Inżynier OZE

Inżynier OZE – kod 215106 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025), zawód ten ujęto pod nazwą „Inżynier urządzeń i systemów energetyki odnawialnej”. Inżynier OZE projektuje, dobiera i nadzoruje montaż oraz eksploatację instalacji fotowoltaicznych, pomp ciepła, kolektorów słonecznych, magazynów energii, małych elektrowni wiatrowych i instalacji biomasowych. Wykonuje wizje lokalne na dachach i gruntach, analizuje uzysk energii, prowadzi rozruchy i przeglądy oraz zgłasza instalacje do operatora sieci dystrybucyjnej.

Inżynier OZE – wymagania w stosunku do pracownika

wykształcenie wyższe techniczne na kierunku energetyka odnawialna, elektrotechnika, inżynieria środowiska lub pokrewnym;
świadectwo kwalifikacyjne G1 w zakresie eksploatacji (E) i dozoru (D) – przy pracach przy instalacjach fotowoltaicznych i urządzeniach elektrycznych;
świadectwo kwalifikacyjne G2 – gdy zakres obowiązków obejmuje urządzenia cieplne, pompy ciepła i kotły na biomasę;
certyfikat UDT instalatora odnawialnych źródeł energii – gdy inżynier sam wykonuje montaż instalacji;
uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej – przy projektowaniu i kierowaniu robotami przy większych instalacjach;
znajomość programów do symulacji uzysku energii i wymagań operatorów sieci dystrybucyjnych;
brak przeciwwskazań do pracy na wysokości i na dachach.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

inżynier odnawialnych źródeł energii,
projektant instalacji fotowoltaicznych,
inżynier ds. fotowoltaiki,
inżynier instalacji OZE,
specjalista ds. energetyki odnawialnej.

Badania

wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie medycyny pracy;
orzeczenie o braku przeciwwskazań do pracy na wysokości powyżej 3 m – przy wizjach i odbiorach na dachach, masztach i konstrukcjach;
badanie okulistyczne z oceną widzenia barw – przy pracach przy urządzeniach elektrycznych i pracy z monitorem;
badanie audiometryczne – według wskazań lekarza przy pracy w pobliżu pomp ciepła dużej mocy i turbin.

Szkolenia bhp i inne

szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i stanowiskowy,
szkolenie okresowe bhp dla pracowników inżynieryjno-technicznych – nie rzadziej niż co 5 lat,
szkolenie z pracy na wysokości i stosowania sprzętu chroniącego przed upadkiem,
szkolenia z zakresu bezpieczeństwa pracy przy turbinach wiatrowych (np. standard GWO) – jeśli wymaga ich inwestor lub operator farmy,
szkolenie z bezpieczeństwa przy instalacjach fotowoltaicznych prądu stałego i magazynach energii,
szkolenie z ochrony przeciwpożarowej i pierwszej pomocy.

Środowisko pracy

Inżynier OZE pracuje w biurze projektowym przy komputerze i w terenie – na dachach budynków mieszkalnych i hal, na farmach fotowoltaicznych, w kotłowniach i maszynowniach z pompami ciepła oraz przy turbinach wiatrowych. Na dachach porusza się po pokryciach o różnym nachyleniu, często śliskich lub kruchych, narażony na słońce, wiatr i mróz. Na farmach przemieszcza się po nierównym terenie między rzędami konstrukcji, wykonuje pomiary łańcuchów modułów i inwerterów, w których panuje napięcie stałe do 1500 V. Przy przeglądach pomp ciepła i magazynów energii ma kontakt z czynnikami chłodniczymi i bateriami litowo-jonowymi. Dużo podróżuje samochodem służbowym. Na stanowisku wykorzystuje się:

mierniki instalacji fotowoltaicznych, testery charakterystyki I-U i mierniki izolacji;
kamerę termowizyjną i drona do inspekcji paneli;
analizatory pracy pomp ciepła i manometry czynnika chłodniczego;
komputer z oprogramowaniem do symulacji uzysku i projektowania instalacji;
drabiny, podesty ruchome, liny i szelki bezpieczeństwa;
samochód służbowy.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

upadek z wysokości z dachu, przez świetlik lub kruche pokrycie;
porażenie prądem stałym z łańcuchów modułów fotowoltaicznych i łuk elektryczny;
pożar instalacji fotowoltaicznej lub magazynu energii;
potknięcie i poślizgnięcie na dachach i nierównym terenie farm;
uderzenie spadającymi przedmiotami i elementami konstrukcji;
promieniowanie słoneczne, wysoka i niska temperatura otoczenia;
hałas pomp ciepła, wentylatorów i turbin wiatrowych;
praca przy monitorze ekranowym.

Czynniki chemiczne:

czynniki chłodnicze pomp ciepła (np. R32, R290 propan) – odmrożenie, zapłon, duszenie;
elektrolit i gazy z uszkodzonych ogniw litowo-jonowych magazynów energii;
tlenek węgla i pyły z kotłów na biomasę;
glikol propylenowy w instalacjach solarnych i pompach ciepła.

Czynniki psychofizyczne:

odpowiedzialność za poprawność projektu i bezpieczeństwo instalacji,
presja terminów i sezonowa kumulacja zleceń,
częste podróże służbowe i praca poza siedzibą,
obciążenie wzroku i układu mięśniowo-szkieletowego przy pracy biurowej,
praca w wymuszonej pozycji na dachach i w ciasnych maszynowniach.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku inżyniera OZE.

Środki ochrony indywidualnej

szelki bezpieczeństwa z linką i amortyzatorem, punkty kotwiczenia – upadek z wysokości;
rękawice elektroizolacyjne do prac przy prądzie stałym i odzież trudnopalna – porażenie prądem stałym, łuk elektryczny;
hełm ochronny z paskiem podbródkowym – uderzenie spadającymi przedmiotami, upadek z wysokości;
obuwie ochronne z podeszwą antypoślizgową – potknięcie i poślizgnięcie;
nakrycie głowy, okulary przeciwsłoneczne, krem z filtrem UV i odzież ocieplana – promieniowanie słoneczne, wysoka i niska temperatura;
rękawice i okulary chroniące przed czynnikiem chłodniczym – czynniki chłodnicze, glikol propylenowy;
ochronniki słuchu – hałas;
okulary korygujące wzrok do pracy przy monitorze – praca przy monitorze ekranowym.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

rozłączniki DC i szybkie wyłączanie instalacji, oznakowanie przewodów pod napięciem – porażenie prądem stałym, łuk elektryczny, pożar instalacji;
systemy detekcji dymu i gaszenia w pomieszczeniach magazynów energii – pożar, elektrolit i gazy z ogniw;
barierki ochronne, siatki i zabezpieczenie świetlików na dachach – upadek z wysokości;
podesty ruchome i drabiny dachowe zamiast prowizorycznego wejścia – upadek z wysokości, potknięcie i poślizgnięcie;
detektory gazów palnych i wentylacja maszynowni z pompami R290 – czynniki chłodnicze;
czujniki tlenku węgla i sprawna wentylacja kotłowni – tlenek węgla i pyły z kotłów;
obudowy wyciszające i lokalizacja jednostek zewnętrznych z dala od stanowisk pracy – hałas;
ergonomiczne stanowisko komputerowe – praca przy monitorze ekranowym, obciążenie wzroku i układu mięśniowo-szkieletowego.

Środki organizacyjne

ocena stanu dachu i plan pracy na wysokości przed każdą wizją lub odbiorem – upadek z wysokości, uderzenie spadającymi przedmiotami;
zakaz pracy na dachu przy silnym wietrze, oblodzeniu i burzy – upadek z wysokości, potknięcie i poślizgnięcie, niska temperatura;
praca w zespołach co najmniej dwuosobowych przy instalacjach pod napięciem – porażenie prądem stałym;
planowanie prac terenowych poza godzinami największego nasłonecznienia, zapewnienie wody pitnej – promieniowanie słoneczne, wysoka temperatura;
harmonogram zleceń z rezerwą czasu i planowanie tras – presja terminów, częste podróże służbowe, odpowiedzialność;
przerwy w pracy przy monitorze i w wymuszonej pozycji – obciążenie wzroku, praca w wymuszonej pozycji;
instrukcje postępowania z czynnikami chłodniczymi, glikolem i uszkodzonymi bateriami – czynniki chłodnicze, glikol propylenowy, elektrolit.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla inżyniera OZE.

czynniki fizyczne – promieniowanie słoneczne (nadfioletowe), mikroklimat zimny i gorący, hałas, praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie;
czynniki chemiczne – czynniki chłodnicze (fluorowane gazy cieplarniane, propan), glikol propylenowy, tlenek węgla;
czynniki biologiczne – brak;
inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca na wysokości powyżej 3 m, prace przy urządzeniach elektrycznych pod napięciem, wymuszona pozycja ciała, kierowanie pojazdem służbowym.

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

ryzyko zawodowe on-line

Stanowiska pracy