Pracownik solarium – kod 514205 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Pracownik solarium obsługuje klientów studia opalania: ustala fototyp skóry i czas sesji, informuje o przeciwwskazaniach, sprzedaje kosmetyki do opalania i karnety. Po każdym kliencie czyści i dezynfekuje łóżko opalające, kontroluje czas pracy lamp i zgłasza konieczność ich wymiany.
Pracownik solarium – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie co najmniej średnie, mile widziane kursy kosmetyczne,
- wiedza o działaniu promieniowania ultrafioletowego, fototypach skóry i przeciwwskazaniach do opalania,
- znajomość zakazu udostępniania solarium osobom poniżej 18. roku życia i obowiązku informowania klientów o szkodliwości opalania,
- umiejętność obsługi kasy fiskalnej i systemu sterowania urządzeniami,
- znajomość zasad dezynfekcji powierzchni i higieny w gabinecie,
- kultura osobista i umiejętność obsługi klienta.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- konsultant solarium,
- obsługa studia opalania,
- recepcjonista w solarium,
- pracownik studia opalania,
- opiekun klienta w solarium.
Badania
- badania wstępne, okresowe i kontrolne medycyny pracy,
- badanie okulistyczne i ocena skóry przy narażeniu na sztuczne promieniowanie optyczne,
- ocena obciążenia narządu ruchu przy pracy stojącej.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat,
- szkolenie z budowy i bezpiecznej obsługi łóżek opalających, wymiany lamp oraz zasad dawkowania promieniowania,
- instruktaż stosowania środków dezynfekcyjnych i postępowania z odpadami (zużyte lampy UV),
- szkolenie z ochrony przeciwpożarowej i pierwszej pomocy, w tym przy omdleniu i oparzeniu słonecznym klienta.
Środowisko pracy
Pracownik solarium pracuje na recepcji i w kabinach opalania, w których działają łóżka poziome i pionowe z lampami UV oraz wentylatorami. W kabinach jest ciepło i sucho, a przy wymianie lub ustawianiu lamp może wystąpić bezpośredni kontakt z promieniowaniem ultrafioletowym. Po każdej sesji pracownik dezynfekuje akrylowe powierzchnie łóżka, co oznacza częsty kontakt z preparatami biobójczymi. Praca odbywa się często w pojedynkę, popołudniami i wieczorami, z bezpośrednią obsługą klientów i rozliczeniami gotówkowymi. Na stanowisku wykorzystuje się:
- łóżka opalające poziome i kabiny pionowe z lampami UV i lampami twarzowymi;
- panel sterujący i system żetonowy lub elektroniczny do rozliczania czasu sesji;
- środki dezynfekcyjne do powierzchni akrylowych na bazie alkoholi i czwartorzędowych soli amoniowych;
- ręczniki jednorazowe, okulary ochronne dla klientów;
- kasa fiskalna, terminal płatniczy i komputer;
- kosmetyki do opalania – przyspieszacze i balsamy.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- promieniowanie nadfioletowe UV-A i UV-B przy ustawianiu, testowaniu i wymianie lamp,
- porażenie prądem elektrycznym przy czyszczeniu i obsłudze łóżek,
- oparzenia od gorących lamp i elementów obudowy,
- skaleczenia przy pęknięciu lamp lub akrylowej szyby,
- mikroklimat gorący w kabinach z pracującymi łóżkami,
- poślizgnięcie na mokrej podłodze po dezynfekcji,
- praca przy monitorze ekranowym przy obsłudze recepcji.
Czynniki chemiczne:
- środki dezynfekcyjne zawierające alkohole i czwartorzędowe sole amoniowe – podrażnienie skóry i dróg oddechowych,
- pary rtęci przy stłuczeniu lampy UV,
- ozon powstający przy pracy niektórych lamp.
Czynniki biologiczne:
- grzyby (dermatofity) oraz bakterie z powierzchni łóżek i ręczników po klientach.
Czynniki psychofizyczne:
- długotrwała praca w pozycji stojącej,
- praca w pojedynkę i ryzyko agresji klienta lub napadu,
- stres przy odmowie obsługi osobom nieletnim lub z przeciwwskazaniami,
- praca popołudniowa i wieczorna,
- monotonia czynności dezynfekcyjnych i powtarzalne ruchy rąk.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku pracownika solarium.
Środki ochrony indywidualnej
- okulary ochronne z filtrem UV przy kontroli i wymianie lamp – promieniowanie nadfioletowe;
- rękawice ochronne odporne na ciepło i przecięcie przy wymianie lamp – oparzenia, skaleczenia;
- rękawice nitrylowe – środki dezynfekcyjne, dermatofity, bakterie;
- obuwie z podeszwą antypoślizgową – poślizgnięcie;
- odzież z długim rękawem przy pracy przy włączonych lampach – promieniowanie nadfioletowe.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- blokada uruchomienia łóżka przy otwartej obudowie i wyłączniki awaryjne – promieniowanie nadfioletowe, porażenie prądem;
- okresowe przeglądy elektryczne łóżek i wyłączniki różnicowoprądowe – porażenie prądem;
- wentylacja i klimatyzacja kabin – mikroklimat gorący, ozon;
- zestaw do usuwania rozbitych lamp i szczelny pojemnik na zużyte lampy – pary rtęci, skaleczenia;
- osłony lamp i oznakowanie gorących powierzchni – oparzenia;
- system alarmowy, monitoring i przycisk napadowy – agresja klienta, napad;
- ergonomiczne stanowisko recepcji z możliwością pracy siedząc – praca przy monitorze, pozycja stojąca.
Środki organizacyjne
- wymiana lamp wyłącznie po wyłączeniu i wystygnięciu urządzenia, zgodnie z instrukcją producenta – oparzenia, porażenie prądem, promieniowanie nadfioletowe;
- procedura weryfikacji wieku klienta i karta przeciwwskazań – stres przy odmowie obsługi;
- instrukcja dezynfekcji z czasem działania preparatu i wietrzeniem kabiny – środki dezynfekcyjne, dermatofity, bakterie;
- procedura postępowania po stłuczeniu lampy z wietrzeniem pomieszczenia – pary rtęci;
- ograniczanie gotówki w kasie i zasady postępowania w razie napadu – agresja, praca w pojedynkę;
- przerwy i rotacja zadań między recepcją a kabinami – pozycja stojąca, monotonia, ruchy powtarzalne;
- bieżące wycieranie podłóg po dezynfekcji – poślizgnięcie, mikroklimat gorący przy długim przebywaniu w kabinach.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla pracownika solarium.
- czynniki fizyczne – promieniowanie nadfioletowe (sztuczne promieniowanie optyczne), mikroklimat gorący;
- czynniki chemiczne – środki dezynfekcyjne (alkohole, czwartorzędowe sole amoniowe), rtęć (przy stłuczeniu lamp), ozon;
- czynniki biologiczne – grzyby (dermatofity), bakterie z powierzchni urządzeń;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – obsługa urządzeń elektrycznych, praca w pozycji stojącej, praca w pojedynkę z obsługą gotówki, praca przy monitorze ekranowym poniżej 4 godzin dziennie.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).