Elektromechanik elektrycznych przyrządów pomiarowych – kod 741202 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Elektromechanik elektrycznych przyrządów pomiarowych naprawia, reguluje, konserwuje i sprawdza mierniki elektryczne – woltomierze, amperomierze, watomierze, liczniki energii, mierniki rezystancji izolacji, przekładniki i rejestratory. Wymienia uszkodzone podzespoły, porównuje wskazania z przyrządami wzorcowymi i przygotowuje przyrządy do wzorcowania lub legalizacji.
Elektromechanik elektrycznych przyrządów pomiarowych – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie zawodowe lub średnie elektryczne, elektroniczne lub mechatroniczne,
- świadectwo kwalifikacyjne G1 w zakresie eksploatacji (E) – aparatura kontrolno-pomiarowa,
- znajomość budowy i zasad działania przyrządów pomiarowych analogowych i cyfrowych,
- umiejętność lutowania, czytania schematów i posługiwania się przyrządami wzorcowymi,
- prawidłowe widzenie barw, dobra sprawność manualna i precyzja,
- znajomość zasad metrologii i prowadzenia dokumentacji pomiarowej.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- elektromechanik aparatury pomiarowej,
- serwisant przyrządów pomiarowych,
- elektromechanik aparatury pomiarowej,
- technik wzorcowania przyrządów elektrycznych,
- naprawiacz mierników elektrycznych.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy,
- badanie ostrości wzroku i widzenia barwnego w związku z pracą precyzyjną i odczytem skal,
- ocena narządu wzroku w związku z pracą przy monitorze ekranowym.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 3 lata,
- przygotowanie do egzaminu i odnawianie co 5 lat świadectwa kwalifikacyjnego G1 (E),
- instruktaż bezpiecznej pracy na stanowiskach probierczych wysokiego napięcia,
- instruktaż postępowania z rtęcią z uszkodzonych starszych przyrządów,
- szkolenie z udzielania pierwszej pomocy, w tym przy porażeniu prądem.
Środowisko pracy
Elektromechanik pracuje w laboratorium lub warsztacie pomiarowym zakładu energetycznego, przemysłowego, serwisu aparatury lub laboratorium wzorcującego. Większość czasu spędza przy stole warsztatowym, demontując i naprawiając przyrządy pod lupą, z użyciem lutownicy i drobnych narzędzi. Sprawdzenie przyrządów odbywa się na stanowiskach probierczych zasilanych napięciem sieciowym, a przy miernikach izolacji i przekładnikach – podwyższonym napięciem probierczym. Laboratorium wymaga stałej temperatury i czystości, a dokumentację wyników prowadzi się w programie komputerowym. Na stanowisku wykorzystuje się:
- kalibratory wielofunkcyjne, multimetry wzorcowe i wzorce rezystancji;
- stanowisko probiercze liczników energii i przekładników;
- próbnik wysokiego napięcia do sprawdzania mierników izolacji;
- stacja lutownicza, lutownica na gorące powietrze i odsysacz cyny;
- wkrętaki precyzyjne, pęsety, lupy i mikroskop warsztatowy;
- izopropanol, smary precyzyjne i lakiery izolacyjne;
- komputer z oprogramowaniem do rejestracji wyników sprawdzeń.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- porażenie prądem elektrycznym przy sprawdzaniu przyrządów pod napięciem sieciowym,
- porażenie podwyższonym napięciem probierczym przy sprawdzaniu mierników izolacji i przekładników,
- oparzenie łukiem elektrycznym przy zwarciu na stanowisku probierczym,
- oparzenie grotem lutownicy i gorącym powietrzem,
- skaleczenie rąk drobnymi narzędziami i krawędziami obudów,
- obciążenie narządu wzroku przy pracy precyzyjnej pod lupą i przy monitorze,
- wymuszona pozycja siedząca z pochyloną głową,
- podnoszenie i przenoszenie liczników, przekładników i obudów aparatury.
Czynniki chemiczne:
- pary rtęci z uszkodzonych starszych przyrządów, przekaźników i łączników rtęciowych,
- dymy lutownicze zawierające produkty rozkładu kalafonii,
- ołów w spoiwach lutowniczych stosowanych przy naprawach starszych przyrządów,
- izopropanol i preparaty do czyszczenia styków,
- lakiery izolacyjne i kleje do zabezpieczania elementów.
Czynniki psychofizyczne:
- odpowiedzialność za poprawność wskazań przyrządów stosowanych do rozliczeń i pomiarów ochronnych,
- długotrwała koncentracja uwagi przy pracy precyzyjnej,
- monotonia przy seryjnym sprawdzaniu liczników i mierników,
- presja terminów zwrotu przyrządów do klientów.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku elektromechanika elektrycznych przyrządów pomiarowych.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawice elektroizolacyjne i narzędzia z izolacją 1000 V – porażenie prądem;
- okulary ochronne lub osłona twarzy przy próbach napięciowych – oparzenie łukiem elektrycznym;
- okulary ochronne przy lutowaniu i odsysaniu cyny – oparzenie lutem, dymy lutownicze;
- rękawice nitrylowe przy czyszczeniu i lakierowaniu – izopropanol, lakiery i kleje, ołów;
- rękawice i półmaska z pochłaniaczem par rtęci przy usuwaniu skutków rozbicia przyrządu – pary rtęci;
- cienkie rękawice ochronne z powłoką zapewniającą pewny chwyt przy demontażu obudów – skaleczenie rąk drobnymi narzędziami i krawędziami obudów;
- obuwie robocze z podnoskiem – podnoszenie i przenoszenie przekładników;
- okulary korekcyjne do pracy z bliska, zgodnie z zaleceniem lekarza – obciążenie narządu wzroku.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- stanowisko probiercze wysokiego napięcia z osłoną, blokadą drzwi i dwuręcznym załączaniem – porażenie napięciem probierczym, oparzenie łukiem;
- zasilanie stanowisk przez transformatory separacyjne i wyłączniki różnicowoprądowe – porażenie prądem;
- miejscowy odciąg dymów lutowniczych z filtrem – dymy lutownicze, ołów;
- zestaw do neutralizacji rtęci i szczelne pojemniki na odpady rtęciowe – pary rtęci;
- stół warsztatowy z regulacją wysokości, lampa z lupą i ergonomiczne krzesło – obciążenie wzroku, wymuszona pozycja;
- stojaki na lutownice i automatyczne wyłączanie stacji – oparzenie lutownicą;
- wentylacja laboratorium i przechowywanie chemikaliów w szafie wentylowanej – izopropanol, lakiery, kleje;
- wózek warsztatowy do transportu liczników i przekładników – podnoszenie i przenoszenie.
Środki organizacyjne
- prace pod napięciem tylko według instrukcji stanowiskowej i przez osoby z kwalifikacjami G1 (E) – porażenie prądem;
- zakaz przebywania osób postronnych przy stanowisku probierczym i oznakowanie strefy wysokiego napięcia – porażenie napięciem probierczym, łuk elektryczny;
- kontrola wyników sprawdzeń przez drugą osobę i nadzór metrologiczny – odpowiedzialność za poprawność wskazań;
- przerwy w pracy precyzyjnej i przy monitorze, ćwiczenia wzroku – obciążenie wzroku, koncentracja uwagi, wymuszona pozycja;
- rotacja między naprawą, sprawdzaniem a dokumentacją – monotonia;
- planowanie zleceń z realnymi terminami – presja terminów;
- procedura postępowania z przyrządami zawierającymi rtęć i zakaz spożywania posiłków na stanowisku – pary rtęci, ołów;
- stosowanie spoiw bezołowiowych tam, gdzie pozwala na to technologia naprawy – ołów, dymy lutownicze.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla elektromechanika elektrycznych przyrządów pomiarowych.
- czynniki fizyczne – praca przy monitorze ekranowym, praca wymagająca precyzji wzrokowej, wymuszona pozycja ciała;
- czynniki chemiczne – rtęć i jej związki (przy naprawach starszych przyrządów), ołów i jego związki, dymy lutownicze (kalafonia), izopropanol;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca przy urządzeniach elektrycznych pod napięciem, praca przy napięciu probierczym powyżej 1 kV.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).