Pracownik wyburzeń – kod 711904 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025), zawód ten ujęto pod nazwą „Robotnik rozbiórki budowli”. Pracownik wyburzeń rozbiera ręcznie i mechanicznie ściany, stropy, dachy i inne elementy budynków, skuwa betony, ścina zbrojenie, sortuje i wynosi gruz oraz porządkuje teren po rozbiórce.
Pracownik wyburzeń – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie zasadnicze zawodowe lub średnie albo przyuczenie do pracy na budowach,
- doświadczenie przy pracach budowlanych i rozbiórkowych oraz sprawność fizyczna,
- szkolenie dla pracowników usuwających wyroby zawierające azbest, jeżeli rozbiórka obejmuje takie wyroby,
- uprawnienia do pracy na wysokości lub szkolenie wysokościowe przy rozbiórce dachów i stropów,
- uprawnienia do cięcia gazowego lub kwalifikacje operatora maszyn do robót ziemnych w razie potrzeby.
Inne nazwy stanowiska
Ocena ryzyka zawodowego opisana na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- robotnik rozbiórkowy,
- robotnik rozbiórki budowli,
- wyburzeniowiec,
- pracownik rozbiórek i demontażu,
- pracownik ekipy rozbiórkowej.
Badania
- badania lekarskie wstępne, okresowe i kontrolne,
- badanie do pracy na wysokości,
- badania w kierunku narażenia na pył zawierający wolną krzemionkę oraz pył azbestu (w tym badanie rentgenowskie klatki piersiowej),
- badanie słuchu przy narażeniu na hałas,
- badania przy narażeniu na drgania mechaniczne i ołów.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- instruktaż stanowiskowy,
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 3 lata, a przy pracach szczególnie niebezpiecznych częściej zgodnie z rozporządzeniem w sprawie szkoleń,
- szkolenie z prac na wysokości,
- szkolenie z usuwania wyrobów zawierających azbest,
- szkolenie z obsługi młotów, szlifierek i palników do cięcia,
- szkolenie z udzielania pierwszej pomocy.
Środowisko pracy
Pracownik wyburzeń pracuje w budynkach przeznaczonych do rozbiórki, na ich dachach, stropach i na terenie wokół obiektu. Rozbiera konstrukcje stopniowo, na ogół od góry, ręcznie lub przy użyciu młotów, szlifierek i palników, a przy większych obiektach we współpracy z operatorami koparek i kruszarek. Wynosi gruz, sortuje materiały, a często pracuje w pyle, przy niestabilnych konstrukcjach, rozebranych stropach i w pobliżu uszkodzonych instalacji. Na stanowisku wykorzystuje się:
- młoty udarowe i wyburzeniowe;
- szlifierki kątowe i palniki do cięcia stali;
- łomy, kilofy i młoty ręczne;
- wiadra, taczki i zsypy gruzowe;
- rusztowania, drabiny i podnośniki;
- koparki z osprzętem do rozbiórki i kruszarki;
- zraszacze wodne do tłumienia pyłu.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- niekontrolowane zawalenie konstrukcji, ścian lub stropów,
- uderzenie spadającym gruzem i elementami rozbieranej konstrukcji,
- upadek z wysokości z dachów, stropów i przez otwory po rozebranych stropach,
- skaleczenia i przekłucia prętami zbrojeniowymi, gwoździami i szkłem,
- porażenie prądem przy uszkodzeniu instalacji elektrycznej,
- wybuch lub wyciek gazu przy przecięciu instalacji gazowej,
- hałas młotów i szlifierek,
- drgania przy pracy młotami udarowymi,
- poparzenia, iskry i pożar przy cięciu palnikiem.
Czynniki chemiczne:
- pył krzemionkowy i pył z gruzu,
- włókna azbestu z rozbieranych pokryć dachowych i płyt,
- ołów i inne związki w starych farbach i powłokach.
Czynniki biologiczne:
- pleśń, odchody ptaków i gryzonie w starych budynkach.
Czynniki psychofizyczne:
- dźwiganie i przenoszenie gruzu oraz ciężkich elementów,
- wymuszona pozycja ciała przy pracy nad głową i w zagłębieniach,
- praca w niekorzystnych warunkach atmosferycznych.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku pracownika wyburzeń.
Środki ochrony indywidualnej
- kask ochronny – uderzenie spadającym gruzem;
- okulary ochronne lub osłona twarzy – odpryski, pył, iskry;
- półmaska filtrująca FFP3 lub maska pełnotwarzowa – pył krzemionkowy, azbest, ołów;
- rękawice odporne na przecięcie i przebicie – skaleczenia;
- buty z podeszwą i noskiem stalowym – przekłucie stopy, uderzenie;
- ochronniki słuchu – hałas;
- rękawice antywibracyjne – drgania;
- szelki bezpieczeństwa z linami asekuracyjnymi – upadek z wysokości;
- kombinezony jednorazowe i odzież robocza z odpowiednim praniem – pleśń, ołów.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- rusztowania i podesty z balustradami oraz zabezpieczenie otworów w stropach – upadek z wysokości;
- zraszanie wodą i odciągi pyłu – pył;
- zsypy gruzowe, daszki ochronne i ogrodzenie strefy zagrożenia – uderzenie gruzem;
- podparcia i stemple tymczasowe w trakcie rozbiórki – zawalenie konstrukcji;
- odcięcie dopływu energii elektrycznej i gazu oraz wyłączenie z użytkowania instalacji – porażenie prądem, wybuch;
- ekrany ochronne i gaśnice przy cięciu – iskry, pożar;
- śluzy i wydzielenie strefy usuwania azbestu z podciśnieniem – azbest.
Środki organizacyjne
- opracowanie planu rozbiórki, ekspertyza stanu konstrukcji i kolejności rozbierania – zawalenie konstrukcji;
- rozpoznanie i odłączenie sieci przed rozpoczęciem prac – porażenie prądem, gaz;
- usuwanie wyrobów azbestowych wyłącznie przez przeszkolone ekipy z zachowaniem procedur – azbest;
- praca na wysokości w zespole i z asekuracją – upadek;
- zakaz przebywania osób w strefie zagrożenia – uderzenie gruzem;
- bieżący wywóz gruzu i porządkowanie placu – potknięcie, skaleczenia;
- rotacja zadań i przerwy przy młotach – drgania, wymuszona pozycja;
- mycie i dekontaminacja po pracy w strefach z ołowiem, pleśnią i azbestem – ołów, pleśń;
- transport ciężkich elementów w zespole lub dźwigiem – dźwiganie;
- dostosowanie prac do pogody – warunki atmosferyczne.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla pracownika wyburzeń.
- czynniki fizyczne – hałas, drgania mechaniczne miejscowe, niekorzystny mikroklimat;
- czynniki chemiczne – pył zawierający wolną krzemionkę, włókna azbestu (przy usuwaniu wyrobów azbestowych), ołów;
- czynniki biologiczne – pleśnie, odchody ptaków, gryzonie (okresowo);
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca na wysokości powyżej 3 m, praca przy elementach grożących zawaleniem, praca z użyciem palników, ręczne prace transportowe.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).