Operator koparko-ładowarki – kod 834206 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Operator koparko-ładowarki wykonuje wykopy, załadunek i przemieszczanie mas ziemnych, odspaja i przewozi urobek oraz sortuje i rozmieszcza materiały na terenie składowania.
Operator koparko-ładowarki – wymagania w stosunku do pracownika
- ukończone 18 lat;
- wykształcenie co najmniej zasadnicze zawodowe lub podstawowe;
- uprawnienia operatorskie potwierdzone książką operatora maszyn roboczych, uzyskane po zdaniu egzaminu przed uprawnioną komisją;
- prawo jazdy kategorii co najmniej B lub T, umożliwiające poruszanie się koparko-ładowarką po drogach publicznych.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- operator koparki i ładowarki,
- maszynista koparko-ładowarki,
- operator maszyn do robót ziemnych,
- operator sprzętu budowlanego,
- operator koparko-spycharki.
Badania
- badania lekarskie wstępne lub okresowe;
- badania psychotechniczne w zakresie sprawności psychoruchowej;
- badania uwzględniające ocenę widzenia, słuchu i układu równowagi.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- instruktaż stanowiskowy,
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 3 lata,
- szkolenie z zakresu bezpiecznej pracy w wykopach i w pobliżu instalacji podziemnych,
- szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy,
- inne uznane przez pracodawcę za niezbędne.
Środowisko pracy
Operator koparko-ładowarki pracuje na placach budowy, przy robotach ziemnych i drogowych, w żwirowniach oraz przy pracach komunalnych. Praca odbywa się na otwartej przestrzeni, w zmiennych warunkach atmosferycznych. Na stanowisku wykorzystuje się:
- koparko-ładowarkę z osprzętem roboczym (łyżka koparkowa, łyżka ładowarkowa, młot hydrauliczny);
- narzędzia ręczne do obsługi codziennej maszyny;
- sprzęt do wytyczania i oznakowania stref robót;
- środki łączności z kierownikiem robót i innymi operatorami.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- drgania ogólne przenoszone przez siedzisko maszyny;
- hałas;
- zmienne warunki atmosferyczne i praca na otwartej przestrzeni;
- gorące elementy maszyny przy obsłudze codziennej;
- przygniecenie przez maszynę lub jej osprzęt;
- osunięcie się ścian wykopu;
- przewrócenie się maszyny na niestabilnym gruncie;
- uszkodzenie instalacji podziemnych (gazowej, elektrycznej, wodociągowej);
- potrącenie osoby postronnej w strefie pracy maszyny;
- upadek na tym samym poziomie.
Czynniki chemiczne:
- paliwa i oleje eksploatacyjne,
- płyny hydrauliczne,
- spaliny silnikowe.
Czynniki psychofizyczne:
- długotrwała pozycja siedząca,
- stała koncentracja uwagi,
- obciążenie narządu wzroku.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku operatora koparko-ładowarki.
Środki ochrony indywidualnej
- hełm ochronny przy wykonywaniu czynności poza kabiną – uderzenie przez spadające przedmioty;
- odzież ostrzegawcza o intensywnej widzialności – potrącenie przez inne maszyny i pojazdy;
- ochronniki słuchu przy pracach obsługowych poza kabiną – hałas;
- obuwie ochronne z podnoskiem i antypoślizgową podeszwą – przygniecenie, upadek na tym samym poziomie;
- rękawice ochronne przy obsłudze codziennej maszyny – oleje, paliwa, gorące elementy.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- kabina operatora z konstrukcją chroniącą przed przewróceniem (ROPS) i spadającymi przedmiotami (FOPS) – przewrócenie maszyny, uderzenie przez spadające przedmioty;
- fotel amortyzujący drgania – drgania ogólne;
- sygnalizacja dźwiękowa i świetlna cofania – potrącenie osoby postronnej;
- wygrodzenie i oznakowanie strefy pracy maszyny – potrącenie, uszkodzenie mienia;
- szalowanie lub skarpowanie ścian wykopu zgodnie z dokumentacją – osunięcie się ścian wykopu;
- lokalizacja i oznakowanie instalacji podziemnych przed rozpoczęciem prac – uszkodzenie instalacji podziemnych;
- okresowe przeglądy techniczne maszyny – przygniecenie, przewrócenie maszyny.
Środki organizacyjne
- dopuszczanie do obsługi maszyny wyłącznie osób z aktualnymi uprawnieniami operatorskimi – przygniecenie, przewrócenie maszyny;
- uzgodnienie tras podziemnego uzbrojenia terenu z gestorami sieci przed rozpoczęciem wykopu – uszkodzenie instalacji podziemnych;
- instrukcje bhp bezpiecznej pracy w wykopach i w pobliżu instalacji – osunięcie się ścian wykopu;
- zakaz przebywania osób postronnych w strefie pracy maszyny – potrącenie;
- przerwy w pracy przy długotrwałej obsłudze maszyny – długotrwała pozycja siedząca, obciążenie wzroku;
- kontrola stanu nawierzchni i stateczności gruntu przed rozpoczęciem prac – przewrócenie maszyny.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla operatora koparko-ładowarki.
- czynniki fizyczne – drgania ogólne przenoszone przez siedzisko maszyny, hałas, zmienne warunki atmosferyczne i praca na otwartej przestrzeni, gorące elementy maszyny przy obsłudze codziennej;
- czynniki chemiczne – paliwa, oleje i płyny hydrauliczne przy obsłudze maszyny, spaliny;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – obsługa maszyny roboczej wymagająca uprawnień operatora i badań psychotechnicznych, praca wymagająca stałej koncentracji uwagi i sprawności psychoruchowej, praca w wykopach i przy krawędziach skarp, praca w strefie ruchu maszyn i pojazdów, długotrwała pozycja siedząca w kabinie.
Podobne stanowiska
- operator ładowarki teleskopowej,
- operator koparki,
- operator suwnicy,
- operator żurawia,
- operator maszyny przewiertowej,
- pracownik budowlany,
- operator spycharki,
- operator walca.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).