnikami i ubezpieczenie pracownika – wypadek komunikacyjny, zmiana stref czasowych.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla pracownika biura podróży.
- czynniki fizyczne – praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, oświetlenie sztuczne, mikroklimat pomieszczeń klimatyzowanych, w czasie wyjazdów studyjnych także mikroklimat gorący;
- czynniki chemiczne – brak;
- czynniki biologiczne – brak w pracy w salonie, w czasie wyjazdów studyjnych do krajów tropikalnych ryzyko chorób zakaźnych (malaria, WZW typu A, dur brzuszny);
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – długotrwała praca siedząca, praca z klientem i obsługa reklamacji, podróże służbowe ze zmianą stref czasowych, wysiłek głosowy, stres.
Podobne stanowiska
- pilot wycieczek,
- przewodnik turystyczny,
- recepcjonista hotelowy,
- konsultant call center,
- agent ubezpieczeniowy.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).