Inżynier jakości – kod 214109 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025), zawód ten ujęto pod nazwą „Specjalista kontroli jakości”. Inżynier jakości odpowiada za utrzymanie i doskonalenie systemu zarządzania jakością – prowadzi audyty procesów i dostawców, zatwierdza nowe wyroby (PPAP, FAI), analizuje reklamacje metodą 8D i Ishikawy, przygotowuje plany kontroli i analizy FMEA. Wykonuje lub nadzoruje pomiary w laboratorium metrologicznym i na hali, a część pracy spędza u klientów i dostawców.
Inżynier jakości – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie wyższe techniczne – mechanika, materiałoznawstwo, zarządzanie jakością lub pokrewne,
- znajomość norm ISO 9001, a w branży motoryzacyjnej IATF 16949 i podręczników AIAG/VDA,
- znajomość narzędzi jakości: FMEA, SPC, MSA, 8D, 5Why oraz statystycznej kontroli procesu,
- umiejętność czytania rysunku technicznego, tolerancji wymiarowych i geometrycznych,
- umiejętność posługiwania się przyrządami pomiarowymi i obsługi maszyny współrzędnościowej,
- język angielski lub niemiecki w stopniu pozwalającym na kontakty z klientami i dostawcami,
- prawo jazdy kat. B i gotowość do wyjazdów służbowych,
- stan zdrowia pozwalający na pracę przy monitorze i wykonywanie precyzyjnych pomiarów.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- specjalista ds. jakości,
- inżynier ds. jakości dostawców,
- inżynier jakości klienta,
- specjalista ds. zapewnienia jakości,
- inżynier systemów zarządzania jakością.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy,
- badanie okulistyczne, w tym ostrości wzroku i rozróżniania barw – ze względu na pracę przy monitorze i ocenę wizualną wyrobów,
- badanie audiometryczne – przy regularnym przebywaniu na hali z przekroczonymi wartościami progowymi hałasu,
- badania dla kierowców wykonujących przejazdy służbowe samochodem – według wskazań lekarza medycyny pracy.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat,
- szkolenie z bezpiecznej pracy z substancjami chemicznymi stosowanymi w laboratorium (penetranty, rozpuszczalniki),
- szkolenie z zasad poruszania się po halach produkcyjnych klientów i dostawców,
- szkolenie z udzielania pierwszej pomocy,
- szkolenia na audytora wewnętrznego i z narzędzi jakości (core tools).
Środowisko pracy
Inżynier jakości pracuje w biurze, w laboratorium pomiarowym o stabilizowanej temperaturze oraz na hali produkcyjnej, gdzie ocenia wyroby na stanowiskach kontroli i w strefie zablokowanych partii. Przenosi detale i próbki do pomiarów, sortuje i ogląda wyroby, a przy reklamacjach jedzie do klienta lub dostawcy, często na kilka dni. W laboratorium odtłuszcza detale i używa penetrantów do badań nieniszczących, przy maszynie współrzędnościowej pracuje w pozycji stojącej lub pochylonej. Duża część dnia to praca przy komputerze, telekonferencje i przygotowanie raportów dla klientów. Na stanowisku wykorzystuje się:
- komputer z oprogramowaniem do SPC, raportowania i obsługi reklamacji;
- maszyna współrzędnościowa (CMM), projektor pomiarowy, profilometr i twardościomierz;
- suwmiarki, mikrometry, czujniki zegarowe, sprawdziany i wzorce;
- lupa, mikroskop warsztatowy i lampa do oceny wizualnej;
- zestawy penetrantów i środki do odtłuszczania detali;
- samochód służbowy do wyjazdów do klientów i dostawców.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- potrącenie przez wózek widłowy lub paletowy na hali i w magazynie,
- skaleczenie o ostre krawędzie detali, zadziory i wióry,
- uderzenie przez ruchome elementy maszyn podczas obserwacji procesu,
- ręczne przenoszenie skrzynek z detalami i próbek,
- hałas maszyn produkcyjnych,
- potknięcie i poślizgnięcie na posadzce hali,
- praca przy monitorze ekranowym i obciążenie wzroku przy precyzyjnych pomiarach,
- wypadek drogowy podczas wyjazdów służbowych.
Czynniki chemiczne:
- penetranty barwne i fluorescencyjne, wywoływacze w aerozolu,
- rozpuszczalniki do odtłuszczania – izopropanol, aceton, benzyna ekstrakcyjna,
- oleje i chłodziwa obróbkowe na powierzchni detali.
Czynniki psychofizyczne:
- stres związany z reklamacjami klientów i ryzykiem zatrzymania dostaw,
- presja czasu przy blokadach partii i decyzjach o zwolnieniu wyrobu,
- odpowiedzialność za decyzje o zgodności wyrobów,
- częste wyjazdy służbowe i nienormowany czas pracy,
- długotrwała praca w pozycji siedzącej i monotonia czynności pomiarowych.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku inżyniera jakości.
Środki ochrony indywidualnej
- obuwie ochronne z podnoskiem – potknięcie i poślizgnięcie, przenoszenie skrzynek z detalami;
- kamizelka ostrzegawcza na hali – potrącenie przez wózek widłowy lub paletowy;
- rękawice odporne na przecięcie – skaleczenie o ostre krawędzie, zadziory i wióry;
- rękawice nitrylowe – penetranty, rozpuszczalniki, oleje i chłodziwa;
- okulary ochronne – penetranty i wywoływacze w aerozolu, odpryski przy obserwacji obróbki;
- ochronniki słuchu – hałas maszyn produkcyjnych.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- wyznaczone ciągi piesze na hali i oznakowane strefy kontroli – potrącenie przez wózek;
- osłony maszyn i wyłączniki awaryjne – uderzenie przez ruchome elementy maszyn;
- dygestorium lub stanowisko z odciągiem do badań penetracyjnych i odtłuszczania – penetranty, rozpuszczalniki;
- stoły pomiarowe o odpowiedniej wysokości, wózki do transportu skrzynek – ręczne przenoszenie, pozycja pochylona;
- oświetlenie stanowisk kontroli o odpowiednim natężeniu, lampy do oceny wizualnej – obciążenie wzroku;
- ergonomiczne stanowisko komputerowe – praca przy monitorze, pozycja siedząca;
- utrzymanie porządku i usuwanie wiórów z dróg komunikacyjnych – potknięcie i poślizgnięcie, skaleczenie.
Środki organizacyjne
- procedura eskalacji reklamacji i wsparcie przełożonego przy decyzjach o zatrzymaniu wyrobu – stres reklamacji, odpowiedzialność za decyzje;
- planowanie wyjazdów z uwzględnieniem odpoczynku, unikanie jazdy po długim dniu pracy – wypadek drogowy, nienormowany czas pracy;
- przestrzeganie zasad bhp obowiązujących u klienta i dostawcy, instruktaż przy wejściu na halę – potrącenie, uderzenie przez maszyny;
- normy ręcznego przenoszenia i przenoszenie ciężkich detali w dwie osoby lub wózkiem – ręczne przenoszenie;
- przerwy przy pracy z monitorem i przy pomiarach, przemienność zadań – obciążenie wzroku, monotonia, pozycja siedząca;
- priorytetyzacja zadań i jasny podział kompetencji przy blokadach partii – presja czasu;
- ograniczanie czasu przebywania w strefach głośnych – hałas.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla inżyniera jakości.
- czynniki fizyczne – praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, hałas (okresowo na hali), obciążenie narządu wzroku przy precyzyjnych pomiarach;
- czynniki chemiczne – rozpuszczalniki organiczne (izopropanol, aceton, benzyna ekstrakcyjna), penetranty i wywoływacze, oleje i chłodziwa obróbkowe – narażenie krótkotrwałe;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – ruch wózków jezdniowych na hali, kierowanie pojazdem służbowym, częste wyjazdy, obciążenie psychiczne związane z odpowiedzialnością za jakość wyrobów.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).