Technik usług pocztowych i finansowych – kod 421108 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Technik usług pocztowych i finansowych obsługuje klientów w placówce pocztowej: przyjmuje i wydaje przesyłki, prowadzi obrót pieniężny, realizuje przekazy i wpłaty, sprzedaje usługi ubezpieczeniowe oraz prowadzi rozliczenia kasowe. Przygotowuje przesyłki do wysyłki, obsługuje system informatyczny placówki i rozlicza utarg na koniec zmiany.
Technik usług pocztowych i finansowych – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie średnie w zawodzie technik usług pocztowych i finansowych lub pokrewne,
- znajomość zasad świadczenia usług pocztowych, kurierskich i finansowych w placówce,
- umiejętność prowadzenia kasy, rozliczania utargu i obsługi terminala płatniczego,
- biegła obsługa systemu informatycznego placówki i urządzeń do nadawania przesyłek,
- umiejętność obsługi klienta, także w sytuacjach konfliktowych,
- rzetelność i odpowiedzialność materialna za powierzone środki pieniężne.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- pracownik okienka pocztowego,
- referent usług pocztowo-finansowych,
- operator usług pocztowych,
- doradca w placówce pocztowej,
- asystent obsługi klienta w placówce pocztowej.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- badanie okulistyczne w ramach pracy przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie,
- ocena zdolności do ręcznych prac transportowych przy obsłudze paczek,
- ocena stanu układu ruchu, w szczególności nadgarstków i odcinka szyjnego kręgosłupa.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 6 lat dla stanowiska administracyjno-biurowego,
- instruktaż ergonomii stanowiska kasowego i pracy przy monitorze ekranowym,
- instruktaż ręcznych prac transportowych przy przesyłkach i workach pocztowych,
- szkolenie z postępowania przy napadzie i próbie wymuszenia wydania gotówki,
- szkolenie z rozpoznawania fałszywych znaków pieniężnych i procedur bezpieczeństwa kasowego,
- szkolenie z deeskalacji agresji i obsługi trudnego klienta,
- szkolenie z ochrony przeciwpożarowej i ewakuacji placówki oraz pierwszej pomocy.
Środowisko pracy
Placówka pocztowa to kilka stanowisk za ladą, oddzielonych od sali obsługi, z komputerem, wagą, terminalem i kasą. Kolejka klientów bywa długa, a rozmowy, dzwonienie drukarek i sygnały urządzeń tworzą stały poziom hałasu i presję tempa pracy. Praca odbywa się głównie w pozycji siedzącej, z powtarzalnymi ruchami rąk przy skanowaniu i liczeniu pieniędzy, przerywanej wstawaniem po przesyłki. Na zapleczu przyjmuje się i wydaje paczki, przenosi worki pocztowe i pojemniki, często w ciasnych przejściach i bez pomocy sprzętu. W placówce przechowuje się gotówkę, co oznacza stałe ryzyko napadu i obowiązywanie procedur bezpieczeństwa. Na stanowisku wykorzystuje się:
- komputer z systemem placówki, czytnik kodów, drukarka etykiet i terminal płatniczy;
- kasa fiskalna, kasetka na gotówkę i urządzenie do sprawdzania autentyczności banknotów;
- wagi do przesyłek, stemple, taśmy i materiały opakowaniowe;
- wózki, pojemniki i worki pocztowe do przenoszenia przesyłek;
- system alarmowy, przycisk napadowy i monitoring placówki.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- napad na placówkę, próba wymuszenia wydania gotówki i grożenie pracownikowi,
- agresja słowna i fizyczna ze strony klientów, w tym osób nietrzeźwych,
- wielogodzinna praca przy monitorze ekranowym przy obsłudze systemu placówki,
- wymuszona pozycja siedząca oraz powtarzalne ruchy rąk przy skanowaniu, stemplowaniu i liczeniu pieniędzy,
- dźwiganie i przenoszenie paczek, worków pocztowych oraz pojemników,
- potknięcie o pojemniki, paczki i kable w ciasnych przejściach zaplecza,
- skaleczenia nożem do kartonu, taśmą, zszywkami i krawędziami opakowań,
- hałas rozmów, urządzeń i sygnałów w sali obsługi klienta,
- olśnienie i niewłaściwe oświetlenie stanowiska przy ladzie oraz przy ekranie.
Czynniki chemiczne:
- pył papierowy, pył z kartonów oraz pyły tonerów z drukarek i urządzeń wielofunkcyjnych,
- substancje wydostające się z uszkodzonych przesyłek, w tym płyny, proszki i aerozole.
Czynniki biologiczne:
- czynniki przenoszone drogą kropelkową i kontaktową przy obsłudze dużej liczby klientów,
- drobnoustroje na zabrudzonych opakowaniach, workach i pieniądzach.
Czynniki psychofizyczne:
- odpowiedzialność materialna za gotówkę, druki i przesyłki wartościowe,
- presja tempa obsługi przy długiej kolejce i rozliczeniach czasu obsługi,
- obciążenie emocjonalne kontaktem z klientem roszczeniowym i skargami,
- monotonia czynności przy jednoczesnym ciągłym przerywaniu pracy przez klientów,
- praca w pojedynkę w małej placówce, zwłaszcza przy obrocie gotówkowym.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku technika usług pocztowych i finansowych.
Środki ochrony indywidualnej
- okulary korekcyjne do pracy przy monitorze, gdy zaleci je lekarz – praca przy monitorze, nieodpowiednie oświetlenie;
- rękawice jednorazowe przy obsłudze zabrudzonych przesyłek i pieniędzy – zanieczyszczenia na przesyłkach, zabrudzenia i substancje z przesyłek;
- maska filtrująca i preparat do dezynfekcji rąk w okresie wzmożonych zakażeń – zakażenia od klientów;
- półmaska z filtrem przy pracy z dużą ilością kartonów i wymianie tonerów – pył papierowy i tonery;
- obuwie pełne, stabilne i antypoślizgowe oraz rękawice odporne na przecięcie na zapleczu – potknięcie i upadek, skaleczenia przy pakowaniu, dźwiganie przesyłek.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- przycisk napadowy, monitoring, kasa z opóźnionym dostępem i wydzielone stanowisko kasowe – napad i rozbój;
- lada oddzielająca pracownika od klienta, przegroda i swobodne wyjście ze stanowiska – agresja klienta;
- monitor o matowej powierzchni, regulowane krzesło, podnóżek i blat o właściwej wysokości – praca przy monitorze, wymuszona pozycja i powtarzalne ruchy;
- oświetlenie stanowiska o regulowanym natężeniu i bez odbić na ekranie – nieodpowiednie oświetlenie;
- wózki, rolotoki i regały na przesyłki na wysokości ograniczającej dźwiganie – dźwiganie przesyłek;
- uporządkowane i oświetlone drogi na zapleczu, listwy na kable – potknięcie i upadek;
- noże z chowanym ostrzem i stanowisko do pakowania o właściwej wysokości – skaleczenia przy pakowaniu;
- wygłuszenie sali obsługi, system kolejkowy i rozdzielenie stanowisk – hałas w sali obsługi, presja tempa obsługi;
- wydzielone pomieszczenie na urządzenia drukujące i wentylacja placówki – pył papierowy i tonery, zakażenia od klientów.
Środki organizacyjne
- procedura postępowania przy napadzie, zasada niestawiania oporu i zgłaszania zdarzenia – napad i rozbój, odpowiedzialność materialna;
- procedura reagowania na agresję z możliwością wezwania pomocy i wsparciem po zdarzeniu – agresja klienta, kontakt z trudnym klientem;
- przerwy w pracy przy monitorze i rotacja między stanowiskiem kasowym a zapleczem – praca przy monitorze, wymuszona pozycja i powtarzalne ruchy, monotonia i przerywanie pracy;
- ograniczenie masy ręcznie przenoszonych przesyłek i praca w dwie osoby przy ciężkich paczkach – dźwiganie przesyłek;
- instrukcja postępowania z przesyłką uszkodzoną lub budzącą podejrzenie – zabrudzenia i substancje z przesyłek;
- realne normy czasu obsługi i obsada dostosowana do liczby klientów – presja tempa obsługi;
- zakaz samodzielnej obsługi obrotu gotówkowego w placówce bez zabezpieczeń technicznych – praca w pojedynkę w małej placówce;
- higiena rąk, dostęp do umywalki i zakaz jedzenia na stanowisku kasowym – zakażenia od klientów, zanieczyszczenia na przesyłkach;
- utrzymanie porządku na zapleczu i bieżące odstawianie pojemników – potknięcie i upadek.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla technika usług pocztowych i finansowych.
- czynniki fizyczne – praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, wymuszona pozycja siedząca i powtarzalne ruchy rąk, hałas w sali obsługi, nieodpowiednie oświetlenie, pył papierowy;
- czynniki chemiczne – pył papierowy i pyły tonerów, substancje wydostające się z uszkodzonych przesyłek;
- czynniki biologiczne – czynniki biologiczne grupy 2 przenoszone drogą kropelkową i kontaktową przy obsłudze klientów oraz z zabrudzonych opakowań;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – ryzyko napadu i agresji ze strony klientów, odpowiedzialność materialna za gotówkę, ręczne prace transportowe, obciążenie psychiczne tempem obsługi, praca w pojedynkę w małej placówce.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).