Rzeczoznawca rolniczy

Rzeczoznawca rolniczy – kod 213209 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Rzeczoznawca rolniczy szacuje szkody i wartość majątku w rolnictwie – ocenia straty w uprawach po gradzie, przymrozku, suszy, powodzi i szkodach łowieckich, wycenia maszyny, inwentarz i budynki gospodarcze oraz sporządza protokoły i opinie dla ubezpieczycieli, sądów, banków i rolników. Pracę łączy z oględzinami w gospodarstwach i opracowaniem dokumentacji.

Rzeczoznawca rolniczy – wymagania w stosunku do pracownika

wykształcenie wyższe rolnicze lub pokrewne oraz doświadczenie w produkcji rolnej,
znajomość metodyk szacowania szkód w uprawach i zwierzętach gospodarskich,
umiejętność wyceny maszyn, urządzeń i budynków inwentarskich,
znajomość zasad ubezpieczeń upraw i zwierząt oraz postępowania przy szkodach łowieckich,
umiejętność prowadzenia pomiarów powierzchni, w tym z odbiornikiem GNSS i zdjęć lotniczych,
prawo jazdy kategorii B i gotowość do częstych wyjazdów oraz pracy w terenie.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

likwidator szkód rolnych,
szacujący szkody w uprawach,
ekspert do spraw szkód rolniczych,
rzeczoznawca do spraw szkód łowieckich,
specjalista do spraw wyceny majątku rolnego.

Badania

wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
ocena narządu wzroku przy pracy przy monitorze ekranowym i kierowaniu pojazdem,
ocena układu oddechowego i skóry wobec kontaktu z pyłami organicznymi i zwierzętami.

Szkolenia bhp i inne

szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat,
instruktaż bezpiecznych oględzin w budynkach inwentarskich, przy zwierzętach i przy maszynach,
szkolenie z zasad pracy w terenie, w tym profilaktyki chorób odzwierzęcych i przenoszonych przez kleszcze,
szkolenie z postępowania w sytuacjach konfliktowych i agresji słownej,
szkolenie z pierwszej pomocy,
szkolenie z bezpiecznej jazdy i planowania przejazdów służbowych.

Środowisko pracy

Rzeczoznawca rolniczy większość czasu spędza w drodze i na oględzinach. Wchodzi na pola i plantacje, przemieszcza się po rozmokłym gruncie i wśród wysokich łanów, wchodzi do obór, chlewni i kurników, na strychy, do stodół, silosów i zbiorników na gnojowicę, a także ogląda maszyny stojące w wiatach i na podwórzach. W budynkach inwentarskich występuje amoniak, pył organiczny i bezpośredni kontakt ze zwierzętami, a przy silosach i zbiornikach – ryzyko upadku i atmosfery niezdatnej do oddychania. Oględziny odbywają się o każdej porze roku, często w napiętej atmosferze rozmowy z poszkodowanym, który liczy na wysokie odszkodowanie. Protokoły, kosztorysy i opinie powstają następnie przy komputerze, zwykle w terminach narzuconych przez zleceniodawcę. Na stanowisku wykorzystuje się:

samochód osobowy lub terenowy oraz aparat fotograficzny z dokumentacją oględzin;
odbiornik GNSS, taśma miernicza, ramka pomiarowa i waga ręczna do prób plonu;
wilgotnościomierz do ziarna, sondy i próbniki do silosów;
tablet lub laptop z aplikacją do protokołów i cennikami maszyn;
latarka, drabina i podstawowy sprzęt pomiarowy do oględzin budynków;
odzież robocza, obuwie terenowe i środki do dezynfekcji rąk oraz obuwia;
zestaw do zabezpieczania prób i etykietowania materiału dowodowego.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

wypadek drogowy przy dużych przebiegach i jazdach po drogach polnych,
potknięcie, upadek i skręcenie stawu na rozmokłym polu, w oborze i na podwórzu,
upadek z drabiny, stropu stodoły, pryzmy lub konstrukcji silosu podczas oględzin,
uderzenie, przygniecenie lub pogryzienie przez bydło, trzodę, konie i psy gospodarskie,
urazy przy oględzinach maszyn, w tym przypadkowe uruchomienie lub przygniecenie elementem,
upał, promieniowanie ultrafioletowe, mróz, wiatr i opady przy oględzinach na otwartej przestrzeni,
hałas w kurnikach, chlewniach i przy pracujących wentylatorach oraz maszynach,
zapadnięcie się w ziarnie, kiszonce lub pryzmie obornika przy pobieraniu prób.

Czynniki chemiczne:

amoniak i siarkowodór w budynkach inwentarskich oraz nad zbiornikami na gnojowicę,
pył organiczny – pył zbożowy, paszowy, ściółkowy i pył siana,
pozostałości środków ochrony roślin i nawozów na oglądanych uprawach,
tlenki azotu i ditlenek węgla gromadzące się w silosach i nad kiszonką.

Czynniki biologiczne:

kleszcze w uprawach, zadrzewieniach i pasach przydrożnych,
czynniki chorób odzwierzęcych – salmonelle, Campylobacter, leptospiry, Chlamydia psittaci w kurnikach,
zarodniki grzybów pleśniowych i endotoksyny w zbożu, sianie i kiszonce.

Czynniki psychofizyczne:

presja i agresja słowna poszkodowanych niezadowolonych z wysokości oszacowania,
odpowiedzialność za treść opinii wykorzystywanej w postępowaniach i sporach,
presja terminów w szczycie zgłoszeń szkód po gradzie lub przymrozku,
praca przy monitorze ekranowym przy protokołach, kosztorysach i opiniach,
praca w pojedynkę na oględzinach, w obcym gospodarstwie i poza zasięgiem pomocy.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku rzeczoznawcy rolniczego.

Środki ochrony indywidualnej

obuwie terenowe z usztywnioną cholewką i podeszwą przeciwpoślizgową – upadek i potkniecie;
odzież robocza jednorazowa oraz rękawice ochronne przy wejściu do budynków inwentarskich – choroby odzwierzece, pyl organiczny;
półmaska filtrująca FFP2 lub FFP3 w kurnikach, przy ziarnie i sianie – pyl organiczny, plesnie i endotoksyny, amoniak i siarkowodor;
odzież z długim rękawem i repelenty przeciw kleszczom – kleszcze, warunki atmosferyczne;
kamizelka ostrzegawcza i hełm przy oględzinach budowlanych i maszyn – wypadek drogowy, maszyny i instalacje, upadek z wysokosci;
ochronniki słuchu przy pracujących wentylatorach i maszynach – halas w budynkach;
odzież przeciwdeszczowa i ciepła oraz nakrycie głowy – warunki atmosferyczne.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

oględziny maszyn wyłącznie przy wyłączonym napędzie i zablokowanym rozruchu – maszyny i instalacje;
korzystanie ze stałych schodów i pomostów gospodarstwa zamiast przypadkowych drabin – upadek z wysokosci;
rezygnacja z wchodzenia na pryzmy i do silosów na rzecz pobierania prób sondą z poziomu terenu – zapadniecie w masie, gazy kiszonkowe;
wietrzenie budynku inwentarskiego przed oględzinami i korzystanie z wentylacji mechanicznej – amoniak i siarkowodor, pyl organiczny;
samochód z aktualnym przeglądem, oponami na porę roku i zestawem łączności – wypadek drogowy, praca w pojedynke;
ergonomiczne stanowisko komputerowe w biurze i w razie potrzeby w podróży – praca przy monitorze;
wydzielone miejsce do zmiany odzieży i dezynfekcji obuwia po oględzinach – choroby odzwierzece, plesnie i endotoksyny.

Środki organizacyjne

zasada oględzin zwierząt wyłącznie w obecności gospodarza i przy uwiązanych psach – uraz od zwierzat, praca w pojedynke;
procedura reagowania na agresję słowną oraz możliwość przerwania oględzin – konflikt z poszkodowanym;
planowanie tras i limity dziennych przebiegów oraz przerwy w jazdzie – wypadek drogowy, presja terminow;
standardy metodyczne i weryfikacja opinii przez drugiego rzeczoznawcę w sprawach spornych – odpowiedzialnosc zawodowa;
szczepienie przeciw tężcowi, higiena rąk i kontrola ciała po pracy w terenie – choroby odzwierzece, kleszcze;
zakaz wchodzenia do zbiorników, silosów i na pryzmy bez asekuracji i pomiaru atmosfery – gazy kiszonkowe, zapadniecie w masie;
przerwy w pracy przy monitorze i rozkładanie opracowań kameralnych na dni po wyjazdach – praca przy monitorze;
ustalenie z rolnikiem terminu oględzin poza zabiegami ochrony roślin – pozostalosci pestycydow;
dostosowanie czasu oględzin do upału i mrozu oraz zapewnienie napojów – warunki atmosferyczne.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla rzeczoznawcy rolniczego.

czynniki fizyczne – zmienne warunki atmosferyczne na otwartej przestrzeni, promieniowanie ultrafioletowe, hałas w budynkach inwentarskich;
czynniki chemiczne – amoniak, siarkowodór, pył zbożowy i paszowy, pył siana, tlenki azotu z kiszonki, pozostałości środków ochrony roślin;
czynniki biologiczne – czynniki chorób odzwierzęcych (salmonelle, Campylobacter, leptospiry, Chlamydia psittaci), zarodniki grzybów pleśniowych i endotoksyny, kleszcze;
inne czynniki, w tym niebezpieczne – kierowanie samochodem służbowym o dużym przebiegu, praca w pojedynkę w terenie, wchodzenie na drabiny i konstrukcje gospodarskie, kontakt ze zwierzętami gospodarskimi, praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, obciążenie psychiczne w kontakcie z poszkodowanymi.

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

ryzyko zawodowe on-line

Stanowiska pracy