Operator maszyn do produkcji sznurka i tulei – kod 814306 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Operator obsługuje maszyny wytwarzające sznurek papierowy i polipropylenowy oraz tuleje i gilzy tekturowe stosowane jako rdzenie do nawijania papieru, folii, tkanin i przędzy. Zakłada taśmy papieru i bobiny, prowadzi skręcanie i nawijanie sznurka, ustawia nawijarki spiralne i równoległe, dozowanie kleju, cięcie tulei na wymiar, a także kontroluje średnicę, grubość ścianki i wytrzymałość wyrobów.
Operator maszyn do produkcji sznurka i tulei – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie zasadnicze zawodowe lub średnie, mile widziane mechaniczne, papiernicze lub włókiennicze,
- umiejętność ustawiania nawijarek, skręcarek i pił do cięcia tulei,
- znajomość gatunków tektury, papieru i tworzyw oraz rodzajów klejów,
- zaświadczenie kwalifikacyjne UDT na wózki jezdniowe – gdy operator sam przewozi bobiny i palety,
- sprawność manualna, spostrzegawczość i dbałość o jakość,
- gotowość do pracy w systemie zmianowym.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- operator nawijarki tulei,
- operator gilzarki,
- operator maszyn do produkcji gilz tekturowych,
- operator skręcarki sznurka,
- pracownik produkcji tulei tekturowych.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy,
- badanie audiometryczne przy narażeniu na hałas,
- badania psychotechniczne – gdy operator obsługuje wózek jezdniowy.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 3 lata,
- instruktaż bezpiecznej obsługi nawijarek z obracającym się trzpieniem i pił tarczowych,
- instruktaż wymiany noży i usuwania zacięć przy zablokowanej maszynie,
- kurs UDT na wózki jezdniowe – jeżeli wymaga tego zakres obowiązków,
- szkolenie z udzielania pierwszej pomocy.
Środowisko pracy
Stanowisko znajduje się w hali produkcyjnej, w której pracują nawijarki spiralne i równoległe z obracającymi się trzpieniami, skręcarki i przewijarki sznurka, piły i noże krążkowe do cięcia tulei oraz suszarnie. Taśmy tektury i papieru odwija się z bobin o masie do kilkuset kilogramów i prowadzi przez wanny z klejem. W hali występuje hałas, pył papierowy i włókna tworzyw, posadzka przy wannach bywa śliska od kleju. Gotowe tuleje i kłębki sznurka pakuje się ręcznie, co wiąże się z częstym schylaniem i przenoszeniem. Na stanowisku wykorzystuje się:
- nawijarki spiralne i równoległe do tulei i gilz z trzpieniami;
- skręcarki, przewijarki i motowidła do sznurka;
- wanny i pompy klejowe z klejem dekstrynowym, skrobiowym lub PVA;
- piły tarczowe, noże krążkowe i obcinarki tulei;
- suszarnie komorowe lub tunelowe;
- stojaki do bobin, podnośnik i wózek jezdniowy;
- przyrządy pomiarowe i tester wytrzymałości tulei.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- pochwycenie i nawinięcie odzieży, włosów lub dłoni przez obracające się trzpienie i wałki,
- skaleczenie lub obcięcie palców przez piły tarczowe i noże krążkowe,
- przygniecenie przez bobiny przy zakładaniu i transporcie,
- otarcia i oparzenia dłoni przesuwającym się sznurkiem,
- hałas nawijarek, pił i skręcarek,
- poślizgnięcie na posadzce zabrudzonej klejem,
- gorące powierzchnie suszarni,
- wyładowania elektrostatyczne przy przewijaniu sznurka polipropylenowego.
Czynniki chemiczne:
- pył papierowy i tekturowy,
- kleje dekstrynowe, skrobiowe i polioctanowinylowe – podrażnienia skóry,
- pył i włókna polipropylenu.
Czynniki psychofizyczne:
- ręczne przenoszenie paczek z tulejami i kłębkami sznurka,
- częste schylanie i długotrwała praca w pozycji stojącej,
- praca zmianowa, w tym w porze nocnej,
- monotonia i powtarzalność czynności przy pakowaniu.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku operatora maszyn do produkcji sznurka i tulei.
Środki ochrony indywidualnej
- obcisła odzież robocza, nakrycie głowy na długie włosy, zakaz biżuterii – pochwycenie i nawinięcie przez obracające się trzpienie;
- rękawice odporne na przecięcie przy wymianie noży i pił – skaleczenie przez piły tarczowe i noże krążkowe;
- rękawice ochronne skórzane przy prowadzeniu sznurka – otarcia i oparzenia dłoni sznurkiem;
- obuwie z podnoskami i podeszwą antypoślizgową – przygniecenie przez bobiny, poślizgnięcie;
- ochronniki słuchu – hałas nawijarek, pił i skręcarek;
- rękawice nitrylowe i krem ochronny – kleje dekstrynowe, skrobiowe i PVA;
- półmaska przeciwpyłowa FFP2 przy cięciu i czyszczeniu – pył papierowy i tekturowy, pył i włókna polipropylenu.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- osłony trzpieni i wałków blokowane z napędem, wyłączniki awaryjne – pochwycenie i nawinięcie przez trzpienie;
- osłony pił i noży oraz automatyczne podawanie tulei do cięcia – skaleczenie lub obcięcie palców;
- podnośniki i wózki do bobin – przygniecenie przez bobiny, ręczne przenoszenie;
- odciągi pyłu przy piłach i nawijarkach – pył papierowy, pył polipropylenu;
- obudowy dźwiękochłonne i ekrany akustyczne – hałas;
- izolacja termiczna i osłony suszarni – gorące powierzchnie suszarni;
- uziemienie i jonizatory na przewijarkach – wyładowania elektrostatyczne;
- stoły do pakowania o regulowanej wysokości i maty antyzmęczeniowe – częste schylanie i praca w pozycji stojącej.
Środki organizacyjne
- procedura blokowania energii przy wymianie noży, trzpieni i usuwaniu zacięć – pochwycenie przez trzpienie, obcięcie palców;
- bieżące usuwanie wycieków kleju i utrzymanie porządku – poślizgnięcie na posadzce zabrudzonej klejem;
- ograniczenie masy paczek i rotacja przy pakowaniu – ręczne przenoszenie paczek, monotonia;
- pomiary hałasu i zapylenia – hałas, pył papierowy;
- karty charakterystyki klejów i zasady higieny rąk – kleje dekstrynowe, skrobiowe i PVA;
- grafik zmian zgodny z przepisami i przerwy – praca zmianowa w porze nocnej, praca w pozycji stojącej.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla operatora maszyn do produkcji sznurka i tulei.
- czynniki fizyczne – hałas, praca w pozycji stojącej;
- czynniki chemiczne – pył papierowy, pył i włókna polipropylenu, kleje (dekstryna, polioctan winylu);
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – obsługa maszyn z obracającymi się elementami i narzędziami tnącymi, ręczne przenoszenie ciężarów, praca zmianowa w porze nocnej.
Podobne stanowiska
- operator maszyn papierniczych,
- operator maszyn włókienniczych,
- operator maszyn do produkcji opakowań,
- operator wytłaczarki,
- pakowacz.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).