Operator sieci komputerowych – kod 351301 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Operator sieci komputerowych nadzoruje bieżącą pracę sieci lokalnych i rozległych – monitoruje przełączniki, routery, zapory sieciowe i łącza z konsoli centrum operacyjnego, przyjmuje i obsługuje zgłoszenia, wykonuje proste konfiguracje, krosowanie i wymianę urządzeń w szafach oraz serwerowniach, prowadzi dokumentację sieci i eskaluje poważne awarie do administratorów.
Operator sieci komputerowych – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie średnie lub wyższe – technik informatyk, technik teleinformatyk, informatyka,
- znajomość modelu TCP/IP, przełączania, routingu, sieci VLAN i podstaw bezpieczeństwa sieci,
- umiejętność obsługi systemów monitoringu sieci i systemów zgłoszeń,
- umiejętność montażu i krosowania okablowania strukturalnego,
- świadectwo kwalifikacyjne SEP – tam, gdzie wymagają tego przepisy lub procedury zakładowe przy obsłudze zasilania serwerowni,
- gotowość do pracy zmianowej i dyżurów.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- operator NOC,
- technik sieci komputerowych,
- operator centrum monitoringu sieci,
- technik sieci LAN,
- specjalista wsparcia sieciowego.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie z oceną narządu wzroku przy pracy z monitorem,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
- ocena możliwości pracy w porze nocnej – przy pracy zmianowej w centrum operacyjnym.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp dla pracowników inżynieryjno-technicznych – nie rzadziej niż co 5 lat,
- instruktaż zasad przebywania w serwerowni, w tym postępowania przy uruchomieniu gaszenia gazem,
- szkolenie z bezpieczeństwa informacji i procedur reagowania na incydenty,
- szkolenia producentów sprzętu sieciowego.
Środowisko pracy
Operator pracuje w centrum operacyjnym sieci przy stanowisku z kilkoma monitorami i ścianą wizualizacyjną, w systemie zmianowym, także nocą. Przy pracach fizycznych wchodzi do serwerowni i pomieszczeń telekomunikacyjnych, gdzie panuje hałas wentylatorów, chłodne nawiewy klimatyzacji precyzyjnej i wąskie przejścia między szafami rack. Montuje i wymienia przełączniki, wkładki światłowodowe i patchcordy, czasem pracuje pod podłogą techniczną lub w korytkach kablowych na wysokości. Serwerownie są często chronione stałymi urządzeniami gaśniczymi gazowymi. Na stanowisku wykorzystuje się:
- stanowisko z kilkoma monitorami i oprogramowaniem do monitoringu sieci;
- przełączniki, routery, zapory sieciowe, szafy rack i panele krosowe;
- wkładki światłowodowe, patchcordy miedziane i światłowodowe, testery okablowania;
- zasilacze awaryjne UPS z akumulatorami i listwy zasilające PDU;
- drabiny, przyssawki do podłogi technicznej, narzędzia ręczne;
- system zgłoszeń i dokumentacja sieci.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- długotrwała praca przy kilku monitorach ekranowych,
- porażenie prądem przy pracach w szafach, przy UPS i listwach zasilających,
- hałas wentylatorów urządzeń i klimatyzacji w serwerowni,
- chłodny, suchy nawiew klimatyzacji precyzyjnej,
- promieniowanie laserowe z wkładek i włókien światłowodowych – ryzyko uszkodzenia oczu,
- dźwiganie urządzeń sieciowych i montaż w szafach na wysokości ramion,
- potknięcie o otwartą podłogę techniczną i kable,
- upadek z drabiny przy pracach w korytkach kablowych.
Czynniki chemiczne:
- gazy gaśnicze stałych urządzeń gaśniczych – obniżenie stężenia tlenu przy gazach obojętnych i produkty rozkładu środków chemicznych,
- elektrolit i wodór wydzielany z akumulatorów UPS przy uszkodzeniu lub przeładowaniu.
Czynniki psychofizyczne:
- praca zmianowa i w porze nocnej,
- presja czasu przy awariach i incydentach bezpieczeństwa,
- długotrwała koncentracja przy monitorowaniu alarmów,
- monotonia przy spokojnych dyżurach,
- długotrwała pozycja siedząca.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku operatora sieci komputerowych.
Środki ochrony indywidualnej
- okulary korygujące wzrok do pracy przy monitorze – według wskazań lekarza – monitor;
- ochronniki słuchu przy dłuższej pracy w serwerowni – hałas serwerowni;
- odzież z długim rękawem lub polar do pracy w serwerowni – chłodny nawiew;
- rękawice robocze przy montażu urządzeń – dźwiganie;
- okulary ochronne przy pracy ze światłowodami – laser.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- ergonomiczne stanowisko z ramionami monitorów i krzesłem do pracy całodobowej – monitor, pozycja siedząca;
- zasilanie szaf przez PDU z zabezpieczeniami i oznakowanie obwodów – porażenie;
- sygnalizacja ostrzegawcza i opóźnienie wyzwolenia gazu, przycisk blokady – gaz gaśniczy;
- wentylacja pomieszczenia akumulatorów UPS i monitoring ich stanu – elektrolit;
- zaślepki portów i mierniki mocy optycznej zamiast patrzenia we włókno – laser;
- wózki serwerowe i podnośniki do montażu urządzeń – dźwiganie;
- barierki przy otwartej podłodze technicznej i drabiny z platformą – potknięcie, upadek z drabiny.
Środki organizacyjne
- procedura wejścia do serwerowni i opuszczenia jej po alarmie gaśniczym – gaz gaśniczy;
- procedura wyłączenia zasilania i praca w dwie osoby przy UPS – porażenie, elektrolit;
- grafik zmian z odpoczynkiem po nocach i rotacją zadań – praca nocna, monotonia, koncentracja;
- procedury eskalacji i dyżury administratorów – presja awarii;
- przerwy w pracy przy monitorze i ćwiczenia rozluźniające – monitor, pozycja siedząca;
- ograniczenie czasu przebywania w serwerowni – hałas serwerowni, chłodny nawiew;
- zamykanie podłogi technicznej po zakończeniu prac – potknięcie.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla operatora sieci komputerowych.
- czynniki fizyczne – praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, hałas, mikroklimat chłodzący w serwerowni, promieniowanie laserowe;
- czynniki chemiczne – gazy gaśnicze stałych urządzeń gaśniczych, wodór i elektrolit z akumulatorów;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca przy urządzeniach elektrycznych, praca zmianowa i w porze nocnej, praca wymagająca stałej koncentracji.
Podobne stanowiska
- administrator sieci,
- konserwator sieci i systemów komputerowych,
- informatyk,
- specjalista ds. cyberbezpieczeństwa,
- kierownik działu IT.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).