Elektromonter prefabrykowanych stacji transformatorowych – kod 741214 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Elektromonter prefabrykowanych stacji transformatorowych montuje w zakładzie i na budowie kontenerowe stacje SN/nN w obudowach betonowych i metalowych – osadza rozdzielnice średniego napięcia z izolacją SF6 lub powietrzną, rozdzielnice niskiego napięcia, transformatory olejowe i suche, układy pomiarowe i telemechanikę. Wykonuje połączenia kablowe, szyny, uziemienia, głowice kablowe, próby i pomiary pomontażowe oraz uczestniczy w ustawianiu stacji dźwigiem na fundamencie.
Elektromonter prefabrykowanych stacji transformatorowych – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie zawodowe lub średnie elektryczne,
- świadectwo kwalifikacyjne G1 w zakresie eksploatacji (E) dla urządzeń powyżej 1 kV,
- znajomość budowy rozdzielnic SN i nN, transformatorów i aparatury łączeniowej,
- umiejętność wykonywania głowic i mufek kablowych oraz czytania schematów,
- uprawnienia do obsługi suwnicy lub do hakowania (zawiesia) – zależnie od zakresu prac,
- brak przeciwwskazań do pracy na wysokości.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- monter stacji transformatorowych,
- monter stacji kontenerowych SN/nN,
- elektromonter rozdzielnic średniego napięcia,
- elektryk montażu stacji kompaktowych,
- monter stacji prefabrykowanych.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
- badania do pracy na wysokości powyżej 3 m,
- badania do obsługi suwnic i urządzeń transportu bliskiego, jeśli pracownik je obsługuje.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 3 lata, a przy pracach szczególnie niebezpiecznych – co roku,
- świadectwo kwalifikacyjne G1 (E) powyżej 1 kV i szkolenie z pracy przy urządzeniach elektroenergetycznych na polecenie,
- szkolenie z postępowania z gazem SF6 w aparaturze rozdzielczej (certyfikat F-gazowy przy odzysku SF6),
- uprawnienia UDT do obsługi suwnic lub szkolenie hakowego, jeśli są wymagane w zakresie obowiązków,
- szkolenie z pierwszej pomocy, w tym przy porażeniu prądem i oparzeniach łukiem.
Środowisko pracy
Elektromonter pracuje głównie w hali produkcyjnej zakładu, w którym na stanowiskach montażowych stoją betonowe lub stalowe obudowy stacji, a ciężkie elementy przemieszcza się suwnicą. Wewnątrz ciasnej obudowy montuje rozdzielnice, transformator, szyny i przewody, często w wymuszonej pozycji, z użyciem wiertarek, giętarek do szyn i narzędzi hydraulicznych. Po montażu wykonuje się próby napięciowe i pomiary rezystancji izolacji oraz uziemień. Część pracy to uruchamianie stacji na budowie, gdzie stację ustawia dźwig, a elektromonter podłącza kable SN i nN i bierze udział w załączeniu pod napięcie. W hali pracuje się na jedną lub dwie zmiany, a na budowie – w zmiennych warunkach atmosferycznych. Na stanowisku wykorzystuje się:
- rozdzielnice SN w izolacji SF6 i powietrznej;
- rozdzielnice nN, szynoprzewody i kable;
- transformatory olejowe i suche;
- praski hydrauliczne, giętarki i przecinarki do szyn;
- zestawy do głowic kablowych termokurczliwych i zimnokurczliwych;
- aparatura probiercza wysokiego napięcia i mierniki izolacji;
- suwnica, zawiesia i trawersy;
- detektor nieszczelności SF6.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- porażenie prądem przy próbach napięciowych i załączaniu stacji,
- łuk elektryczny i oparzenia przy zwarciu w rozdzielnicy,
- przygniecenie przez transformator, rozdzielnicę lub obudowę stacji przy transporcie suwnicą i dźwigiem,
- upadek z dachu obudowy lub rusztowania,
- urazy rąk przy cięciu i gięciu szyn oraz pracy praskami hydraulicznymi,
- oparzenia palnikiem przy obkurczaniu głowic kablowych,
- hałas przy wierceniu w betonie i cięciu szyn,
- praca w ciasnej przestrzeni wewnątrz obudowy stacji.
Czynniki chemiczne:
- gaz SF6 i toksyczne produkty jego rozkładu przy uszkodzeniu rozdzielnicy,
- olej transformatorowy przy uzupełnianiu i wyciekach,
- pył krzemionki krystalicznej przy wierceniu w betonowej obudowie,
- żywice do mufek kablowych i gaz propan-butan do palnika.
Czynniki psychofizyczne:
- wymuszone pozycje ciała w ciasnej obudowie i przy pracy nad głową,
- dźwiganie kabli, szyn i aparatury,
- odpowiedzialność i stres przy próbach i załączaniu stacji pod napięcie,
- presja terminów dostaw stacji na budowy,
- praca w terenie, delegacje i zmienne warunki atmosferyczne.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku elektromontera prefabrykowanych stacji transformatorowych.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawice elektroizolacyjne, obuwie elektroizolacyjne i wskaźniki napięcia – porażenie prądem;
- odzież i osłona twarzy chroniące przed łukiem elektrycznym – łuk elektryczny;
- hełm ochronny i obuwie z podnoskami – przygniecenie przez ciężkie elementy, ciasna przestrzeń;
- szelki bezpieczeństwa przy pracy na dachu obudowy – upadek z wysokości;
- rękawice ochronne i okulary przy pracy z szynami – urazy rąk;
- rękawice termoochronne przy pracy z palnikiem – oparzenia przy obkurczaniu, żywice i gaz do palnika;
- półmaska P3 przy wierceniu w betonie, ochronniki słuchu – pył betonu, hałas;
- rękawice olejoodporne i półmaska z filtrem kombinowanym przy pracy z olejem i uszkodzoną aparaturą SF6 – olej transformatorowy, gaz SF6 i produkty rozkładu.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- wygrodzone pole prób z blokadą drzwi, sygnalizacją świetlną i uziemiaczami – porażenie prądem;
- rozdzielnice z odpornością łukową i kanałami odprowadzania gazów – łuk elektryczny, gaz SF6 i produkty rozkładu;
- suwnice z aktualnym badaniem UDT, trawersy i zawiesia z atestem – przygniecenie przez ciężkie elementy;
- rusztowania i podesty z barierkami przy obudowach – upadek z wysokości;
- odciąg pyłu przy wiertarkach i wentylacja hali – pył betonu, żywice i gaz do palnika;
- wanny olejowe pod transformatorami i sorbenty – olej transformatorowy;
- detektory SF6 i wentylacja pomieszczenia stacji – gaz SF6 i produkty rozkładu;
- narzędzia hydrauliczne z osłonami i oświetlenie przenośne wewnątrz obudowy – urazy rąk, ciasna przestrzeń.
Środki organizacyjne
- polecenia pisemne, wyłączenie, sprawdzenie braku napięcia i uziemienie przed pracą – porażenie prądem, łuk elektryczny;
- procedura prób napięciowych prowadzonych przez uprawniony zespół co najmniej dwuosobowy – porażenie prądem, odpowiedzialność i stres przy załączeniu;
- plan podnoszenia i hakowanie przez przeszkolone osoby – przygniecenie przez ciężkie elementy;
- przerwy i zmiana pozycji przy pracy w obudowie – wymuszone pozycje ciała, ciasna przestrzeń;
- praca w parach przy przenoszeniu kabli i szyn – dźwiganie;
- harmonogram produkcji z rezerwą czasu i zasady pracy w delegacji – presja terminów, praca w terenie i delegacje;
- pomiary hałasu i pyłu krzemionki – hałas, pył betonu.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla elektromontera prefabrykowanych stacji transformatorowych.
- czynniki fizyczne – hałas, pole elektromagnetyczne przy próbach i pracy przy urządzeniach pod napięciem, drgania mechaniczne o działaniu miejscowym;
- czynniki chemiczne – heksafluorek siarki i produkty jego rozkładu, olej transformatorowy (olej mineralny), pył krzemionki krystalicznej, propan-butan;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – prace przy urządzeniach elektroenergetycznych o napięciu powyżej 1 kV, próby wysokim napięciem, praca na wysokości powyżej 3 m, obsługa urządzeń transportu bliskiego, ręczne prace transportowe, praca w wymuszonej pozycji.
Podobne stanowiska
- elektromonter transformatorów,
- elektromonter podstacji trakcyjnych,
- monter sieci elektroenergetycznych,
- elektroenergetyk,
- elektromonter pogotowia elektroenergetycznego.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).