Komik – kod 343505 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Komik pisze i wykonuje materiał komediowy – stand-up, monologi, skecze kabaretowe i improwizacje – w klubach komediowych, salach widowiskowych, na festiwalach, w telewizji i internecie. Prowadzi także wydarzenia jako konferansjer, nagrywa podcasty i programy, a większość roku spędza w trasie, występując wieczorami w różnych miastach.
Komik – wymagania w stosunku do pracownika
- umiejętność pisania tekstów komediowych i występowania przed publicznością,
- dobra dykcja, emisja głosu i pamięć,
- odporność psychiczna i umiejętność reagowania na zachowania widzów,
- gotowość do pracy wieczorami, w weekendy i w trasie,
- prawo jazdy kat. B – przy samodzielnych dojazdach na występy,
- umiejętność obsługi mikrofonu, prostego nagłośnienia i narzędzi do publikacji nagrań w internecie.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- stand-uper,
- artysta kabaretowy,
- kabareciarz,
- satyryk,
- improwizator komediowy.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie z oceną narządu głosu,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
- badania kierowcy – jeśli komik prowadzi pojazd w ramach umowy.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat,
- instruktaż dotyczący dróg ewakuacyjnych i zasad bezpieczeństwa w danym obiekcie przed występem,
- zajęcia z emisji i higieny głosu.
Środowisko pracy
Komik występuje na scenach klubów, pubów, domów kultury, teatrów i hal widowiskowych, a także w studiach telewizyjnych i nagraniowych. Na scenie stoi w świetle reflektorów, często na niewielkim podeście bez barierek, z mikrofonem i statywem, przy głośnym nagłośnieniu i w zadymionych lub dusznych salach. Występy trwają od kilkunastu minut do dwóch godzin, kończą się późnym wieczorem, a między miastami komik przemieszcza się samochodem lub pociągiem. Przed występem czeka w garderobach lub zapleczach klubów, nierzadko ciasnych i słabo wentylowanych, a po występie rozmawia z widzami i sprzedaje bilety lub gadżety. Teksty pisze, nagrywa i montuje przy komputerze, często w nocy. Na stanowisku wykorzystuje się:
- mikrofon przewodowy lub bezprzewodowy ze statywem;
- nagłośnienie i monitory odsłuchowe;
- oświetlenie sceniczne i podesty;
- komputer i telefon do pisania materiału, nagrań i promocji;
- samochód lub transport publiczny przy dojazdach na występy.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- upadek z podestu lub sceny bez barierek w oślepiającym świetle,
- potknięcie o kable mikrofonów i nagłośnienia,
- hałas nagłośnienia i monitorów odsłuchowych,
- olśnienie i ciepło reflektorów scenicznych,
- wypadek drogowy przy nocnych powrotach z występów,
- porażenie prądem przy uszkodzonym sprzęcie nagłośnieniowym,
- praca przy monitorze przy pisaniu i montażu nagrań,
- przenoszenie walizek, sprzętu nagraniowego i materiałów promocyjnych w trasie.
Czynniki chemiczne:
- mgła i dym sceniczny z wytwornic w klubach i halach – podrażnienie krtani i dróg oddechowych,
- dym tytoniowy i aerozole z e-papierosów w klubach i ogródkach, w których zakaz palenia nie jest przestrzegany.
Czynniki psychofizyczne:
- przeciążenie narządu głosu i zachrypnięcie,
- stres i trema, presja reakcji publiczności,
- agresja słowna lub fizyczna nietrzeźwych widzów i hejt w internecie,
- praca wieczorna i nocna, nieregularny tryb życia,
- zmęczenie częstymi podróżami i rozłąką z rodziną.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku komika.
Środki ochrony indywidualnej
- wkładki przeciwhałasowe lub douszne monitory odsłuchowe – hałas;
- obuwie z podeszwą przeciwpoślizgową na scenę – upadek ze sceny, potknięcie;
- okulary do pracy przy monitorze – według wskazań lekarza – monitor;
- walizka na kółkach i plecak z pasem biodrowym na sprzęt – przenoszenie.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- oznakowanie krawędzi sceny taśmą luminescencyjną i oświetlenie schodów – upadek ze sceny;
- prowadzenie kabli w kanałach i mikrofony bezprzewodowe – potknięcie;
- nagłośnienie ustawione przez realizatora z kontrolą poziomu dźwięku – hałas, przeciążenie głosu;
- ustawienie reflektorów z ograniczeniem olśnienia wykonawcy – olśnienie;
- sprzęt elektryczny po przeglądach, zasilanie z wyłącznikiem różnicowoprądowym – porażenie;
- obecność ochrony i oddzielenie sceny od widowni – agresja widzów;
- wentylacja sal i ograniczenie użycia wytwornic dymu w czasie występu – dym sceniczny, dym tytoniowy.
Środki organizacyjne
- rozgrzewka głosu, nawadnianie i odpoczynek głosowy – przeciążenie głosu;
- kierowca lub nocleg po występie zamiast nocnego powrotu – wypadek drogowy, podróże;
- próba techniczna i zapoznanie z obiektem przed występem – upadek ze sceny, potknięcie, olśnienie;
- planowanie trasy z dniami wolnymi – praca wieczorna, podróże;
- procedura reagowania na agresję widza i moderacja komentarzy w sieci – agresja widzów, stres;
- przerwy w pracy przy monitorze – monitor;
- wymaganie w umowie z organizatorem przestrzegania zakazu palenia w sali – dym tytoniowy.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla komika.
- czynniki fizyczne – hałas, promieniowanie optyczne reflektorów, praca przy monitorze ekranowym;
- czynniki chemiczne – mgła i dym sceniczny (glikole), dym tytoniowy w środowisku pracy;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca z intensywnym wysiłkiem głosowym, praca wieczorna i w porze nocnej, częste podróże i kierowanie pojazdem, stres.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).