Pracownik wylęgarni drobiu

Pracownik wylęgarni drobiu – kod 612203 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Pracownik wylęgarni drobiu przyjmuje jaja wylęgowe z ferm reprodukcyjnych, sortuje je i układa na tacach, ładuje wózki do aparatów lęgowych, kontroluje parametry inkubacji i prześwietla jaja. Po przełożeniu jaj do klujników wyjmuje pisklęta, oddziela je od skorup, sortuje, liczy, szczepi i pakuje do skrzynek transportowych, a po każdym cyklu myje i dezynfekuje tace, wózki oraz aparaty.

Pracownik wylęgarni drobiu – wymagania w stosunku do pracownika

wykształcenie zasadnicze lub średnie, mile widziane rolnicze, zootechniczne lub weterynaryjne,
znajomość przebiegu inkubacji jaj i zasad postępowania z jednodniowymi pisklętami,
umiejętność obsługi aparatów lęgowych, klujników, prześwietlarek, sorterów i automatów szczepiących,
znajomość zasad bioasekuracji, higieny i dezynfekcji w zakładzie wylęgowym,
orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych, jeżeli wymaga tego zakład,
sprawność manualna, spostrzegawczość i dobry wzrok, w szczególności przy seksowaniu piskląt,
gotowość do pracy zmianowej, w nocy i w dni wolne zgodnie z terminami wylęgów.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

pracownik zakładu wylęgu drobiu,
operator aparatów lęgowych,
sorter piskląt,
seksownik piskląt,
pracownik produkcji piskląt.

Badania

wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy,
ocena układu oddechowego, w tym spirometria, przy narażeniu na pył organiczny z puchu piskląt i na środki dezynfekcyjne,
ocena narządu wzroku przy prześwietlaniu jaj i seksowaniu piskląt,
ocena skóry przy kontakcie ze środkami dezynfekcyjnymi i częstym myciu rąk,
orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych, jeżeli dotyczy.

Szkolenia bhp i inne

szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i stanowiskowy,
szkolenie okresowe bhp nie rzadziej niż co 3 lata,
szkolenie z bioasekuracji, higieny i postępowania w przypadku wystąpienia choroby zakaźnej drobiu,
instruktaż obsługi aparatów lęgowych, klujników, sorterów, automatów szczepiących i myjek tac,
instruktaż bezpiecznego stosowania środków dezynfekcyjnych i fumigacyjnych z kartami charakterystyki,
szkolenie z zasad dobrostanu i uśmiercania piskląt niezdolnych do życia, jeżeli pracownik je wykonuje,
szkolenie z pierwszej pomocy.

Środowisko pracy

Wylęgarnia to zamknięty zakład podzielony na strefy czystą i brudną, z halą aparatów lęgowych, salą klujników, salą piskląt, ekspedycją i myjnią. W halach utrzymuje się stałą temperaturę i wysoką wilgotność, a w sali piskląt hałas od pisku tysięcy ptaków i pracy maszyn oraz pył z puchu. Pracownik większość zmiany spędza na nogach, przepycha ciężkie wózki z tacami, wykonuje szybkie, powtarzalne ruchy przy sortowaniu i liczeniu. W myjni pracuje przy gorącej wodzie, parze i środkach dezynfekcyjnych. Na stanowisku wykorzystuje się:

aparaty lęgowe i klujniki z systemem sterowania temperaturą, wilgotnością i obrotem jaj;
wózki i tace na jaja, prześwietlarki i automaty przekładające;
separator piskląt od skorup, przenośniki i stoły do sortowania;
automaty do szczepień natryskowych i iniekcyjnych, strzykawki;
liczarki, skrzynki transportowe i wózki do ekspedycji;
myjki tunelowe do tac i skrzynek, myjki ciśnieniowe;
środki dezynfekcyjne i urządzenia do zamgławiania pomieszczeń.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

przygniecenie lub uderzenie przez wózki z tacami jaj podczas ich przetaczania,
pochwycenie przez przenośniki, separator skorup i automaty przekładające,
poślizgnięcie i upadek na mokrej posadzce w myjni i salach klujników,
hałas od pisku piskląt, wentylatorów i maszyn,
mikroklimat gorący i wilgotny w halach aparatów i klujników,
oparzenia gorącą wodą i parą w myjni,
zakłucie igłą automatu szczepiącego lub strzykawki,
obciążenie wzroku przy prześwietlaniu jaj i seksowaniu piskląt.

Czynniki chemiczne:

formaldehyd przy fumigacji jaj i aparatów, jeżeli zakład go stosuje,
środki dezynfekcyjne na bazie aldehydu glutarowego, czwartorzędowych związków amoniowych, nadtlenku wodoru i kwasu nadoctowego,
dwutlenek węgla w aparatach lęgowych, klujnikach i przy uśmiercaniu piskląt,
pył organiczny z puchu, skorup i resztek jaj.

Czynniki biologiczne:

bakterie Salmonella i Campylobacter z jaj, skorup i piskląt,
bakterie Chlamydia psittaci wywołujące ornitozę,
grzyby Aspergillus fumigatus rozwijające się w klujnikach,
wirusy grypy ptaków w razie wystąpienia ogniska choroby,
samoinokulacja szczepionek żywych przy zakłuciu.

Czynniki psychofizyczne:

szybkie, powtarzalne ruchy rąk przy sortowaniu, liczeniu i seksowaniu piskląt,
długotrwała praca stojąca,
pchanie i ciągnięcie ciężkich wózków z tacami oraz przenoszenie skrzynek z pisklętami,
praca zmianowa i w porze nocnej zgodnie z terminami wylęgów,
presja czasu przy wysyłce piskląt na fermy,
obciążenie psychiczne przy uśmiercaniu piskląt niezdolnych do życia.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku pracownika wylęgarni drobiu.

Środki ochrony indywidualnej

obuwie robocze z podnoskiem i podeszwą przeciwpoślizgową – przygniecenie przez wózki, poślizgnięcie i upadek;
ochronniki słuchu w sali piskląt – hałas;
półmaska filtrująca FFP2 lub FFP3 w sali klujników i piskląt – pył organiczny, Aspergillus fumigatus, Chlamydia psittaci;
rękawice odporne na chemikalia, gogle i fartuch wodoodporny w myjni i przy dezynfekcji – środki dezynfekcyjne, formaldehyd, oparzenia gorącą wodą i parą;
jednorazowe rękawice i odzież ochronna strefowa – Salmonella, Campylobacter, wirusy grypy ptaków;
półmaska z filtrem przeciwgazowym przy wejściu do pomieszczenia po fumigacji, jeżeli procedura tego wymaga – formaldehyd;
lekka, przewiewna odzież robocza – mikroklimat gorący i wilgotny.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

wózki z łożyskowanymi kołami, uchwytami i hamulcami oraz progi wyrównane do posadzki – przygniecenie przez wózki, pchanie i ciągnięcie wózków;
osłony i wyłączniki awaryjne przenośników, separatorów i automatów – pochwycenie;
automaty szczepiące z osłoną igły i blokadą – zakłucie igłą, samoinokulacja szczepionek;
wentylacja mechaniczna z kontrolą dwutlenku węgla w halach – dwutlenek węgla, mikroklimat gorący;
odciągi miejscowe przy separatorze skorup i sortowaniu – pył organiczny, Aspergillus fumigatus;
zamknięte, zdalnie uruchamiane systemy fumigacji i zamgławiania – formaldehyd, środki dezynfekcyjne;
nawierzchnie antypoślizgowe i odwodnienie myjni, osłony myjek tunelowych – poślizgnięcie, oparzenia;
stanowiska seksowania z regulowaną wysokością i oświetleniem miejscowym – obciążenie wzroku, powtarzalne ruchy.

Środki organizacyjne

podział na strefy czystą i brudną, śluzy sanitarne i prysznice – Salmonella, Campylobacter, Chlamydia psittaci, wirusy grypy ptaków;
wejście do pomieszczeń po fumigacji dopiero po przewietrzeniu i potwierdzeniu przez przełożonego – formaldehyd, dwutlenek węgla;
rotacja między salami i stanowiskami oraz przerwy – powtarzalne ruchy, praca stojąca, obciążenie wzroku;
harmonogram wylęgów i zmian z odpoczynkiem po pracy nocnej – praca zmianowa i nocna, presja czasu;
instrukcja postępowania po zakłuciu i zgłaszanie zdarzeń – zakłucie igłą, samoinokulacja szczepionek;
procedura uśmiercania zgodna z przepisami o dobrostanie, wykonywana przez przeszkolone osoby z rotacją – obciążenie psychiczne;
ograniczenie masy ładunków i przewożenie skrzynek wózkami – przenoszenie skrzynek;
karty charakterystyki i zasady przygotowywania roztworów dezynfekcyjnych – środki dezynfekcyjne.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla pracownika wylęgarni drobiu.

czynniki fizyczne – hałas, mikroklimat gorący i wilgotny (hale lęgowe), obciążenie narządu wzroku;
czynniki chemiczne – formaldehyd (jeżeli stosowany), środki dezynfekcyjne (aldehyd glutarowy, czwartorzędowe związki amoniowe, kwas nadoctowy), dwutlenek węgla, pył organiczny – puch drobiowy;
czynniki biologiczne – pałeczki Salmonella, Campylobacter, Chlamydia psittaci (ornitoza), Aspergillus fumigatus, wirusy grypy ptaków;
inne czynniki, w tym niebezpieczne – obsługa maszyn z ruchomymi elementami, pchanie i ciągnięcie wózków, powtarzalne ruchy kończyn górnych, praca stojąca, praca zmianowa w porze nocnej.

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

ryzyko zawodowe on-line

Stanowiska pracy