Sufler – kod 343915 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Sufler podpowiada aktorom tekst w czasie prób i przedstawień – z budki suflerskiej w przedniej części sceny lub z kulisy – śledząc egzemplarz roli po roli i reagując natychmiast, gdy aktor zapomni kwestii. Prowadzi egzemplarz z naniesionymi skrótami i zmianami reżyserskimi, uczestniczy w próbach czytanych i sytuacyjnych, a w teatrze operowym podaje śpiewakom wejścia i tekst w rytmie muzyki. Po próbach nanosi poprawki w egzemplarzu i uczestniczy w zbiórkach zespołu przed wznowieniami spektakli.
Sufler – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie średnie, preferowane humanistyczne lub teatralne,
- bardzo dobra znajomość języka polskiego, dykcja i umiejętność cichego, wyraźnego mówienia,
- umiejętność czytania nut i znajomość języków obcych – w teatrze operowym,
- koncentracja uwagi, dobry wzrok i słuch,
- gotowość do pracy wieczorami, w weekendy i święta,
- odporność na długotrwałą pracę w ciasnym, słabo oświetlonym pomieszczeniu.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- sufler teatralny,
- sufler operowy,
- suflerka,
- sufler teatru dramatycznego,
- sufler teatru muzycznego.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie z oceną wzroku, słuchu i narządu głosu,
- konsultacja foniatryczna – według wskazań lekarza medycyny pracy,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat,
- szkolenie z ochrony przeciwpożarowej i ewakuacji z budki i podscenia,
- instruktaż bezpieczeństwa mechaniki scenicznej,
- zajęcia z emisji i higieny głosu.
Środowisko pracy
Sufler pracuje w budce suflerskiej – ciasnym, niskim pomieszczeniu wpuszczonym w podłogę sceny, do którego schodzi się po stromych schodkach z podscenia – lub przy pulpicie w kulisie. Siedzi przez całe przedstawienie w wymuszonej pozycji z głową uniesioną ku scenie, przy lampce o ograniczonym natężeniu, w kurzu sceny, cieple reflektorów i dymie scenicznym. Słyszy orkiestrę, nagłośnienie i odgłosy pracy mechaniki scenicznej bezpośrednio nad sobą. Pracuje na próbach w ciągu dnia i na spektaklach wieczorem, a w okresie przedpremierowym nawet kilkanaście godzin na dobę. Na stanowisku wykorzystuje się:
- budka suflerska z lampką pulpitową i siedziskiem;
- egzemplarz suflerski z naniesionymi zmianami, ołówek i zakładki;
- pulpit w kulisie, monitor podglądu sceny;
- interkom do łączności z inspicjentem;
- partytura i wyciąg fortepianowy – w teatrze muzycznym.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- wymuszona pozycja siedząca z odchyloną głową w ciasnej budce,
- upadek na stromych schodkach do budki i w podsceniu,
- praca przy niskim natężeniu oświetlenia i olśnienie reflektorami,
- uderzenie przez dekoracje i mechanizmy sceny przy wejściu do budki i w kulisie,
- hałas orkiestry i nagłośnienia w bezpośrednim sąsiedztwie,
- podwyższona temperatura i słaba wymiana powietrza w budce,
- utrudniona ewakuacja z budki i podscenia w razie pożaru.
Czynniki chemiczne:
- mgła i dym sceniczny na bazie glikoli spływający do budki,
- kurz z podłogi scenicznej, kurtyn i dekoracji.
Czynniki psychofizyczne:
- stałe napięcie uwagi przez cały spektakl,
- obciążenie wzroku czytaniem w półmroku,
- przeciążenie głosu szeptem scenicznym,
- izolacja i ograniczona przestrzeń pracy,
- stres przy pomyłkach aktorów i zmianach tekstu wprowadzanych tuż przed spektaklem,
- praca wieczorna, w weekendy i święta.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku suflera.
Środki ochrony indywidualnej
- obuwie z podeszwą przeciwpoślizgową – upadek na schodach;
- okulary korekcyjne do czytania – według wskazań lekarza – obciążenie wzroku, oświetlenie;
- wkładki przeciwhałasowe o płaskiej charakterystyce – hałas;
- latarka z filtrem niebieskim przy przejściu przez podscenie – upadek na schodach, mechanika sceny.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- ergonomiczne siedzisko z regulacją wysokości i podparciem karku w budce – pozycja wymuszona;
- lampka pulpitowa z regulacją natężenia i osłona przed światłem reflektorów – oświetlenie, obciążenie wzroku;
- poręcze i oświetlenie schodków do budki, oznakowanie krawędzi – upadek na schodach;
- wentylacja budki i ograniczenie dymu przy przedniej części sceny – mikroklimat, dym sceniczny;
- regularne sprzątanie budki i podscenia – kurz;
- sygnalizacja ruchu mechanizmów sceny i blokady zapadni – mechanika sceny;
- drugie wyjście lub oznakowana droga ewakuacji z podscenia – pożar.
Środki organizacyjne
- przerwy i ćwiczenia rozluźniające kark i plecy w trakcie prób – pozycja wymuszona;
- rozgrzewka głosowa i higiena głosu – przeciążenie głosu;
- podział spektakli między suflerów i zastępstwa – koncentracja, praca wieczorna, izolacja;
- łączność interkomem z inspicjentem przez cały spektakl – izolacja, pożar;
- przekazywanie zmian tekstu na piśmie z wyprzedzeniem przed spektaklem – stres, koncentracja;
- egzemplarz pisany dużą czcionką z wyraźnymi oznaczeniami – obciążenie wzroku;
- ograniczenie głośności orkiestry przy budce na próbach – hałas.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla suflera.
- czynniki fizyczne – praca przy obniżonym natężeniu oświetlenia, wymuszona pozycja ciała, hałas, mikroklimat gorący w budce;
- czynniki chemiczne – mgła i dym sceniczny (glikole), kurz;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca wymagająca stałej koncentracji uwagi, praca z wysiłkiem głosowym, praca wieczorna.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).