Dróżnik obchodowy – kod 711602 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Dróżnik obchodowy regularnie obchodzi pieszo przydzielony odcinek linii kolejowej i sprawdza stan nawierzchni, rozjazdów, przytwierdzeń szyn, odwodnienia, skarp i obiektów inżynieryjnych. Usuwa drobne usterki, dokręca śruby i wkręty, oznacza miejsca wymagające naprawy oraz niezwłocznie zgłasza dyżurnemu ruchu zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu pociągów.
Dróżnik obchodowy – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie co najmniej zasadnicze zawodowe, preferowane kolejowe lub budowlane,
- spełnienie wymagań dla stanowisk związanych z bezpieczeństwem ruchu kolejowego – ukończony kurs, egzamin kwalifikacyjny i autoryzacja u zarządcy infrastruktury,
- znajomość przepisów i instrukcji zarządcy infrastruktury dotyczących utrzymania nawierzchni i sygnalizacji,
- znajomość sygnałów kolejowych i zasad zachowania się na torach,
- dobra kondycja fizyczna, zdolność do wielokilometrowych obchodów w każdych warunkach,
- spostrzegawczość, odpowiedzialność i umiejętność samodzielnego działania,
- aktualne orzeczenie lekarskie i psychologiczne dla pracowników kolejowych.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- dróżnik kolejowy,
- obchodowy torów,
- dróżnik torowy,
- pracownik obchodu linii kolejowej,
- kontroler stanu nawierzchni kolejowej.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy,
- badania lekarskie i psychologiczne wymagane dla pracowników na stanowiskach związanych z bezpieczeństwem ruchu kolejowego (m.in. wzrok, rozpoznawanie barw, słuch),
- badania do pracy na wysokości powyżej 3 m – przy kontroli obiektów mostowych i wysokich nasypów.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 3 lata,
- kurs i egzamin kwalifikacyjny na stanowisko dróżnika obchodowego oraz pouczenia okresowe i doskonalenie zawodowe zgodne z regulaminem zarządcy infrastruktury,
- szkolenie z zasad bezpiecznego przebywania w obrębie torów i zelektryfikowanych linii kolejowych,
- szkolenie z pierwszej pomocy,
- instruktaż postępowania przy wypadkach i zdarzeniach kolejowych.
Środowisko pracy
Dróżnik obchodowy pracuje na otwartej przestrzeni wzdłuż linii kolejowych – na szlakach, w stacjach, na nasypach, w przekopach, na mostach i w tunelach. Obchód przydzielonego odcinka trwa kilka godzin, pokonuje się kilkanaście kilometrów pieszo po podsypce i ścieżkach, w upale, deszczu, śniegu, a często o zmroku. Praca odbywa się w czynnym torze, przy przejeżdżających pociągach i pod siecią trakcyjną 3 kV, zwykle w pojedynkę i z łącznością radiową lub telefoniczną. Teren obejmuje zarośnięte skarpy, rowy odwadniające i miejsca odległe od zabudowań. Na stanowisku wykorzystuje się:
- klucz torowy, młotek do ostukiwania i drobne narzędzia torowe;
- toromierz, szablon do pomiaru zużycia szyn i taśma miernicza;
- radiotelefon lub telefon służbowy z aplikacją do zgłaszania usterek;
- chorągiewki, latarka sygnałowa i tarcze do osłaniania miejsc niebezpiecznych;
- kredy i farby do oznaczania usterek;
- dokumentacja obchodu – książka obchodu i wykaz usterek.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- potrącenie przez pojazd kolejowy w czynnym torze,
- porażenie prądem przy zerwanej sieci trakcyjnej lub zbliżeniu się do elementów pod napięciem,
- potknięcia, poślizgnięcia i skręcenia stawów na podsypce i podkładach,
- upadek z nasypu, mostu lub wiaduktu,
- hałas i podmuch powietrza od przejeżdżających pociągów,
- mikroklimat zimny i gorący, promieniowanie słoneczne, wyładowania atmosferyczne,
- ograniczona widoczność o zmroku, we mgle i w tunelach,
- skaleczenia i urazy rąk przy pracy narzędziami torowymi,
- pogryzienie przez psy lub dzikie zwierzęta.
Czynniki chemiczne:
- kreozot i wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne z drewnianych podkładów impregnowanych,
- smary do rozjazdów i oleje,
- pył z podsypki tłuczniowej zawierający krzemionkę krystaliczną.
Czynniki biologiczne:
- kleszcze – borelioza i kleszczowe zapalenie mózgu,
- ukąszenia owadów błonkoskrzydłych.
Czynniki psychofizyczne:
- długotrwały wysiłek – wielokilometrowe przejścia z narzędziami,
- praca w pojedynkę z dala od zabudowań,
- odpowiedzialność za bezpieczeństwo ruchu pociągów,
- praca zmianowa i w porze nocnej,
- stała czujność wymagana przy przebywaniu w torze.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku dróżnika obchodowego.
Środki ochrony indywidualnej
- odzież ostrzegawcza o wysokiej widzialności klasy 2–3 z elementami odblaskowymi – potrącenie przez pojazd kolejowy, ograniczona widoczność;
- obuwie ochronne za kostkę z podeszwą antypoślizgową – potknięcia, skręcenia stawów, poślizgnięcia;
- odzież ochronna ocieplana, przeciwdeszczowa i nakrycie głowy chroniące przed słońcem – mikroklimat zimny i gorący, promieniowanie słoneczne;
- ochronniki słuchu – hałas od przejeżdżających pociągów;
- rękawice ochronne – skaleczenia, kreozot, smary do rozjazdów;
- latarka czołowa – ograniczona widoczność, praca w tunelach i o zmroku;
- repelenty i odzież z długimi rękawami – kleszcze, owady;
- półmaska filtrująca FFP2 przy pracach w zapylonej podsypce – pył krzemionki krystalicznej.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- łączność radiowa z dyżurnym ruchu i system ostrzegania o nadjeżdżających pociągach – potrącenie przez pojazd kolejowy;
- wnęki i ścieżki służbowe na mostach i w tunelach z poręczami – upadek z wysokości, potrącenie;
- wyłączenie napięcia i uziemienie sieci trakcyjnej przed zbliżeniem się do uszkodzenia – porażenie prądem;
- oświetlenie tuneli i stacji – ograniczona widoczność, potknięcia;
- narzędzia torowe w dobrym stanie technicznym – skaleczenia, urazy rąk;
- telefon z funkcją lokalizacji i alarmu – praca w pojedynkę, nagłe zdarzenia.
Środki organizacyjne
- instrukcja obchodu z zasadą chodzenia po ścieżce i schodzenia z toru na sygnał nadjeżdżającego pociągu – potrącenie, hałas, podmuch;
- zakaz zbliżania się do zerwanych przewodów i zgłaszanie usterek dyspozytorowi sieci – porażenie prądem;
- przerwanie obchodu podczas burzy i ekstremalnych warunków pogodowych – wyładowania atmosferyczne, mikroklimat;
- regularny kontakt z dyżurnym ruchu i procedura postępowania przy braku kontaktu – praca w pojedynkę, pogryzienie przez zwierzęta;
- harmonogram obchodów z przerwami i zapewnieniem wody pitnej – długotrwały wysiłek, mikroklimat gorący, praca zmianowa;
- profilaktyka kleszczowa i szczepienie przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu jako zalecenie – borelioza, kleszczowe zapalenie mózgu;
- mycie rąk przed jedzeniem i oddzielne przechowywanie odzieży – kreozot, smary;
- pouczenia okresowe z przepisów ruchu – odpowiedzialność za bezpieczeństwo ruchu, stała czujność.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla dróżnika obchodowego.
- czynniki fizyczne – mikroklimat zimny i gorący (praca na otwartej przestrzeni), hałas, promieniowanie nadfioletowe naturalne;
- czynniki chemiczne – kreozot (wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne), oleje i smary mineralne, pył zawierający krzemionkę krystaliczną;
- czynniki biologiczne – Borrelia burgdorferi, wirus kleszczowego zapalenia mózgu;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca w obrębie czynnych torów kolejowych, praca w pobliżu urządzeń elektroenergetycznych pod napięciem (sieć trakcyjna), praca wymagająca pełnej sprawności psychofizycznej, praca w porze nocnej, praca w pojedynkę, długotrwałe chodzenie.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).