Funkcjonariusz służb specjalnych

Funkcjonariusz służb specjalnych – kod 335701 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Funkcjonariusz służb specjalnych wykonuje czynności analityczno-informacyjne i operacyjno-rozpoznawcze na rzecz bezpieczeństwa państwa – gromadzi i opracowuje informacje, prowadzi obserwację, rozpoznanie i zabezpieczenie techniczne, uczestniczy w czynnościach procesowych oraz w ochronie informacji niejawnych. Pracuje w siedzibie służby, w terenie oraz w ramach zadań wyjazdowych, także poza granicami kraju.

Funkcjonariusz służb specjalnych – wymagania w stosunku do pracownika

wykształcenie wyższe lub średnie, zależnie od stanowiska, oraz pozytywny wynik postępowania kwalifikacyjnego,
poświadczenie bezpieczeństwa upoważniające do dostępu do informacji niejawnych,
nienaganna opinia, zdolność do zachowania tajemnicy i odporność psychiczna,
dobra sprawność fizyczna oraz umiejętność posługiwania się środkami przymusu bezpośredniego i broni palnej, zgodnie z zakresem służby,
umiejętność analitycznego opracowywania informacji i pracy w systemach niejawnych,
prawo jazdy i umiejętność prowadzenia pojazdu w warunkach podwyższonego ryzyka.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

oficer operacyjny służby specjalnej,
analityk informacji niejawnych,
funkcjonariusz pionu kontrwywiadu,
oficer rozpoznania operacyjnego,
funkcjonariusz pionu techniki operacyjnej.

Badania

wstępne badania lekarskie przed przyjęciem do służby,
okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
kontrolne badania lekarskie po niezdolności do służby z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
badania psychologiczne i ocena zdolności do posługiwania się broni palnej, w zakresie wymaganym przepisami,
badania dla osób pracujących przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie oraz ocena sprawności fizycznej.

Szkolenia bhp i inne

szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat,
szkolenie podstawowe w zakresie zadań służby oraz szkolenie z ochrony informacji niejawnych,
szkolenie strzeleckie i treningi taktyczne z użycia środków przymusu bezpośredniego,
szkolenie z technik interwencji, samoobrony i bezpiecznej jazdy,
szkolenie z pierwszej pomocy, w tym w warunkach taktycznych.

Środowisko pracy

Służba toczy się w dwóch bardzo różnych środowiskach. Część zadań to praca biurowa w strefach bezpieczeństwa – przy stanowiskach w systemach niejawnych, bez okien i bez możliwości wynoszenia dokumentów, z wielogodzinnym czytaniem materiałów i pisaniem analiz. Część to czynności w terenie: obserwacja prowadzona z samochodu przez wiele godzin bez wyjścia, instalacja urządzeń technicznych w obiektach, czynności w porze nocnej, wejścia do pomieszczeń o nieznanym stanie oraz zadania wyjazdowe w kraju i za granicą. Czynności realizacyjne prowadzone razem z innymi służbami odbywają się przy użyciu broni i środków przymusu, z realnym ryzykiem konfrontacji. Grafiki są nieregularne, zadania bywają odwoływane i przedłużane, a o szczegółach służby nie można rozmawiać z rodziną. Na stanowisku wykorzystuje się:

stanowiska komputerowe w sieciach niejawnych i kancelaria tajna;
środki łączności szyfrowanej i sprzęt do rejestracji obrazu i dźwięku;
urządzenia techniki operacyjnej i sprzęt pomiarowy do zabezpieczeń;
broń palna, środki przymusu bezpośredniego i kamizelka kuloodporna;
samochody służbowe nieoznakowane, w tym do długiej obserwacji;
sprzęt do pracy w terenie – odzież maskująca, latarki, sprzęt noktowizyjny.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

napaść, próba ujawnienia i konfrontacja fizyczna w czasie czynności realizacyjnych i obserwacji,
ryzyko postrzelenia oraz zagrożenia związane z posługiwaniem się broni palnej i amunicją,
wypadek drogowy w czasie przejazdów, obserwacji i jazdy w warunkach podwyższonego ryzyka,
upadek i uraz przy wejściach do nieznanych obiektów, na strychy, dachy i do piwnic,
hałas impulsowy podczas treningów strzeleckich,
wielogodzinne przebywanie w samochodzie lub w terenie w mrozie i upale, bez zaplecza sanitarnego,
przeciążenie wysiłkiem fizycznym przy obezwładnianiu, pościgu i w treningach taktycznych.

Czynniki chemiczne:

produkty spalania prochu oraz pyły ołowiu na strzelnicy i przy czyszczeniu broni,
rozpuszczalniki i oleje do konserwacji broni,
nieznane substancje chemiczne w zabezpieczanych obiektach, w tym odczynniki i substancje odurzające.

Czynniki psychofizyczne:

obciążenie koniecznością zachowania tajemnicy i brakiem możliwości rozmowy o pracy z bliskimi,
nieregularne godziny służby, czynności w porze nocnej i odwoływane plany prywatne,
stała czujność, kontrola otoczenia i poczucie zagrożenia także poza służbą,
obciążenie psychiczne treścią analizowanych materiałów, w tym dotyczących przemocy i terroryzmu,
wielogodzinna praca przy monitorze ekranowym w pomieszczeniach bez dostępu światła dziennego.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku funkcjonariusza służb specjalnych.

Środki ochrony indywidualnej

kamizelka kuloodporna i odzież ochronna przy czynnościach realizacyjnych – napaść i konfrontacja, postrzelenie i użycie broni;
ochronniki słuchu i okulary ochronne na strzelnicy – hałas na strzelnicy, produkty spalania prochu i ołów;
rękawice taktyczne i obuwie o podeszwie antypoślizgowej – upadek i uraz w nieznanym terenie, przeciążenie wysiłkiem fizycznym;
odzież dostosowana do warunków, termos i zapas wody na długą obserwację – warunki atmosferyczne i długie wyczekiwanie;
rękawice nitrylowe i półmaska przy wejściu do obiektów z nieznanymi substancjami – nieznane substancje w obiektach, środki do czyszczenia broni;
pasy bezpieczeństwa i sprzęt łączności w pojazdach służbowych – wypadek drogowy.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

strefy bezpieczeństwa, kontrola dostępu i techniczne zabezpieczenie pomieszczeń służbowych – napaść i konfrontacja, obciążenie tajemnicą i brak możliwości rozmowy;
strzelnica z wentylacją wyciągową, stanowiskami wydzielonymi i procedurą bezpieczeństwa broni – postrzelenie i użycie broni, produkty spalania prochu i ołów, hałas na strzelnicy;
pojazdy przystosowane do długiej obserwacji, z ogrzewaniem, wentylacją i łącznością – warunki atmosferyczne i długie wyczekiwanie, wypadek drogowy;
oświetlenie i sprzęt noktowizyjny przy czynnościach w nocy oraz zabezpieczenie dróg dojścia – upadek i uraz w nieznanym terenie;
wydzielone stanowisko do czyszczenia broni z odciągiem i zmywalnymi powierzchniami – środki do czyszczenia broni;
ergonomiczne stanowiska w strefach niejawnych, oświetlenie o właściwym natężeniu i wentylacja pomieszczeń bez okien – praca przy monitorze w strefie bez okien;
zaplecze do treningu fizycznego i rozgrzewka przed zajęciami taktycznymi – przeciążenie wysiłkiem fizycznym.

Środki organizacyjne

planowanie czynności z oceną ryzyka, grupą zabezpieczającą i procedurą przerwania zadania – napaść i konfrontacja, stała czujność i poczucie zagrożenia, nieznane substancje w obiektach;
zasady użycia broni i środków przymusu bezpośredniego oraz obowiązkowe treningi okresowe – postrzelenie i użycie broni;
ograniczenie czasu obserwacji, zmiany załóg i przerwy na odpoczynek – warunki atmosferyczne i długie wyczekiwanie, nieregularne godziny i praca nocna;
wsparcie psychologiczne służby, konsultacje po zdarzeniach krytycznych i grupy wsparcia – obciążenie tajemnicą i brak możliwości rozmowy, obciążenie treścią materiałów;
planowanie przejazdów, przerwy w prowadzeniu pojazdu i szkolenia z jazdy defensywnej – wypadek drogowy;
przerwy w pracy przy monitorze i rotacja zadań analitycznych – praca przy monitorze w strefie bez okien;
badanie poziomu ołowiu u osób często korzystających ze strzelnicy, w zakresie ustalonym przez lekarza – produkty spalania prochu i ołów, hałas na strzelnicy, upadek i uraz w nieznanym terenie.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla funkcjonariusza służb specjalnych.

czynniki fizyczne – hałas impulsowy na strzelnicy, niekorzystny mikroklimat przy czynnościach terenowych, brak dostępu światła dziennego w pomieszczeniach służbowych, duży wysiłek fizyczny;
czynniki chemiczne – produkty spalania prochu, ołów i jego związki, rozpuszczalniki i oleje do konserwacji broni, nieznane substancje chemiczne w zabezpieczanych obiektach;
czynniki biologiczne – brak;
inne czynniki, w tym niebezpieczne – posługiwanie się broni palnej i środkami przymusu bezpośredniego, ryzyko napaści i postrzelenia, kierowanie pojazdem w warunkach podwyższonego ryzyka, praca w porze nocnej i w nieregularnych godzinach, praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, szczególne obciążenie psychiczne.

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

ryzyko zawodowe on-line

Stanowiska pracy