Doradca rolniczy – kod 213201 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Doradca rolniczy udziela rolnikom porad z zakresu produkcji roślinnej i zwierzęcej, ekonomiki gospodarstwa, ochrony środowiska i dopłat, pomaga w przygotowaniu wniosków o płatności i planów nawożenia. Pracuje w ośrodkach doradztwa rolniczego, izbach rolniczych i firmach prywatnych, łącząc pracę biurową z wyjazdami do gospodarstw, lustracjami pól i budynków inwentarskich.
Doradca rolniczy – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie wyższe rolnicze, ogrodnicze, zootechniczne lub ekonomiczne z przygotowaniem rolniczym;
- znajomość technologii produkcji rolnej, przepisów dotyczących dopłat bezpośrednich i programów wsparcia rolnictwa;
- wpis na listę doradców rolniczych prowadzoną przez Centrum Doradztwa Rolniczego, jeżeli doradca świadczy usługi wymagające tego wpisu;
- znajomość zasad integrowanej ochrony roślin i bioasekuracji w produkcji zwierzęcej;
- prawo jazdy kategorii B i gotowość do częstych wyjazdów służbowych;
- umiejętność obsługi systemów do składania wniosków i programów do planowania nawożenia;
- komunikatywność i umiejętność prowadzenia szkoleń dla rolników.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- doradca w ośrodku doradztwa rolniczego,
- specjalista ds. doradztwa rolniczego,
- doradca terenowy w rolnictwie,
- konsultant rolniczy,
- doradca ds. produkcji rolnej.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy;
- ocena zdolności do kierowania samochodem służbowym lub prywatnym w celach służbowych;
- badania uwzględniające narażenie na czynniki biologiczne w gospodarstwach rolnych;
- badanie narządu wzroku przy pracy z monitorem ekranowym.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy;
- szkolenie okresowe bhp nie rzadziej niż co 5 lat;
- instruktaż bezpiecznego poruszania się po gospodarstwie i w budynkach inwentarskich;
- szkolenie z zasad bioasekuracji, w tym w strefach występowania ASF i ptasiej grypy;
- szkolenie z pierwszej pomocy;
- szkolenia doskonalące wymagane do utrzymania wpisu na listę doradców rolniczych, jeżeli dotyczy.
Środowisko pracy
Doradca rolniczy pracuje w biurze ośrodka lub firmy, gdzie przyjmuje rolników, wypełnia wnioski i przygotowuje plany, a przez znaczną część sezonu – w terenie. Dojeżdża samochodem do gospodarstw, ogląda uprawy na polu, wchodzi do obór, chlewni, kurników, magazynów zbóż i pasz. W gospodarstwie przebywa w pobliżu pracujących maszyn, zwierząt, zbiorników gnojowicy i środków ochrony roślin. Prowadzi też szkolenia, pokazy polowe i dni otwarte. Na stanowisku wykorzystuje się:
- samochód służbowy lub prywatny używany w celach służbowych;
- komputer, laptop i tablet z oprogramowaniem do wniosków i planowania nawożenia;
- sondy glebowe, świdry do pobierania próbek gleby i lupy;
- odbiorniki GNSS i aplikacje do pomiaru działek;
- rzutnik i materiały szkoleniowe;
- odzież ochronną jednorazową i maty dezynfekcyjne do wizyt w budynkach inwentarskich.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- wypadek drogowy podczas częstych przejazdów do gospodarstw;
- potknięcia, poślizgnięcia i upadki na podwórzach, w budynkach inwentarskich i na polach;
- przygniecenie, kopnięcie lub staranowanie przez bydło, konie lub trzodę;
- potrącenie lub pochwycenie przez maszyny i ciągniki pracujące w gospodarstwie;
- zmienne warunki atmosferyczne i promieniowanie słoneczne przy lustracjach polowych;
- hałas w budynkach inwentarskich i przy pracujących maszynach;
- obciążenie wzroku i wymuszona pozycja siedząca przy pracy z dokumentacją i komputerem.
Czynniki chemiczne:
- pozostałości środków ochrony roślin na uprawach i opakowaniach,
- siarkowodór i amoniak w pobliżu zbiorników gnojowicy i w budynkach inwentarskich,
- pył zbożowy i paszowy w magazynach i suszarniach.
Czynniki biologiczne:
- bakterie i wirusy odzwierzęce, w tym Salmonella, Leptospira i wirus grypy ptaków;
- kleszcze przenoszące boreliozę i kleszczowe zapalenie mózgu;
- pleśnie i alergeny w magazynach zbóż, siana i pasz.
Czynniki psychofizyczne:
- stres w kontaktach z rolnikami w trudnej sytuacji ekonomicznej lub konfliktowej,
- presja terminów składania wniosków o płatności,
- długi czas jazdy samochodem i nieregularny czas pracy w sezonie,
- praca w odosobnieniu podczas wizyt w odległych gospodarstwach,
- obciążenie umysłowe przy zmieniających się przepisach.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku doradcy rolniczego.
Środki ochrony indywidualnej
- obuwie gumowe z protektorem lub obuwie robocze z podnoskiem – poślizgnięcia, upadki, przygniecenie stopy;
- kamizelka odblaskowa – potrącenie przez maszyny i ciągniki;
- odzież przeciwdeszczowa, nakrycie głowy i krem z filtrem – zmienne warunki atmosferyczne, promieniowanie słoneczne;
- kombinezon jednorazowy, ochraniacze na obuwie i rękawice – bakterie i wirusy odzwierzęce, pozostałości środków ochrony roślin;
- półmaska filtrująca FFP2 – pył zbożowy i paszowy, pleśnie i alergeny;
- ochronniki słuchu przy dłuższym pobycie w budynkach inwentarskich – hałas;
- odzież z długimi rękawami i repelenty – kleszcze.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- samochód w dobrym stanie technicznym z wyposażeniem bezpieczeństwa – wypadek drogowy;
- maty i środki dezynfekcyjne przy wejściach do budynków inwentarskich – bakterie i wirusy odzwierzęce;
- wentylacja budynków inwentarskich i zakaz zbliżania się do otwartych zbiorników gnojowicy – siarkowodór i amoniak;
- wyłączanie maszyn w strefie przebywania doradcy na czas oględzin – potrącenie lub pochwycenie przez maszyny;
- poruszanie się za barierkami i przejściami paszowymi zamiast w kojcach – przygniecenie, kopnięcie przez zwierzęta;
- ergonomiczne stanowisko komputerowe w biurze – obciążenie wzroku, wymuszona pozycja siedząca.
Środki organizacyjne
- planowanie tras i liczby wizyt w ciągu dnia oraz przerwy w jeździe – wypadek drogowy, długi czas jazdy;
- wizyty w obecności gospodarza znającego zwierzęta i maszyny – kopnięcie przez zwierzęta, pochwycenie przez maszyny;
- procedury bioasekuracji i rejestr wizyt w gospodarstwach – bakterie i wirusy odzwierzęce, wirus grypy ptaków;
- informowanie biura o planowanych wizytach i stała łączność – praca w odosobnieniu;
- kontrola ciała po pracy w terenie i szczepienia przeciw KZM – kleszcze;
- szkolenia z komunikacji i rozwiązywania konfliktów – stres w kontaktach z rolnikami;
- rozłożenie pracy przy wnioskach w czasie i wsparcie zespołu – presja terminów, obciążenie umysłowe, nieregularny czas pracy.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla doradcy rolniczego.
- czynniki fizyczne – hałas, mikroklimat zmienny przy pracy w terenie, praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie;
- czynniki chemiczne – siarkowodór, amoniak, pył zbożowy i paszowy, pozostałości środków ochrony roślin;
- czynniki biologiczne – bakterie i wirusy odzwierzęce (Salmonella, Leptospira), Borrelia burgdorferi, wirus kleszczowego zapalenia mózgu, pleśnie i alergeny;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – kierowanie pojazdem służbowym, kontakt ze zwierzętami gospodarskimi, praca w pobliżu maszyn rolniczych.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).