Kominiarz – kod 713303 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Kominiarz czyści i kontroluje przewody kominowe, spalinowe i wentylacyjne, ocenia ich stan techniczny oraz sporządza protokoły z okresowych kontroli.
Kominiarz – wymagania w stosunku do pracownika
- kwalifikacje (wykształcenie zasadnicze branżowe w zawodzie kominiarz lub czeladnicze potwierdzone egzaminem),
- orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do pracy na wysokości powyżej 3 m,
- uprawnienia kominiarskie do wykonywania okresowych kontroli przewodów kominowych (zależnie od zakresu obowiązków).
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- mistrz kominiarski,
- czyściciel kominów,
- kontroler przewodów kominowych,
- technik kominiarski,
- kominiarz-kontroler.
Badania
- badania lekarskie wstępne lub okresowe;
- badania w zakresie pracy na wysokości powyżej 3 m, obejmujące ocenę układu równowagi, wzroku i słuchu.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- instruktaż stanowiskowy,
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż raz w roku (prace na wysokości),
- szkolenie w zakresie stosowania środków ochrony indywidualnej przed upadkiem z wysokości,
- szkolenie z zakresu wykrywania i postępowania przy ujawnieniu tlenku węgla,
- inne uznane przez pracodawcę za niezbędne.
Środowisko pracy
Kominiarz pracuje na dachach budynków mieszkalnych i użyteczności publicznej oraz wewnątrz budynków przy kontroli przewodów od strony palenisk. Praca odbywa się na otwartej przestrzeni, na wysokości i w pomieszczeniach zamkniętych. Na stanowisku wykorzystuje się:
- szczotki i przybory kominiarskie do czyszczenia przewodów;
- kamery inspekcyjne do kontroli przewodów;
- mierniki ciągu kominowego i detektory tlenku węgla;
- drabiny, płotki kominiarskie i stopnie dachowe;
- sprzęt ochrony indywidualnej przed upadkiem z wysokości.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- upadek z wysokości podczas przemieszczania się po dachu,
- upadek przez połacie dachowe o niedostatecznej wytrzymałości,
- poślizgnięcie się na oblodzonej lub mokrej połaci dachu,
- zatrucie tlenkiem węgla przy kontroli czynnych palenisk,
- oparzenie przy kontroli gorących przewodów spalinowych,
- zmienne warunki atmosferyczne i praca na otwartej przestrzeni,
- silny wiatr,
- upadek na tym samym poziomie na stromych schodach i w wąskich przejściach.
Czynniki chemiczne:
- sadza i pyły powstające przy czyszczeniu przewodów kominowych;
- produkty spalania (tlenek węgla, tlenki azotu).
Sadza powstająca przy spalaniu paliw stałych (drewna, węgla) zawiera wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, w tym benzo[a]piren – związek zaklasyfikowany przez Międzynarodową Agencję Badań nad Rakiem (IARC) do grupy 1 czynników rakotwórczych i mutagennych o udowodnionym działaniu u ludzi.
Czynniki psychofizyczne:
- obciążenie psychiczne wynikające z pracy na wysokości,
- obciążenie układu ruchu przy pracy w wymuszonej pozycji ciała w ciasnych przestrzeniach,
- odpowiedzialność za wykrycie zagrożeń mogących skutkować zatruciem mieszkańców.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku kominiarza.
Środki ochrony indywidualnej
- szelki bezpieczeństwa z linką asekuracyjną – upadek z wysokości, upadek przez połać dachową;
- obuwie z antypoślizgową podeszwą przystosowane do pracy na dachu – poślizgnięcie się, upadek na tym samym poziomie;
- półmaska filtrująca klasy co najmniej FFP2 – sadza i pyły z czyszczenia przewodów, w tym rakotwórcze wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne;
- rękawice odporne na wysoką temperaturę – oparzenie przy kontroli gorących przewodów;
- detektor tlenku węgla noszony przy sobie podczas kontroli palenisk – zatrucie tlenkiem węgla;
- odzież chroniąca przed czynnikami atmosferycznymi – zmienne warunki atmosferyczne.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- stopnie dachowe, ławy kominiarskie i barierki na dachach z systemami zabezpieczeń – upadek z wysokości;
- punkty i liny kotwiące do zaczepiania szelek bezpieczeństwa – upadek z wysokości;
- mierniki ciągu kominowego i detektory tlenku węgla – zatrucie tlenkiem węgla;
- kamery inspekcyjne umożliwiające kontrolę przewodu bez wchodzenia do niebezpiecznych miejsc – oparzenie, zatrucie;
- oświetlenie przenośne przy pracach w ciasnych przestrzeniach – upadek na tym samym poziomie;
- odciągi miejscowe przy stanowisku czyszczenia przywiezionej sadzy – pyły.
Środki organizacyjne
- instrukcja bezpiecznego poruszania się po dachach i ocena stanu połaci przed wejściem – upadek z wysokości, upadek przez połać dachową;
- wstrzymanie prac na dachu przy silnym wietrze, oblodzeniu i opadach – silny wiatr, poślizgnięcie się;
- procedura przerwania kontroli i ewakuacji przy wykryciu podwyższonego stężenia tlenku węgla – zatrucie tlenkiem węgla;
- zakaz wykonywania prac na dachu w pojedynkę – upadek z wysokości;
- przerwy w pracy przy kontrolach wymagających długotrwałej pozycji wymuszonej – obciążenie układu ruchu;
- kontrola stanu środków ochrony indywidualnej przed upadkiem z wysokości – upadek z wysokości.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla kominiarza.
- czynniki chemiczne – sadza i pyły powstające przy czyszczeniu przewodów kominowych, produkty spalania (tlenek węgla, tlenki azotu);
- czynniki fizyczne – zmienne warunki atmosferyczne i praca na otwartej przestrzeni, silny wiatr, gorące powierzchnie przewodów spalinowych;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca na wysokości powyżej 3 m na dachach, ryzyko zatrucia tlenkiem węgla przy kontroli czynnych palenisk, wymuszona pozycja ciała w ciasnych przestrzeniach, praca wymagająca sprawności układu równowagi, wzroku i słuchu.
Podobne stanowiska
- dekarz,
- monter instalacji fotowoltaicznych,
- monter rusztowań,
- konserwator,
- zdun,
- palacz pieców zwykłych.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).