Inżynier leśnictwa – kod 213203 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Inżynier leśnictwa planuje i nadzoruje gospodarkę leśną: inwentaryzuje drzewostany, przygotowuje plany urządzenia lasu, szacuje i odbiera pozyskane drewno, nadzoruje odnowienia, pielęgnację upraw i ochronę lasu przed szkodnikami i pożarami. Pracuje w nadleśnictwach, biurach urządzania lasu, zakładach usług leśnych i jednostkach naukowych, łącząc prace terenowe z pracą przy komputerze w systemach informacji przestrzennej.
Inżynier leśnictwa – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie wyższe leśne (inżynier lub magister leśnictwa),
- znajomość taksacji, hodowli, użytkowania i ochrony lasu,
- obsługa systemów GIS, leśnej mapy numerycznej i odbiorników GNSS,
- w Lasach Państwowych – odbycie stażu i spełnienie wymagań stawianych Służbie Leśnej,
- prawo jazdy kat. B i umiejętność jazdy po drogach leśnych,
- kondycja fizyczna do całodziennej pracy w trudnym terenie,
- znajomość przepisów ustawy o lasach i ochronie przyrody.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- inżynier w nadleśnictwie,
- inżynier nadzoru,
- taksator leśny,
- specjalista ds. urządzania lasu,
- specjalista ds. ochrony lasu.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy,
- badanie narządu wzroku przy pracy przy monitorze i kierowaniu pojazdem,
- ocena wydolności do pracy w terenie i w zmiennych warunkach atmosferycznych,
- zalecane szczepienie przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu finansowane przez pracodawcę.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp nie rzadziej niż co 5 lat,
- szkolenie z bezpiecznego poruszania się na powierzchniach z trwającym pozyskaniem drewna,
- szkolenie z ochrony przeciwpożarowej lasu,
- szkolenie z pierwszej pomocy w terenie, w tym przy ukąszeniach i wstrząsie anafilaktycznym,
- szkolenie z bezpiecznego stosowania środków ochrony roślin, jeśli nadzoruje zabiegi.
Środowisko pracy
Inżynier leśnictwa znaczną część roku pracuje w terenie: w drzewostanach, na uprawach, zrębach i w szkółkach, w upale, deszczu, mrozie i przy silnym wietrze, poruszając się po nierównym, podmokłym lub zakrzaczonym terenie. Przy odbiorze drewna i nadzorze prac wchodzi na powierzchnie, na których pracują pilarze, harwestery i forwardery. Mierzy drzewa średnicomierzem i wysokościomierzem, znakuje je farbą w aerozolu, rozmieszcza pułapki feromonowe i nadzoruje zabiegi ochronne. Pozostały czas spędza przy komputerze, opracowując dane w GIS i dokumentację gospodarczą, a do lasu dojeżdża samochodem terenowym. Na stanowisku wykorzystuje się:
- średnicomierz, wysokościomierz i dalmierz laserowy;
- odbiornik GNSS, rejestrator i tablet z leśną mapą numeryczną;
- farby w aerozolu i numerownica do znakowania drzew i drewna;
- pułapki feromonowe i sprzęt do kontroli szkodników;
- samochód terenowy;
- komputer z oprogramowaniem GIS i systemem informatycznym leśnictwa;
- apteczka terenowa z przyrządem do usuwania kleszczy.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- przygniecenie lub uderzenie przez obalane drzewo, gałęzie lub toczące się kłody na powierzchniach pozyskania,
- potknięcie i upadek w nierównym, zakrzaczonym lub oblodzonym terenie,
- praca w upale, mrozie, deszczu i przy silnym wietrze,
- uderzenie przez łamiące się konary podczas wichur,
- skaleczenia i zranienia oczu gałęziami,
- hałas pilarek i maszyn leśnych podczas nadzoru prac,
- wypadek drogowy na drogach leśnych i gruntowych,
- długotrwała praca przy monitorze podczas opracowywania danych.
Czynniki chemiczne:
- środki ochrony roślin stosowane w zabiegach ochronnych lasu,
- rozpuszczalniki z farb w aerozolu do znakowania drzew,
- tlenek węgla i spaliny pilarek oraz maszyn leśnych,
- dym podczas pożarów lasu.
Czynniki biologiczne:
- kleszcze przenoszące krętki Borrelia i wirusa kleszczowego zapalenia mózgu,
- ukąszenia żmii zygzakowatej i użądlenia owadów błonkoskrzydłych,
- włoski parzące gąsienic korowódki dębowej,
- hantawirusy z odchodów gryzoni.
Czynniki psychofizyczne:
- praca w pojedynkę w odosobnionym terenie,
- odpowiedzialność za decyzje gospodarcze i majątek leśny,
- konflikty z użytkownikami lasu i właścicielami gruntów,
- obciążenie obszerną dokumentacją i terminami planistycznymi,
- presja czasu przy szacowaniu szkód po klęskach żywiołowych.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku inżyniera leśnictwa.
Środki ochrony indywidualnej
- kask ochronny i odzież ostrzegawcza o intensywnej widzialności przy wejściu na powierzchnię pozyskania – przygniecenie lub uderzenie przez drzewo i gałęzie, łamiące się konary;
- obuwie za kostkę z protektorem – potknięcie i upadek, ukąszenia żmii;
- odzież z długim rękawem w jasnym kolorze i repelent – kleszcze, użądlenia owadów, włoski korowódki;
- odzież przeciwdeszczowa, termoaktywna i zimowa – upał, mróz, deszcz i wiatr;
- okulary ochronne – zranienia oczu gałęziami;
- ochronniki słuchu przy nadzorze pracy maszyn – hałas;
- rękawice nitrylowe i półmaska przy kontakcie ze środkami chemicznymi – środki ochrony roślin, rozpuszczalniki z farb, odchody gryzoni.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- sprawny samochód terenowy z wyposażeniem do jazdy w terenie – wypadek drogowy;
- łączność radiowa lub telefoniczna z lokalizacją GPS – praca w pojedynkę, wypadek w terenie;
- apteczka terenowa z przyrządem do usuwania kleszczy i zestawem przeciwwstrząsowym – kleszcze, ukąszenia i użądlenia;
- wyznaczona i oznakowana strefa zagrożenia o promieniu co najmniej dwóch długości ściętego drzewa – przygniecenie przez obalane drzewo;
- wentylowany magazyn środków ochrony roślin – środki ochrony roślin;
- ergonomiczne stanowisko komputerowe w biurze – praca przy monitorze;
- system obserwacji i wczesnego wykrywania pożarów lasu – dym podczas pożarów.
Środki organizacyjne
- zakaz wchodzenia w strefę ścinki bez kontaktu wzrokowego i uzgodnienia z operatorem lub pilarzem – przygniecenie, hałas, spaliny;
- zgłaszanie wyjścia w teren i planowanej godziny powrotu – praca w pojedynkę, potknięcie i upadek;
- odwoływanie prac terenowych podczas burz i wichur – łamiące się konary, warunki atmosferyczne;
- szczepienia przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu i oglądanie ciała po powrocie z terenu – kleszcze;
- unikanie kontaktu z gniazdami korowódki i czyszczenie pomieszczeń gospodarczych na mokro – włoski korowódki, hantawirusy;
- procedury rozmów z użytkownikami lasu i wsparcie straży leśnej – konflikty z użytkownikami lasu;
- planowanie prac terenowych i biurowych z rezerwą czasu – obciążenie dokumentacją, presja czasu, odpowiedzialność;
- przerwy przy pracy przy monitorze – praca przy monitorze.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla inżyniera leśnictwa.
- czynniki fizyczne – praca w zmiennych warunkach atmosferycznych (mikroklimat zimny i gorący), hałas (przy nadzorze prac maszyn leśnych), praca przy monitorze ekranowym;
- czynniki chemiczne – środki ochrony roślin, rozpuszczalniki organiczne z farb aerozolowych, tlenek węgla;
- czynniki biologiczne – krętki Borrelia burgdorferi, wirus kleszczowego zapalenia mózgu, hantawirusy;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca w terenie leśnym w strefie pozyskania drewna, kierowanie pojazdem po drogach leśnych, praca w pojedynkę w terenie.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).