Audytor środowiskowy – kod 213301 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Audytor środowiskowy sprawdza, czy zakład spełnia wymagania prawne i normatywne w zakresie ochrony środowiska – weryfikuje pozwolenia zintegrowane i sektorowe, gospodarkę odpadami, emisje do powietrza i wód, ewidencję w systemie BDO oraz funkcjonowanie systemu zarządzania środowiskowego według normy ISO 14001. Audyty prowadzi na terenie zakładów produkcyjnych, oczyszczalni, składowisk i instalacji przetwarzania odpadów.
Audytor środowiskowy – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie wyższe techniczne, przyrodnicze lub z zakresu ochrony środowiska,
- znajomość prawa ochrony środowiska, ustawy o odpadach i wymagań pozwoleń zintegrowanych,
- znajomość normy ISO 14001 i technik audytowania według normy ISO 19011,
- umiejętność analizy sprawozdań, ewidencji odpadów i wyników pomiarów emisji,
- umiejętność prowadzenia rozmowy audytowej i formułowania niezgodności,
- prawo jazdy kategorii B i gotowość do wyjazdów oraz pracy na terenie instalacji przemysłowych.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- audytor systemu zarządzania środowiskowego,
- audytor do spraw ochrony środowiska,
- weryfikator środowiskowy,
- konsultant do spraw ochrony środowiska,
- auditor ISO 14001.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
- ocena narządu wzroku przy pracy przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie,
- ocena zdolności do stosowania sprzętu ochrony układu oddechowego podczas wejść na instalacje.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat,
- szkolenie audytora systemu zarządzania środowiskowego według normy ISO 14001,
- instruktaż bezpiecznego poruszania się po instalacjach przemysłowych i na składowiskach,
- szkolenie z zasad wstępu do strefy zagrożenia wybuchem i do przestrzeni zamkniętych bez wykonywania w nich prac,
- szkolenie z postępowania z odpadami niebezpiecznymi i czytania kart charakterystyki,
- szkolenie z pierwszej pomocy.
Środowisko pracy
Audyt środowiskowy łączy pracę z dokumentacją i obchód instalacji. Audytor przegląda pozwolenia, ewidencje i raporty w salce konferencyjnej, a następnie w asyście pracowników zakładu wchodzi na hale produkcyjne, do magazynów odpadów i chemikaliów, na oczyszczalnię, do kotłowni, do punktów pomiarowych emisji na kominach oraz na kwatery składowiska. Na trasie obchodu występuje hałas, pyły, wycieki, ruch wózków i pojazdów ciężarowych, strome schody i pomosty technologiczne. Audyty u klientów oznaczają częste wyjazdy, nocowanie poza domem i pracę w zmiennym rytmie, a wyniki trzeba przedstawić kierownictwu, często w atmosferze sporu o ocenę niezgodności. Raporty i karty niezgodności powstają przy komputerze, zwykle w napiętym terminie po zakończeniu audytu. Na stanowisku wykorzystuje się:
- laptop, tablet i listy kontrolne audytu;
- aparat fotograficzny do dokumentowania niezgodności, jeżeli zakład na to zezwala;
- odzież robocza, hełm, obuwie ochronne i kamizelka ostrzegawcza;
- przenośny detektor gazów i osobisty miernik hałasu udostępniany przez zakład;
- dokumentacja – pozwolenia, ewidencje odpadów, karty przekazania, raporty pomiarowe;
- dostęp do systemu BDO i baz sprawozdawczych;
- samochód służbowy do wyjazdów na audyty.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- hałas na halach produkcyjnych, w kotłowniach i w sortowniach odpadów,
- upadek ze schodów, drabin i pomostów technologicznych oraz na nierównym terenie składowiska,
- poślizgnięcie na posadzce zanieczyszczonej olejem, odciekiem lub wodą,
- potrącenie przez wózki jezdniowe, ładowarki i samochody dostarczające odpady,
- kontakt z ruchomymi częściami przenośników, pomp i mieszadeł podczas obchodu,
- oparzenie o gorące rurociągi, kotły i elementy instalacji spalania,
- praca w deszczu, wietrze i mrozie na składowiskach, kominach i otwartych obiektach,
- wypadek drogowy w dojazdach na audyty u klientów.
Czynniki chemiczne:
- odpady niebezpieczne w magazynach – rozpuszczalniki, oleje przepracowane, kwasy, odpady zawierające metale ciężkie,
- gaz składowiskowy i biogaz – metan, siarkowodór, merkaptany, ditlenek węgla,
- pyły przemysłowe i aerozole w halach, sortowniach i przy węzłach przesypowych,
- chemikalia procesowe oglądane na instalacji – amoniak, wodorotlenek sodu, podchloryn sodu, kwas siarkowy.
Czynniki biologiczne:
- bioaerozol, bakterie i zarodniki grzybów w sortowniach odpadów i na oczyszczalniach ścieków,
- czynniki chorobotwórcze w ściekach i osadach, w tym wirusy jelitowe i leptospiry.
Czynniki psychofizyczne:
- napięcie i presja ze strony audytowanych przy ustalaniu niezgodności i ocenie systemu,
- odpowiedzialność za rzetelność oceny wpływającej na certyfikat i decyzje organów,
- częste podróże służbowe, nocowanie poza domem i nieregularny rytm dnia,
- praca przy monitorze ekranowym przy analizie dokumentów i pisaniu raportów,
- presja terminów wydania raportu i rozliczenia programu audytów.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku audytora środowiskowego.
Środki ochrony indywidualnej
- hełm ochronny, obuwie ochronne i kamizelka ostrzegawcza na terenie zakładu – upadek na pomostach, ruch pojazdow, poslizgniecie;
- ochronniki słuchu na halach i w kotłowniach – halas instalacji;
- półmaska filtrująca FFP3 w sortowniach, na składowisku i na oczyszczalni – bioaerozol, pyl i aerozole, sciekowe czynniki chorobotworcze;
- rękawice ochronne i okulary przy oględzinach magazynów chemikaliów i odpadów – odpady niebezpieczne, chemikalia procesowe;
- osobisty detektor gazów udostępniony przez zakład przy wejściu na instalacje i kwatery – gazy wysypiskowe;
- odzież przeciwdeszczowa i ciepła na obchody obiektów zewnętrznych – warunki atmosferyczne;
- rękawice i odzież z długim rękawem chroniące przed gorącymi powierzchniami – goraca powierzchnie.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- wyznaczone i oznakowane trasy obchodu z balustradami, poręczami i oświetleniem – upadek na pomostach, poslizgniecie;
- obowiązkowa asysta pracownika zakładu znającego instalację i jej zagrożenia – elementy ruchome, goraca powierzchnie, gazy wysypiskowe;
- rozdzielenie ruchu pieszego i pojazdów oraz przejścia dla pieszych na terenie zakładu – ruch pojazdow;
- izolacja termiczna rurociągów i osłony stref niebezpiecznych maszyn – goraca powierzchnie, elementy ruchome;
- stacjonarne detektory gazów i wentylacja w obiektach biogazowych oraz na oczyszczalni – gazy wysypiskowe, bioaerozol;
- ergonomiczne stanowisko komputerowe w biurze oraz podstawka i mysz zewnętrzna w podróży – praca przy monitorze;
- samochód służbowy z aktualnym przeglądem i wyposażeniem awaryjnym – wypadek drogowy.
Środki organizacyjne
- program audytu z realnym czasem na obchód, analizę i raport – presja terminow, praca przy monitorze;
- ustalona procedura prezentowania niezgodności i tryb odwołania audytowanego – konflikt z audytowanym, odpowiedzialnosc za ocene;
- instruktaż wstępny u gospodarza obiektu przed każdym wejściem na instalację – elementy ruchome, odpady niebezpieczne, chemikalia procesowe;
- zakaz samodzielnego wchodzenia do przestrzeni zamkniętych i do strefy zagrożenia wybuchem – gazy wysypiskowe;
- higiena po obchodzie sortowni i oczyszczalni oraz szczepienia zalecane dla kontaktu ze ściekami – bioaerozol, sciekowe czynniki chorobotworcze;
- planowanie wyjazdów z limitem dziennych przejazdów i dniami pracy biurowej – podroze sluzbowe, wypadek drogowy;
- pomiary hałasu i pyłów udostępniane przez audytowany zakład przed obchodem – halas instalacji, pyl i aerozole;
- dostosowanie obchodu do pogody i rezygnacja z wejść na kominy przy silnym wiatrze – warunki atmosferyczne, upadek na pomostach.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla audytora środowiskowego.
- czynniki fizyczne – hałas, zmienne warunki atmosferyczne, kontakt z gorącymi powierzchniami, chodzenie po pomostach i schodach technologicznych;
- czynniki chemiczne – rozpuszczalniki, oleje przepracowane, kwasy, amoniak, podchloryn sodu, wodorotlenek sodu, metan, siarkowodór, pyły przemysłowe;
- czynniki biologiczne – bioaerozol i zarodniki grzybów w sortowniach odpadów, czynniki chorobotwórcze w ściekach i osadach, leptospiry;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – wejścia na instalacje przemysłowe i składowiska, ruch wózków i pojazdów, kierowanie samochodem służbowym, praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, częste podróże służbowe, obciążenie psychiczne w kontakcie z audytowanymi.
Podobne stanowiska
- inspektor ochrony środowiska,
- audytor wewnętrzny,
- audytor energetyczny,
- technik analizy i monitoringu środowiska,
- specjalista ds. zarządzania ryzykiem,
- bioinformatyk,
- inżynier rybactwa.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).