Technik dróg i mostów kolejowych

Technik dróg i mostów kolejowych – kod 311207 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Technik dróg i mostów kolejowych przygotowuje i nadzoruje roboty na torach, rozjazdach, przepustach i obiektach inżynieryjnych linii kolejowych. Prowadzi pomiary geometrii toru, ocenia stan podtorza, szyn i konstrukcji mostów, opracowuje dokumentację robót, rozlicza materiały oraz nadzoruje brygady torowe i maszyny torowe na zamkniętych torach i pod ruchem.

Technik dróg i mostów kolejowych – wymagania w stosunku do pracownika

wykształcenie średnie techniczne – technik dróg i mostów kolejowych lub kierunek budowy dróg żelaznych,
znajomość warunków technicznych utrzymania nawierzchni i podtorza kolejowego oraz instrukcji diagnostycznych,
umiejętność wykonywania pomiarów geometrii toru i interpretacji wykresów toromierza,
znajomość zasad prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji oraz zasad zamykania torów,
umiejętność czytania dokumentacji technicznej obiektów inżynieryjnych i przygotowania przedmiarów,
badania potwierdzające zdolność do pracy na stanowisku związanym z bezpieczeństwem ruchu kolejowego oraz pracy na wysokości, tam gdzie wymagają tego przepisy.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

diagnosta nawierzchni kolejowej,
nadzorca robót torowych,
technik utrzymania infrastruktury kolejowej,
technik mostów kolejowych,
inspektor nawierzchni kolejowej.

Badania

wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
badania lekarskie i psychologiczne dla osób wykonujących czynności związane z bezpieczeństwem ruchu kolejowego,
okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
badania do pracy na wysokości powyżej 3 m przy pracach na mostach i wiaduktach,
badania słuchu z audiometrią w związku z narażeniem na hałas maszyn torowych i taboru.

Szkolenia bhp i inne

szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat dla stanowisk inżynieryjno-technicznych,
szkolenie i egzamin ze znajomości przepisów ruchu kolejowego oraz instrukcji sygnalizacji,
instruktaż zasad bezpiecznego wykonywania robót pod ruchem i procedur zamknięcia torowego,
szkolenie z pracy na wysokości i z użyciem środków ochrony indywidualnej chroniących przed upadkiem,
szkolenie z pracy w pobliżu czynnej sieci trakcyjnej i zasad zachowania odległości bezpiecznych,
szkolenie z pierwszej pomocy, w tym postępowania przy porażeniu prądem i urazach zmiażdżeniowych.

Środowisko pracy

Technik pracuje w terenie na szlakach i stacjach kolejowych, na mostach, wiaduktach i w przepustach, a także w biurze zakładu linii kolejowych przy dokumentacji. Pomiary i objazdy wykonuje przy każdej pogodzie, chodząc po tłuczniu i podkładach, często kilka kilometrów dziennie, zimą po oblodzonym torowisku. Część robót prowadzona jest w czasie zamknięć torowych w nocy, bo wtedy ruch pociągów jest najmniejszy, a część pod ruchem, z sygnalistą ostrzegającym o nadjeżdżających pociągach. Nad torami zwykle przebiega sieć trakcyjna pod napięciem 3 kV, a obok pracują maszyny torowe, podbijarki i żurawie. Oględziny ustrojów mostowych wymagają wejścia na pomosty rewizyjne, zejścia pod obiekt i pracy nad wodą. Na stanowisku wykorzystuje się:

toromierz elektroniczny, łata i przyrządy do pomiaru geometrii toru;
niwelator, tachimetr i odbiornik GPS do pomiarów geodezyjnych;
przyrządy do pomiaru zużycia szyn, szczelinomierze i defektoskop ręczny;
maszyny torowe – podbijarki, profilarki, oczyszczarki tłucznia, żurawie kolejowe;
drezyna i wózek motorowy do przemieszczania się po torach;
środki łączności radiowej z dyżurnym ruchu i sygnalistami;
komputer z programami do przedmiarów i dokumentacji diagnostycznej.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

najechanie i potrącenie przez pociąg, pojazd szynowy lub maszynę torową przy pracach pod ruchem,
porażenie prądem i łuk elektryczny przy zbliżeniu do sieci trakcyjnej pod napięciem 3 kV oraz przy pracach na mostach z siecią,
upadek z wysokości z ustrojów mostowych, pomostów rewizyjnych, rusztowań podwieszanych i do wody,
potknięcie, skręcenie stawu skokowego i upadek na tłuczniu, podkładach i rozjazdach,
hałas od przejeżdżającego taboru, podbijarek, zagęszczarek i narzędzi spalinowych,
drgania mechaniczne o działaniu miejscowym przy pracy zagęszczarkami, podbijakami i wiertarkami do szyn,
przygniecenie szyną, podkładem, elementem rozjazdu lub prefabrykatem przy rozładunku i montażu,
praca w mikroklimacie zimnym i gorącym, w deszczu, śniegu i na nagrzanym torowisku,
oparzenia i promieniowanie optyczne przy nadzorze spawania termitowego i zgrzewania szyn.

Czynniki chemiczne:

pył zawierający krzemionkę krystaliczną przy oczyszczaniu i wymianie tłucznia oraz cięciu szyn,
spaliny silników Diesla maszyn torowych i drezyn, w tym tlenek węgla i tlenki azotu,
kreozot i inne impregnaty drewnianych podkładów kolejowych,
smary, odrdzewiacze i preparaty do smarowania rozjazdów oraz powłoki antykorozyjne mostów.

Czynniki psychofizyczne:

odpowiedzialność za stan techniczny toru i obiektu oraz za dopuszczenie do ruchu po robotach,
praca w porze nocnej i w czasie zamknięć torowych oraz zmienny rytm pracy,
presja czasu wynikająca z ograniczonego okna czasowego zamknięcia torowego,
konieczność stałej czujności i obserwacji toru podczas pracy pod ruchem,
wysiłek fizyczny przy wielokilometrowych obchodach i noszeniu przyrządów pomiarowych,
praca przy monitorze ekranowym przy opracowywaniu dokumentacji i wykresów pomiarowych.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku technika dróg i mostów kolejowych.

Środki ochrony indywidualnej

odzież ostrzegawcza o intensywnej widzialności klasy 3 i hełm ochronny – najechanie przez tabor, przygniecenie elementami nawierzchni;
obuwie ochronne o wysokiej cholewce z podnoskiem i podeszwą antyprzebiciową – nierówne i niestabilne podłoże, przygniecenie elementami nawierzchni;
szelki bezpieczeństwa z amortyzatorem i urządzeniem samohamownym przy pracach na mostach – upadek z wysokości;
ochronniki słuchu i rękawice antywibracyjne – hałas, drgania miejscowe;
półmaska z filtrem P3 przy pracach z tłuczniem i cięciu szyn – pył krzemionki z tłucznia, spaliny maszyn;
rękawice chemoodporne przy kontakcie z impregnowanymi podkładami i smarami – kreozot i impregnaty podkładów, smary i preparaty do rozjazdów;
okulary ochronne z filtrem i odzież trudnopalna przy nadzorze spawania – oparzenia przy spawaniu szyn;
odzież ciepłochronna i przeciwdeszczowa – mikroklimat zewnętrzny.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

zamknięcie torowe, osłona robót, sygnaliści i systemy automatycznego ostrzegania o nadjeżdżającym pociągu – najechanie przez tabor, stała czujność na torze;
wyłączenie i uziemienie sieci trakcyjnej na czas robót oraz ekrany ochronne na obiektach – porażenie z sieci trakcyjnej;
balustrady i pomosty rewizyjne na mostach, siatki bezpieczeństwa oraz punkty zakotwienia – upadek z wysokości;
maszyny torowe z kabinami dźwiękoszczelnymi, amortyzowanymi siedziskami i filtrami powietrza – hałas, spaliny maszyn, drgania miejscowe;
zraszanie tłucznia i urządzenia odpylające przy cięciu szyn i oczyszczaniu podsypki – pył krzemionki z tłucznia;
mechanizacja prac – żurawie kolejowe, podbijarki i urządzenia do przenoszenia szyn – przygniecenie elementami nawierzchni, wysiłek fizyczny przy obchodach;
oświetlenie przenośne placu robót na zamknięciach nocnych – praca w porze nocnej, nierówne i niestabilne podłoże;
stanowisko biurowe z ergonomicznym krzesłem i monitorem na właściwej wysokości – praca przy monitorze.

Środki organizacyjne

regulamin tymczasowy prowadzenia ruchu i robót oraz pisemne polecenie na roboty – najechanie przez tabor, odpowiedzialność za bezpieczeństwo ruchu, presja czasu zamknięcia torowego;
procedura wyłączeń trakcyjnych z poleceniem pisemnym i potwierdzeniem uziemienia – porażenie z sieci trakcyjnej;
plan pracy na wysokości dla robót mostowych z wyznaczeniem punktów kotwienia i asekuracji – upadek z wysokości;
grafik zmian ograniczający liczbę kolejnych nocy i odpoczynek po zamknięciu nocnym – praca w porze nocnej, stała czujność na torze;
pomiary hałasu, drgań i stężeń pyłu krzemionki oraz rotacja zadań w brygadzie – hałas, drgania miejscowe, pył krzemionki z tłucznia;
zasady postępowania z podkładami nasyconymi kreozotem – zakaz obróbki na gorąco i wyznaczone miejsca składowania – kreozot i impregnaty podkładów, smary i preparaty do rozjazdów;
nadzór nad pracami spawalniczymi i wyznaczenie strefy zagrożenia pożarowego na torowisku – oparzenia przy spawaniu szyn;
organizacja obchodów z transportem przyrządów i przerwami w ogrzewanym pomieszczeniu – wysiłek fizyczny przy obchodach, mikroklimat zewnętrzny.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla technika dróg i mostów kolejowych.

czynniki fizyczne – hałas, drgania mechaniczne o działaniu miejscowym, mikroklimat zimny i gorący, promieniowanie optyczne przy spawaniu, praca w zmiennych warunkach atmosferycznych;
czynniki chemiczne – pył zawierający krzemionkę krystaliczną, spaliny silników Diesla, kreozot i impregnaty podkładów, smary i powłoki antykorozyjne;
czynniki biologiczne – brak;
inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca na torach czynnych i w pobliżu taboru w ruchu, praca w pobliżu urządzeń pod napięciem sieci trakcyjnej, praca na wysokości powyżej 3 m i nad wodą, praca w porze nocnej i w zamknięciach torowych, czynności związane z bezpieczeństwem ruchu kolejowego, dźwiganie i praca na nierównym podłożu, praca przy monitorze ekranowym.

Podobne kody zawodów w klasyfikacji

Klasyfikacja zawodów i specjalności opisuje obok siebie kilka stanowisk o bardzo zbliżonych nazwach. W dokumentacji oceny ryzyka zawodowego trzeba wpisać ten kod, który odpowiada faktycznemu zakresowi obowiązków – opisywane tu stanowisko to technik dróg i mostów kolejowych, kod 311207. Pozostałe kody z tej grupy:

technik dróg kolejowych i obiektów inżynieryjnych – kod 311217: prowadzi bieżące utrzymanie – na podstawie pomiarów toromierzem i wykresów z drezyny pomiarowej wyznacza miejsca napraw oraz dokonuje przeglądów mostów, wiaduktów i przejazdów.
technik budownictwa kolejowego – kod 311220: pracuje przy samej nawierzchni – kontroluje układanie podsypki, podkładów i szyn oraz odbiera zgrzewanie i spawanie szyn w nocnych oknach zamknięciowych.

Ten kod wpisuje się tam, gdzie pracownik odpowiada zarówno za tory, jak i za stan konstrukcji mostów i przepustów, prowadzi dokumentację robót i rozlicza materiały. Przy węższym zakresie warto sięgnąć do jednego z powyższych opisów.

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

ryzyko zawodowe on-line

Stanowiska pracy