Technik robotyk

Technik robotyk – kod 311413 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Technik robotyk uruchamia, programuje i utrzymuje w sprawności stanowiska zrobotyzowane – roboty przemysłowe, manipulatory, podajniki i systemy wizyjne. Konfiguruje trajektorie i chwytaki, uczy roboty w trybie ręcznym, diagnozuje usterki napędów i sterowników oraz sprawdza działanie zabezpieczeń strefy pracy robota.

Technik robotyk – wymagania w stosunku do pracownika

wykształcenie średnie techniczne w zawodzie technik automatyk, mechatronik lub robotyk,
umiejętność programowania robotów przemysłowych z panelu uczenia i w środowisku symulacyjnym,
znajomość układów sterowania, sieci przemysłowych i czujników bezpieczeństwa,
znajomość zasad oceny zgodności i bezpieczeństwa funkcjonalnego stanowisk zrobotyzowanych,
świadectwo kwalifikacyjne SEP grupy 1 do 1 kV w zakresie eksploatacji, tam gdzie wymaga tego zakres prac,
brak przeciwwskazań do pracy w ruchu maszyn i w systemie zmianowym.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

programista robotów przemysłowych,
serwisant robotów przemysłowych,
technik automatyki i robotyki,
integrator stanowisk zrobotyzowanych,
specjalista utrzymania ruchu robotów.

Badania

wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
badania okulistyczne w związku z pracą przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie,
badania okulistyczne przy pracach w pobliżu robotów spawalniczych i stanowisk laserowych,
badania słuchu w związku z narażeniem na hałas hali produkcyjnej,
badania do pracy na wysokości powyżej 3 m przy obsłudze robotów portalowych.

Szkolenia bhp i inne

szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
szkolenie okresowe bhp dla stanowisk inżynieryjno-technicznych – nie rzadziej niż co 5 lat,
szkolenie z bezpiecznego programowania i uczenia robota w trybie ręcznym,
szkolenie z procedury blokady i oznaczenia źródeł energii przed wejściem w strefę robota,
szkolenie z obsługi i sprawdzania układów bezpieczeństwa – skanerów, kurtyn i mat.

Środowisko pracy

Stanowiska zrobotyzowane stoją na halach produkcyjnych zakładów motoryzacyjnych, meblowych, spożywczych i metalowych, w gniazdach ogrodzonych siatką z kurtynami świetlnymi i skanerami obszarowymi. Technik wchodzi do strefy robota przy uczeniu trajektorii, wymianie chwytaka, czyszczeniu dyszy palnika i usuwaniu zacięć, więc pracuje w zasięgu ramienia o dużej masie i prędkości. Wokół panuje hałas prasy, podajników i instalacji odciągowej, w gniazdach spawalniczych dochodzą dymy spawalnicze i promieniowanie łuku, a w gniazdach laserowych odbite promieniowanie. Część prac odbywa się na pomostach, w kanałach i na drabinach przy robotach portalowych. Awarie usuwa się na zmianach nocnych i w weekendowych przestojach, pod presją uruchomienia linii. Na stanowisku wykorzystuje się:

roboty przemysłowe sześcioosiowe, roboty portalowe i współpracujące;
panele uczenia, sterowniki PLC i oprogramowanie do symulacji offline;
chwytaki mechaniczne, podciśnieniowe i magnetyczne oraz narzędzia szybkozmienne;
systemy wizyjne, czujniki siły i skanery laserowe obszaru;
kurtyny świetlne, maty naciskowe, rygle bezpieczeństwa i wyłączniki awaryjne.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

uderzenie, pochwycenie i zmiażdżenie przez ramię robota lub przenoszony detal w strefie pracy,
zgniecenie między robotem a ogrodzeniem, podajnikiem lub przyrządem mocującym,
przycięcie palców chwytakiem, podajnikiem i narzędziem szybkozmiennym,
porażenie prądem przy pracy w szafach sterowniczych, falownikach i obwodach napędów,
promieniowanie nadfioletowe i olśnienie łukiem przy zrobotyzowanym spawaniu,
odbite promieniowanie laserowe w gniazdach cięcia i znakowania,
hałas hali, pras, podajników i instalacji odciągowej,
oparzenia od gorących detali, dyszy palnika i odprysków metalu,
upadek z drabin i pomostów przy obsłudze robotów portalowych i instalacji nad linią,
niekontrolowany ruch osi od zakumulowanej energii sprężonego powietrza, hydrauliki i hamulców.

Czynniki chemiczne:

dymy spawalnicze zawierające mangan, związki chromu i niklu w gniazdach zrobotyzowanego spawania,
gazy osłonowe i obniżenie zawartości tlenu przy wycieku dwutlenku węgla lub argonu w zamkniętym gniazdzie,
oleje hydrauliczne, smary przekładni i środki antyodpryskowe,
rozpuszczalniki i preparaty do czyszczenia optyki, czujników i styków.

Czynniki psychofizyczne:

praca przy monitorze ekranowym i panelu programowania powyżej 4 godzin dziennie,
praca zmianowa oraz wezwania na awarie w porze nocnej i w dni wolne,
presja czasu przy usuwaniu awarii zatrzymującej całą linię produkcyjną,
wymuszone pozycje ciała przy pracy wewnątrz gniazda i w szafach sterowniczych,
odpowiedzialność za poprawność konfiguracji układów bezpieczeństwa robota,
duże obciążenie uwagi i pamięci przy diagnostyce złożonych układów sterowania.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku technika robotyka.

Środki ochrony indywidualnej

okulary ochronne i obuwie z podnoskiem przy pracach w gniazdzie – ruchome elementy osprzętu, oparzenia, uderzenie i zmiażdżenie przez robota;
rękawice odporne na przecięcie przy wymianie chwytaków i usuwaniu zacięć – ruchome elementy osprzętu, zgniecenie między maszynami;
przyłbica spawalnicza lub okulary z filtrem przy nadzorze spawania zrobotyzowanego – promieniowanie łuku, oparzenia;
okulary ochronne o parametrach dobranych do długości fali lasera – promieniowanie laserowe;
ochronniki słuchu dopasowane do poziomu hałasu hali – hałas;
półmaska z filtrem przy pracach w gniazdzie spawalniczym i czyszczeniu palnika – dymy spawalnicze, rozpuszczalniki serwisowe;
rękawice elektroizolacyjne i narzędzia izolowane w szafach sterowniczych – porażenie prądem;
szelki bezpieczeństwa przy pracy na pomostach i robotach portalowych – upadek z wysokości;
rękawice odporne na oleje i smary – oleje i smary;
osobisty detektor tlenu przy pracach w zamkniętych gniazdach z gazem osłonowym – gazy osłonowe.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

ogrodzenia gniazda, rygle bezpieczeństwa drzwi, kurtyny świetlne i skanery obszarowe – uderzenie i zmiażdżenie przez robota, zgniecenie między maszynami;
tryb pracy ręcznej z ograniczeniem prędkości, urządzenie zezwalające i wyłączniki awaryjne – uderzenie i zmiażdżenie przez robota, odpowiedzialność za bezpieczeństwo stanowiska;
odpowietrzanie układów pneumatycznych i hydraulicznych oraz blokady hamulców osi – energia zakumulowana;
odciąg miejscowy dymów spawalniczych i wentylacja gniazda – dymy spawalnicze, gazy osłonowe;
obudowy laserowe z blokadą, ekrany pochłaniające i okienka filtrujące – promieniowanie laserowe;
obudowy dźwiękochłonne i wyciszenie podajników – hałas.

Środki organizacyjne

procedura blokady i oznaczenia źródeł energii przed wejściem do gniazda – uderzenie i zmiażdżenie przez robota, energia zakumulowana, porażenie prądem;
zasada pracy w gniazdzie z drugą osobą przy panelu uczenia i kluczem trybu ręcznego – uderzenie i zmiażdżenie przez robota, zgniecenie między maszynami;
okresowe sprawdzanie i walidacja funkcji bezpieczeństwa z dokumentacją wyników – odpowiedzialność za bezpieczeństwo stanowiska, ruchome elementy osprzętu;
grafik zmian i zasady wzywania na awarie z zapewnieniem odpoczynku – praca zmianowa, presja przestoju linii;
przerwy w pracy przy monitorze i rotacja zadań diagnostycznych – praca przy monitorze, obciążenie uwagi, wymuszone pozycje ciała.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla technika robotyka.

czynniki fizyczne – hałas, promieniowanie nadfioletowe łuku spawalniczego, promieniowanie laserowe, kontakt z gorącymi elementami, prąd elektryczny do 1 kV;
czynniki chemiczne – dymy spawalnicze zawierające mangan, związki chromu i niklu, gazy osłonowe (argon, dwutlenek węgla), oleje hydrauliczne i smary, rozpuszczalniki serwisowe;
czynniki biologiczne – brak;
inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca w ruchu maszyn i w strefie pracy robota przemysłowego, praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, praca na wysokości powyżej 3 m, praca zmianowa i w porze nocnej, wymuszone pozycje ciała.

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

ryzyko zawodowe on-line

Stanowiska pracy