Specjalista do spraw informatyki przemysłowej

Specjalista do spraw informatyki przemysłowej – kod 251911 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Specjalista do spraw informatyki przemysłowej łączy systemy informatyczne z produkcją – konfiguruje sieci przemysłowe, systemy nadzoru i zbierania danych z maszyn, panele operatorskie i wymianę danych ze systemem zarządzania zakładem. Pracuje w biurze i na hali, przy pracujących liniach, w rozdzielniach i w szafach sterowniczych.

Specjalista do spraw informatyki przemysłowej – wymagania w stosunku do pracownika

wykształcenie wyższe techniczne – automatyka, informatyka lub elektrotechnika,
znajomość sieci przemysłowych, protokołów komunikacji maszyn i systemów nadzoru,
umiejętność pracy ze sterownikami, panelami operatorskimi i falownikami,
umiejętność połączenia danych z maszyn ze systemem zarządzania produkcją,
znajomość zasad bezpieczeństwa maszyn i blokowania energii przed pracą,
świadectwo kwalifikacyjne SEP grupy G1 tam, gdzie wymagają tego przepisy lub procedury zakładowe.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

inżynier systemów nadzoru produkcji,
specjalista do spraw sieci przemysłowych,
informatyk utrzymania produkcji,
inżynier integracji maszyn z systemami,
specjalista do spraw cyfryzacji produkcji.

Badania

wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
badania słuchu przy pracy na hali o podwyższonym poziomie hałasu,
badania narządu wzroku przy pracy przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie,
ocena zdolności do pracy w porze nocnej i w systemie dyżurowym przy awariach linii.

Szkolenia bhp i inne

szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat dla pracowników inżynieryjno-technicznych,
szkolenie z bezpiecznej pracy przy urządzeniach elektrycznych oraz świadectwo kwalifikacyjne SEP grupy G1,
instruktaż blokowania i oznaczania źródeł energii przed pracą przy maszynie,
instruktaż pracy w strefach zagrożenia wybuchem, jeżeli takie strefy występują w zakładzie,
instruktaż bezpiecznej pracy przy robotach przemysłowych i liniach automatycznych.

Środowisko pracy

Specjalista pracuje w biurze przy stanowisku komputerowym, ale znaczną część czasu spędza na hali, przy pracujących maszynach. Poziom hałasu na hali przekracza 85 decybeli, w powietrzu unoszą się pyły i mgła olejowa, a posadzka bywa zaolejona. Konfiguracja sterowników i falowników wymaga pracy w szafach sterowniczych pod napięciem 230 i 400 V, w pozycji pochylonej, czasem na podeście. Przy liniach automatycznych i robotach trzeba wchodzić w strefy ruchu, co wymaga blokowania energii i zgody utrzymania ruchu. Niektóre urządzenia mają gorące powierzchnie i elementy pod ciśnieniem. Awarie zatrzymujące produkcję zgłaszane są o każdej godzinie, więc specjalista pełni dyżury i przyjeżdża nocą. Na stanowisku wykorzystuje się:

sterowniki, panele operatorskie, falowniki i moduły komunikacyjne;
laptop przemysłowy, przewody serwisowe i oprogramowanie narzędziowe producentów;
system nadzoru i zbierania danych oraz serwery na hali i w serwerowni;
mierniki elektryczne, tester okablowania i narzędzia ręczne;
czytniki kodów, drukarki etykiet i terminale na stanowiskach produkcyjnych;
odzież ochronna, kask, ochronniki słuchu i obuwie ochronne na halę;
drabina lub podest przy pracach w górnych częściach szaf i na konstrukcjach.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

hałas maszyn, sprężarek i linii przekraczający 85 decybeli w czasie prac konfiguracyjnych,
praca w szafach sterowniczych i rozdzielnicach pod napięciem 230 i 400 V oraz ryzyko zwarcia łukowego,
pochwycenie, uderzenie lub przygniecenie przy pracach w strefie ruchu linii i robota przemysłowego,
oparzenie o nagrzane elementy maszyn, formy i instalacje oraz wyrzut czynnika pod ciśnieniem,
pyły technologiczne i mgła olejowa w powietrzu hali osiadające na sprzęcie i drogach oddechowych,
poślizgnięcie i upadek na posadzce zanieczyszczonej olejem, emulsją lub wodą,
praca w pozycji pochylonej, w przysiadzie i na podeście przy górnych częściach szaf sterowniczych,
praca przy monitorach w biurze oraz z laptopem przemysłowym na hali,
potrącenie przez wózek jezdniowy lub pojazd na drogach transportowych zakładu.

Czynniki chemiczne:

kontakt skóry z olejami, emulsjami chłodząco-smarującymi i smarami przy pracach na maszynach,
alkohol izopropylowy, benzyna ekstrakcyjna i preparaty do czyszczenia styków oraz obudów,
opary rozpuszczalników, kwasów, zasad i substancji technologicznych w strefach, w których prowadzone są prace,
pyły palne i pary cieczy łatwopalnych w strefach zagrożenia wybuchem, w których znajdują się urządzenia.

Czynniki psychofizyczne:

presja czasu przy awarii zatrzymującej linię i liczone w minutach straty produkcyjne,
dyżury pod telefonem, wezwania nocą i w dni wolne oraz prace w przestojach technologicznych,
odpowiedzialność za zmiany w sterowaniu maszyny, od których zależy bezpieczeństwo operatorów,
napięcia przy ustalaniu terminów prac i wstrzymywaniu produkcji na czas zmian,
napięcie wynikające z pracy przy maszynach pod napięciem i w ruchu.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku specjalisty do spraw informatyki przemysłowej.

Środki ochrony indywidualnej

ochronniki słuchu nauszne lub wkładkowe na hali produkcyjnej – hałas na hali produkcyjnej;
odzież trudnopalna, przyłbica chroniąca przed łukiem i rękawice elektroizolacyjne przy pracach w rozdzielnicy – porażenie prądem elektrycznym i łuk elektryczny;
kask, obuwie ochronne i kamizelka ostrzegawcza o barwie fluorescencyjnej na terenie zakładu – ruch wózków jezdniowych i transport wewnętrzny, ruchome elementy maszyn i robotów, poślizgnięcie na zaolejonej posadzce;
rękawice odporne na temperaturę i oleje przy pracach na maszynach – gorące powierzchnie i elementy pod ciśnieniem, oleje, emulsje i smary, rozpuszczalniki i preparaty czyszczące;
półmaska filtrująca i okulary ochronne w strefach zapylonych i przy mgle olejowej – pyły i mgła olejowa, czynniki chemiczne stosowane w produkcji;
odzież i obuwie antyelektrostatyczne oraz sprzęt w wykonaniu przeciwwybuchowym w strefach zagrożenia – atmosfera wybuchowa w strefach zagrożenia;
odzież bez luźnych elementów i brak ozdób przy pracy w pobliżu maszyn – ruchome elementy maszyn i robotów.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

blokowanie i oznaczanie źródeł energii przed pracą przy maszynie oraz wyłączniki awaryjne – ruchome elementy maszyn i robotów, gorące powierzchnie i elementy pod ciśnieniem, porażenie prądem elektrycznym i łuk elektryczny;
osłony stałe i kurtyny świetlne linii automatycznych oraz ogrodzenie strefy robota – ruchome elementy maszyn i robotów;
szafy sterownicze z osłonami, przegrodami i wyprowadzonymi punktami serwisowymi oraz wyłączniki różnicowoprądowe – porażenie prądem elektrycznym i łuk elektryczny;
odpylanie, wentylacja i odciągi mgły olejowej na hali – pyły i mgła olejowa, czynniki chemiczne stosowane w produkcji;
posadzka o właściwościach przeciwpoślizgowych, wycieraczki i bieżące usuwanie wycieków – poślizgnięcie na zaolejonej posadzce, oleje, emulsje i smary;
podesty i drabiny z atestem przy pracach w górnych częściach szaf – wymuszona pozycja ciała i praca na podeście;
wyznaczone drogi dla pieszych, lustra i sygnalizacja na drogach transportowych – ruch wózków jezdniowych i transport wewnętrzny;
zdalny dostęp do sterowników i systemu nadzoru, ograniczający liczbę wejść na halę – hałas na hali produkcyjnej, praca przy monitorze ekranowym;
urządzenia w wykonaniu przeciwwybuchowym i kontrola narzędzi w strefach zagrożenia wybuchem – atmosfera wybuchowa w strefach zagrożenia.

Środki organizacyjne

zezwolenie na pracę przy maszynie, zgoda utrzymania ruchu i obecność drugiej osoby – ruchome elementy maszyn i robotów, porażenie prądem elektrycznym i łuk elektryczny, praca w otoczeniu zagrożeń technicznych;
prace przy instalacji wykonywane przez osoby z aktualnym świadectwem kwalifikacyjnym – porażenie prądem elektrycznym i łuk elektryczny;
planowanie prac w przestojach technologicznych i uzgadnianie ich z harmonogramem produkcji – presja zatrzymanej produkcji, konflikt z produkcją i utrzymaniem ruchu;
harmonogram dyżurów z rotacją i odpoczynkiem po wezwaniu nocnym – dyżury i praca w porze nocnej;
weryfikacja zmian w sterowaniu przez drugą osobę i próby na maszynie w trybie serwisowym – odpowiedzialność za bezpieczeństwo maszyny;
ograniczenie czasu przebywania na hali, pomiary hałasu i pyłu oraz rotacja zadań – hałas na hali produkcyjnej, pyły i mgła olejowa, wymuszona pozycja ciała i praca na podeście;
instrukcja pracy w strefach zagrożenia wybuchem i zakaz wnoszenia sprzętu bez odpowiedniego wykonania – atmosfera wybuchowa w strefach zagrożenia;
zgłaszanie wycieków i zabezpieczanie miejsc zaolejonych przed rozpoczęciem pracy – poślizgnięcie na zaolejonej posadzce, gorące powierzchnie i elementy pod ciśnieniem.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla specjalisty do spraw informatyki przemysłowej.

czynniki fizyczne – hałas powyżej 85 decybeli na hali produkcyjnej, pyły technologiczne i mgła olejowa, praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, wymuszone pozycje ciała, gorące powierzchnie, drgania mechaniczne przenoszone z maszyn;
czynniki chemiczne – oleje, emulsje chłodząco-smarujące i smary, alkohol izopropylowy i benzyna ekstrakcyjna, opary substancji technologicznych, pyły palne i pary cieczy łatwopalnych w strefach zagrożenia wybuchem;
czynniki biologiczne – brak;
inne czynniki, w tym niebezpieczne – prace przy urządzeniach elektrycznych do 1 kV i ryzyko łuku elektrycznego, prace w strefie ruchu maszyn i robotów przemysłowych, praca w strefach zagrożenia wybuchem, praca w porze nocnej i dyżury, odpowiedzialność za bezpieczeństwo sterowania maszyną.

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

ryzyko zawodowe on-line

Stanowiska pracy

Specjalista do spraw informatyki przemysłowej