Diagnosta sieci preizolowanych – kod 311949 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Diagnosta sieci preizolowanych kontroluje stan techniczny sieci ciepłowniczych wykonanych z rur preizolowanych. Mierzy rezystancję izolacji i ciągłość przewodów systemu alarmowego, lokalizuje zawilgocenia i nieszczelności reflektometrem, wykonuje badania termowizyjne trasy, odbiera złącza mufowe po montażu i naprawach, a wyniki zapisuje w dokumentacji sieci i raportach dla przedsiębiorstwa ciepłowniczego.
Diagnosta sieci preizolowanych – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie średnie techniczne lub wyższe w zakresie inżynierii środowiska, energetyki lub elektrotechniki,
- znajomość budowy rur preizolowanych i impulsowych systemów alarmowych,
- świadectwo kwalifikacyjne URE grupy 2 w zakresie eksploatacji sieci cieplnych, jeżeli wymaga tego zakres prac,
- umiejętność obsługi reflektometru, miernika rezystancji izolacji i kamery termowizyjnej,
- umiejętność czytania map i dokumentacji powykonawczej sieci,
- prawo jazdy kat. B.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- diagnosta sieci ciepłowniczych,
- technik diagnostyki sieci cieplnych,
- kontroler sieci preizolowanych,
- specjalista ds. systemów alarmowych rur preizolowanych,
- technik pomiarów sieci ciepłowniczych.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy,
- badania do pracy w przestrzeniach zamkniętych, w tym w komorach ciepłowniczych,
- badania do pracy w warunkach mikroklimatu gorącego,
- badania kierowców pojazdów służbowych w zakresie wymaganym przez pracodawcę.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp dla pracowników inżynieryjno-technicznych nie rzadziej niż co 5 lat,
- szkolenie z bezpiecznego wchodzenia do komór i studzienek oraz użycia detektorów gazów,
- szkolenie producenta systemu rur preizolowanych z pomiarów i lokalizacji uszkodzeń,
- szkolenie z oznakowania robót w pasie drogowym,
- szkolenie z udzielania pierwszej pomocy przy oparzeniach.
Środowisko pracy
Diagnosta sieci preizolowanych pracuje głównie w terenie, wzdłuż tras sieci ciepłowniczych biegnących pod chodnikami, jezdniami i terenami zielonymi. Pomiary wykonuje w komorach ciepłowniczych, studzienkach pomiarowych i wykopach, gdzie panuje wysoka temperatura i wilgotność, a przy nieszczelności może występować gorąca woda i para. Część pracy odbywa się w pasie ruchu drogowego oraz nocą, gdy różnice temperatur ułatwiają badania termowizyjne. Wyniki opracowuje w biurze przy komputerze. Na stanowisku wykorzystuje się:
- reflektometr impulsowy i lokalizator uszkodzeń systemu alarmowego;
- miernik rezystancji izolacji o napięciu probierczym do 1000 V;
- kamera termowizyjna i dron z kamerą termowizyjną;
- detektor wielogazowy, trójnóg z wciągarką i szelki do wchodzenia do komór;
- hak do podnoszenia pokryw włazów i oznakowanie robót drogowych;
- samochód serwisowy oraz laptop z oprogramowaniem do analizy pomiarów.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- oparzenia gorącą wodą sieciową i parą przy nieszczelnościach w komorach,
- upadek do komory, studzienki lub wykopu przez otwarty właz,
- potrącenie przez pojazd podczas pracy w pasie drogowym,
- mikroklimat gorący i wilgotny w komorach ciepłowniczych,
- niska temperatura przy całodziennej pracy w terenie zimą,
- porażenie napięciem probierczym miernika izolacji,
- ręczne podnoszenie ciężkich pokryw włazów i sprzętu,
- osunięcie się ścian wykopu.
Czynniki chemiczne:
- niedobór tlenu oraz dwutlenek węgla, siarkowodór i metan w komorach i studzienkach,
- izocyjaniany z pianki poliuretanowej przy naprawach izolacji muf,
- spaliny pojazdów w pasie drogowym.
Czynniki biologiczne:
- krętki Leptospira i inne drobnoustroje z odchodów gryzoni w komorach.
Czynniki psychofizyczne:
- praca w przestrzeniach zamkniętych w wymuszonej, pochylonej pozycji,
- dyżury awaryjne i praca w porze nocnej przy badaniach termowizyjnych,
- odpowiedzialność za ocenę stanu sieci i decyzje o wyłączeniach odbiorców,
- praca przy monitorze ekranowym przy opracowaniu wyników,
- częste przejazdy samochodem między punktami pomiarowymi.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku diagnosty sieci preizolowanych.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawice termoodporne, odzież z długimi rękawami i osłona twarzy – oparzenia;
- szelki bezpieczeństwa z linką do trójnogu z wciągarką – upadek do komory, gazy w komorach;
- odzież ostrzegawcza o wysokiej widzialności klasy 2 lub 3 – potrącenie, spaliny;
- kask ochronny i obuwie z podnoskiem – upadek do komory, dźwiganie, osunięcie wykopu;
- rękawice elektroizolacyjne przy pomiarach rezystancji izolacji – porażenie;
- rękawice nitrylowe, okulary i półmaska z pochłaniaczem A przy naprawach pianką PUR – izocyjaniany;
- odzież ocieplana na zimę i lekka, oddychająca odzież do komór – zimno, mikroklimat gorący;
- rękawice wodoszczelne i preparat do dezynfekcji rąk – leptospiroza.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- detektor wielogazowy z alarmem i wentylator do przewietrzania komory przed wejściem – gazy w komorach, mikroklimat gorący;
- barierki wokół otwartych włazów i wykopów – upadek do komory, potrącenie;
- obudowa i szalunki ścian wykopów oraz skarpy o bezpiecznym nachyleniu – osunięcie wykopu;
- oznakowanie robót drogowych zgodnie z zatwierdzonym projektem organizacji ruchu – potrącenie, spaliny;
- hak lub podnośnik do pokryw włazów – dźwiganie, wymuszona pozycja;
- mierniki z automatycznym rozładowaniem obwodu i przewody z izolacją kategorii pomiarowej – porażenie;
- samochód serwisowy z ogrzewaniem i miejscem na przerwy – zimno, przejazdy.
Środki organizacyjne
- praca w komorach wyłącznie w zespole co najmniej dwuosobowym z asekuracją z zewnątrz – gazy w komorach, upadek do komory, oparzenia;
- wejście do komory po zamknięciu zasuw lub obniżeniu parametrów w uzgodnieniu z dyspozytorem – oparzenia, mikroklimat gorący;
- polecenia pisemne na prace w przestrzeniach zamkniętych i przy urządzeniach cieplnych – gazy w komorach, odpowiedzialność;
- ograniczenie czasu przebywania w komorach i przerwy na schłodzenie organizmu – mikroklimat gorący, wymuszona pozycja;
- deratyzacja komór i zakaz spożywania posiłków przed umyciem rąk – leptospiroza;
- harmonogram dyżurów z odpoczynkiem po nocnych pomiarach i planowanie tras przejazdów – praca w nocy, przejazdy;
- przerwy w pracy przy monitorze i konsultacja wyników z drugim diagnostą – monitor, odpowiedzialność.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla diagnosty sieci preizolowanych.
- czynniki fizyczne – mikroklimat gorący, mikroklimat zimny, praca w przestrzeniach zamkniętych, praca przy monitorze ekranowym, ręczne prace transportowe;
- czynniki chemiczne – dwutlenek węgla, siarkowodór, metan, niedobór tlenu, izocyjaniany, spaliny silnikowe;
- czynniki biologiczne – krętki Leptospira;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca przy urządzeniach cieplnych pod ciśnieniem, praca w pasie drogowym, praca w porze nocnej, prowadzenie pojazdu służbowego.
Podobne stanowiska
- monter rurociągów,
- pracownik elektrociepłowni,
- palacz kotłów,
- konserwator sieci kanalizacyjnej,
- instalator pomp ciepła.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).