Diagnosta samochodowy – kod 311501 w klasyfikacji zawodów i specjalności, wprowadzonej rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534). Diagnosta samochodowy wykonuje badania techniczne pojazdów, ocenia ich stan techniczny pod kątem bezpieczeństwa i ochrony środowiska oraz wydaje zaświadczenia o wyniku badania.
Diagnosta samochodowy – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie średnie techniczne o profilu samochodowym lub wyższe techniczne oraz odbyta praktyka zawodowa,
- uprawnienia diagnosty samochodowego nadawane przez starostę po zdanym egzaminie kwalifikacyjnym,
- wpis do centralnej ewidencji diagnostów,
- niekaralność za przestępstwa przeciwko dokumentom i bezpieczeństwu w komunikacji.
Badania
- badania lekarskie wstępne lub okresowe,
- badania psychologiczne wymagane do wykonywania zawodu diagnosty,
- badania uwzględniające ocenę wzroku, słuchu i sprawności psychoruchowej.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- instruktaż stanowiskowy,
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 3 lata,
- okresowe szkolenie dla diagnostów, wymagane do utrzymania uprawnień,
- szkolenie w zakresie obsługi podnośników i urządzeń diagnostycznych,
- inne uznane przez pracodawcę za niezbędne.
Środowisko pracy
Diagnosta samochodowy pracuje w okręgowych i podstawowych stacjach kontroli pojazdów. Praca odbywa się na hali diagnostycznej, przy podnośnikach i liniach diagnostycznych. Na stanowisku wykorzystuje się:
- linie diagnostyczne (hamownia, analizator spalin, urządzenie do kontroli zawieszenia i geometrii);
- podnośniki i kanały przeglądowe;
- testery i urządzenia do odczytu danych z układów elektronicznych pojazdu;
- narzędzia ręczne do oceny stanu technicznego podzespołów;
- system informatyczny centralnej ewidencji pojazdów.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- przygniecenie przez pojazd na podnośniku,
- upadek do kanału przeglądowego,
- hałas hamowni i pracujących silników,
- gorące elementy silnika i układu wydechowego,
- energia elektryczna, w tym instalacje wysokonapięciowe pojazdów elektrycznych i hybrydowych,
- poślizgnięcie się na zaolejonej posadzce hali,
- potrącenie pojazdem wjeżdżającym na stanowisko diagnostyczne.
Czynniki chemiczne:
- spaliny silnikowe,
- opary paliw i płynów eksploatacyjnych.
Czynniki psychofizyczne:
- odpowiedzialność za bezpieczeństwo pojazdów dopuszczanych do ruchu,
- praca wymagająca stałej koncentracji uwagi,
- wymuszona pozycja ciała przy oględzinach podwozia.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku diagnosty samochodowego.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawice ochronne przy oględzinach podwozia – zabrudzenie, kontakt z olejami i smarami;
- ochronniki słuchu przy pracy na hamowni – hałas;
- obuwie robocze antypoślizgowe – poślizgnięcie się na zaolejonej posadzce;
- odzież robocza – gorące elementy silnika, zabrudzenie olejami.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- odciąg spalin z rury wydechowej podczas badania – spaliny silnikowe;
- podnośniki z blokadami i okresowymi przeglądami technicznymi – przygniecenie przez pojazd;
- zabezpieczenie i oznakowanie kanału przeglądowego – upadek do kanału;
- wentylacja hali diagnostycznej – spaliny, opary paliw;
- sygnalizacja wjazdu pojazdu na stanowisko – potrącenie;
- wyłącznik różnicowoprądowy i procedura odłączenia wysokiego napięcia przy pojazdach elektrycznych – energia elektryczna.
Środki organizacyjne
- instrukcje bhp obsługi podnośników, hamowni i linii diagnostycznej – przygniecenie, hałas, energia elektryczna;
- zakaz przebywania osób postronnych na stanowisku podczas badania – potrącenie;
- procedura postępowania z pojazdami elektrycznymi i hybrydowymi – energia elektryczna, wysokie napięcie;
- bieżące usuwanie wycieków olejów i płynów z posadzki – poślizgnięcie się;
- przerwy w pracy przy badaniach wymagających długotrwałej koncentracji – obciążenie psychiczne;
- okresowa kalibracja i przegląd urządzeń diagnostycznych – rzetelność wyniku badania.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla diagnosty samochodowego.
- czynniki fizyczne – hałas hamowni i pracujących silników, gorące elementy silnika, energia elektryczna, w tym instalacje wysokonapięciowe pojazdów elektrycznych;
- czynniki chemiczne – spaliny silnikowe, opary paliw i płynów eksploatacyjnych;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca wymagająca badań psychologicznych i pełnej sprawności psychoruchowej, praca pod uniesionym pojazdem i nad kanałem przeglądowym, wymuszona pozycja ciała, stała koncentracja uwagi.