Przedstawiciel władzy samorządowej (marszałek, starosta, radny) – kod 111103 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Marszałek województwa, starosta, radny gminy, powiatu lub sejmiku prowadzą sprawy wspólnoty samorządowej: przewodniczą sesjom i komisjom, podpisują decyzje i umowy, reprezentują jednostkę na zewnątrz. Pracują naprzemiennie w gabinecie, na sali obrad i w terenie – na placach budowy dróg, w szkołach, szpitalach, oczyszczalniach i podczas akcji kryzysowych.
Przedstawiciel władzy samorządowej (marszałek, starosta, radny) – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie wyższe lub średnie, zależnie od funkcji i wymagań ustawowych,
- posiadanie mandatu lub powołanie zgodnie z ustawami o samorządzie gminnym, powiatowym i województwa,
- znajomość kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o finansach publicznych i prawa zamówień publicznych,
- umiejętność prowadzenia obrad, negocjacji i wystąpień publicznych,
- umiejętność korzystania z systemów elektronicznego obiegu dokumentów i podpisu kwalifikowanego,
- odporność na obciążenie psychiczne i gotowość do pracy w nienormowanym czasie.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- marszałek województwa,
- starosta powiatu,
- radny gminy,
- członek zarządu powiatu,
- wicemarszałek województwa.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy, jeżeli funkcja jest wykonywana w ramach stosunku pracy lub wyboru,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
- badanie okulistyczne w związku z pracą przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie,
- ocena zdolności do kierowania samochodem służbowym, jeżeli pojazd jest prowadzony osobiście.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp dla pracodawców i osób kierujących pracownikami – nie rzadziej niż co 5 lat,
- szkolenie z ochrony danych osobowych i przetwarzania informacji w administracji,
- szkolenie z ochrony informacji niejawnych, jeżeli funkcja wymaga dostępu do takich informacji,
- instruktaż postępowania podczas wizyt na terenie budów i obiektów przemysłowych,
- szkolenie z zarządzania kryzysowego i obowiązków organu w stanach zagrożenia,
- szkolenie z pierwszej pomocy.
Środowisko pracy
Podstawowym miejscem pracy jest gabinet w urzędzie marszałkowskim, starostwie lub urzędzie gminy oraz sala sesyjna, w której posiedzenia trwają nieraz od rana do późnego wieczora. Druga część pracy toczy się w terenie: wizyty na placach budowy dróg i obwodnic, odbiory inwestycji szkolnych i szpitalnych, przeglądy wałów, oczyszczalni i składowisk, dożynki i uroczystości na wolnym powietrzu. Przejazdy między gminami odbywają się samochodem służbowym lub prywatnym, często w porze nocnej i w złych warunkach drogowych. Podczas powodzi, nawałnic czy awarii przedstawiciel władzy uczestniczy w pracach zespołu zarządzania kryzysowego i bywa obecny na terenie zdarzenia. Codzienna praca to także wielogodzinne czytanie dokumentów, spotkania z mieszkańcami i kontakt z mediami. Na stanowisku wykorzystuje się:
- komputer z elektronicznym obiegiem dokumentów i podpisem kwalifikowanym;
- system do obsługi sesji rady z elektronicznym głosowaniem;
- mikrofon, nagłośnienie sali obrad i sprzęt do transmisji obrad;
- telefon służbowy i łączność w ramach zespołu zarządzania kryzysowego;
- samochód służbowy do przejazdów po terenie jednostki;
- kask, kamizelka ostrzegawcza i obuwie ochronne na wizyty budowlane;
- dokumentacja budżetowa, projekty uchwał i akta administracyjne.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- wypadek drogowy podczas przejazdów między gminami i na uroczystości,
- potknięcie, poślizgnięcie i upadek na nierównym terenie budowy, wału lub składowiska,
- uderzenie spadającym przedmiotem lub elementem konstrukcji podczas wizyt na budowach,
- hałas maszyn budowlanych i nagłośnienia podczas imprez oraz wizyt w zakładach,
- praca w zmiennym mikroklimacie – uroczystości na wolnym powietrzu, mróz, upał i opady,
- obciążenie wzroku przy wielogodzinnym czytaniu dokumentów i pracy przy monitorze,
- długotrwała pozycja siedząca na posiedzeniach i w czasie przejazdów,
- zagrożenia podczas akcji kryzysowych – podmyte wały, zalane piwnice, uszkodzone budynki.
Czynniki chemiczne:
- spaliny silników wysokoprężnych i pył drogowy podczas wizyt na placach budowy,
- pył krzemionki krystalicznej przy robotach drogowych i rozbiórkowych,
- odory, siarkowodór i metan przy przeglądach oczyszczalni oraz składowisk odpadów.
Czynniki psychofizyczne:
- obciążenie psychiczne związane z odpowiedzialnością za decyzje administracyjne i budżet jednostki,
- agresja słowna i zachowania napastliwe ze strony mieszkańców, petentów i uczestników protestów,
- presja medialna i publiczna ocena działań, w tym w mediach społecznościowych,
- nienormowany czas pracy, sesje do późnych godzin i dyżury w sytuacjach kryzysowych,
- napięcie wynikające z konfliktów politycznych, negocjacji i sporów ze stronami postępowań.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku przedstawiciela władzy samorządowej.
Środki ochrony indywidualnej
- kask ochronny i okulary ochronne na wizytach budowlanych – spadające przedmioty, potknięcia na terenie budowy;
- obuwie ochronne z podnoskiem i wkładką antyprzebiciową – potknięcia na terenie budowy;
- kamizelka ostrzegawcza o intensywnej widzialności – wypadek drogowy, spadające przedmioty;
- odzież ochronna i obuwie przeciwdeszczowe na wizyty terenowe – zmienny mikroklimat, zagrożenia podczas akcji kryzysowych;
- ochronniki słuchu udostępniane przy wejściu na teren zakładu – hałas;
- półmaska filtrująca FFP2 lub FFP3 przy robotach pylących i na składowiskach – pył krzemionki krystalicznej, spaliny i pył drogowy, odory i gazy wysypiskowe;
- okulary korekcyjne do pracy przy monitorze zgodnie ze wskazaniem lekarza – obciążenie wzroku.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- ergonomiczne stanowisko pracy w gabinecie – monitor na wysokości oczu, fotel z regulacją – obciążenie wzroku, długotrwała pozycja siedząca;
- oświetlenie sali obrad i gabinetu zgodne z normą oraz żaluzje ograniczające olśnienie – obciążenie wzroku;
- wydzielone, kontrolowane wejście do urzędu i punkt obsługi mieszkańca z monitoringiem – agresja słowna;
- przycisk antynapadowy i łączność z ochroną w gabinecie oraz na sali obrad – agresja słowna;
- samochód służbowy z aktualnym przeglądem, oponami sezonowymi i systemami wspomagania kierowcy – wypadek drogowy;
- wyznaczone i oznakowane drogi przejścia na terenach inwestycji objętych wizytą – potknięcia na terenie budowy, spadające przedmioty;
- nagłośnienie sali z ograniczeniem poziomu dźwięku i mikrofony bezprzewodowe – hałas.
Środki organizacyjne
- planowanie wyjazdów z przerwami i korzystanie z kierowcy przy długich trasach – wypadek drogowy, nienormowany czas pracy;
- zgłaszanie wizyty kierownikowi budowy i wejście na teren wyłącznie z osobą prowadzącą – potknięcia na terenie budowy, spadające przedmioty, pył krzemionki krystalicznej;
- procedura reagowania na zachowania agresywne i zasady prowadzenia spotkań z mieszkańcami – agresja słowna, konflikty i negocjacje;
- harmonogram sesji i komisji z limitem czasu obrad oraz przerwami – nienormowany czas pracy, długotrwała pozycja siedząca, obciążenie decyzyjne;
- przerwy w pracy przy monitorze, co najmniej 5 minut po każdej godzinie – obciążenie wzroku;
- obsługa prawna i merytoryczna przygotowująca materiały przed podjęciem decyzji – obciążenie decyzyjne, presja medialna;
- procedury zarządzania kryzysowego określające rolę organu i zasady bezpieczeństwa w terenie – zagrożenia podczas akcji kryzysowych, zmienny mikroklimat, odory i gazy wysypiskowe.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla przedstawiciela władzy samorządowej.
- czynniki fizyczne – hałas, zmienny mikroklimat i praca na wolnym powietrzu, praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie;
- czynniki chemiczne – spaliny silników wysokoprężnych, pył krzemionki krystalicznej, siarkowodór i metan na składowiskach odpadów;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – kierowanie samochodem służbowym, wizyty na terenach budów i obiektów przemysłowych, praca w nienormowanym czasie i w porze nocnej, kontakt z interesantem i ryzyko agresji, obciążenie psychiczne i odpowiedzialność za decyzje.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).