Monter-elektronik – aparatura medyczna

Monter-elektronik – aparatura medyczna – kod 742103 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Monter-elektronik aparatury medycznej montuje, uruchamia, kalibruje i naprawia elektroniczne wyroby medyczne – kardiomonitory, defibrylatory, pompy infuzyjne, aparaty EKG, USG i urządzenia do fizjoterapii. Pracuje przy produkcji takich urządzeń lub w serwisie, gdzie wykonuje przeglądy techniczne i testy bezpieczeństwa elektrycznego w szpitalach i przychodniach.

Monter-elektronik – aparatura medyczna – wymagania w stosunku do pracownika

• wykształcenie średnie techniczne w zawodzie technik elektronik lub pokrewnym,
• umiejętność lutowania elementów SMD i THT oraz czytania dokumentacji serwisowej producenta,
• znajomość wymagań bezpieczeństwa elektrycznego wyrobów medycznych (PN-EN 60601-1, PN-EN 62353),
• świadectwo kwalifikacyjne URE/SEP grupy G1 w zakresie eksploatacji (E) – tam, gdzie wymagają tego procedury zakładowe,
• autoryzacja producenta do serwisu określonych modeli urządzeń – w serwisach autoryzowanych,
• dokładność, umiejętność prowadzenia dokumentacji przeglądów i zasad pracy w obszarze ESD.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

• elektronik aparatury medycznej,
• technik serwisu aparatury medycznej,
• monter wyrobów medycznych elektronicznych,
• serwisant aparatury elektromedycznej,
• technik elektroniki medycznej.

Badania

• wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
• okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
• kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni,
• ocena ostrości wzroku i widzenia barw przy montażu precyzyjnym,
• szczepienie przeciw WZW typu B zalecane przy serwisie urządzeń w placówkach medycznych.

Szkolenia bhp i inne

• szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
• szkolenie okresowe bhp dla stanowisk robotniczych – nie rzadziej niż co 3 lata,
• szkolenie z ochrony przed wyładowaniami elektrostatycznymi (ESD) i pracy w strefie EPA,
• szkolenie z zasad higieny i dekontaminacji sprzętu w podmiotach leczniczych,
• szkolenia produktowe i serwisowe producentów aparatury,
• szkolenie z pierwszej pomocy, w tym przy porażeniu prądem.

Środowisko pracy

Monter pracuje na hali montażowej lub w laboratorium serwisowym ze stanowiskami ESD, a w serwisie także na oddziałach szpitali, w gabinetach i karetkach. Montuje i lutuje pakiety elektroniczne, składa urządzenia, sprawdza je na testerach bezpieczeństwa elektrycznego i symulatorach pacjenta. Na oddziałach pracuje przy sprzęcie, który mógł mieć kontakt z krwią i wydzielinami chorych, a w defibrylatorach i aparatach z kondensatorami wysokiego napięcia styka się z niebezpiecznym napięciem nawet po odłączeniu zasilania. Część pracy to dokumentacja przeglądów przy komputerze. Na stanowisku wykorzystuje się:

• stacja lutownicza z odciągiem dymu i stanowisko ESD;
• mikroskop stereoskopowy i lupa z oświetleniem;
• tester bezpieczeństwa elektrycznego wyrobów medycznych i symulatory EKG, SpO2, NIBP;
• analizator defibrylatorów i pomp infuzyjnych;
• oscyloskop, multimetr, zasilacz laboratoryjny;
• komputer z oprogramowaniem serwisowym i bazą przeglądów.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

• porażenie prądem elektrycznym, w tym rozładowanie kondensatorów wysokiego napięcia defibrylatora,
• oparzenia grotem lutownicy i gorącym spoiwem,
• skaleczenia o ostre krawędzie obudów i wyprowadzenia elementów,
• obciążenie narządu wzroku przy pracy z mikroskopem i drobnymi elementami,
• zapłon lub wybuch akumulatorów litowo-jonowych w urządzeniach przenośnych,
• promieniowanie optyczne i laserowe przy serwisie urządzeń terapeutycznych.

Czynniki chemiczne:

• dymy lutownicze z kalafonią (topniki),
• alkohol izopropylowy i preparaty do czyszczenia płytek,
• preparaty dezynfekcyjne na bazie alkoholi i czwartorzędowych soli amoniowych.

Czynniki biologiczne:

• kontakt z materiałem biologicznym na sprzęcie z oddziałów – ryzyko zakażenia WZW B, WZW C, HIV i bakteriami szpitalnymi.

Czynniki psychofizyczne:

• monotonia i duża precyzja przy montażu pakietów,
• odpowiedzialność za bezpieczeństwo pacjentów korzystających z naprawionego sprzętu,
• długotrwała pozycja siedząca z pochyleniem nad stanowiskiem,
• praca przy monitorze ekranowym przy dokumentacji i diagnostyce,
• presja czasu przy awarii sprzętu ratującego życie.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku montera-elektronika aparatury medycznej.

Środki ochrony indywidualnej

• rękawice ochronne jednorazowe i fartuch przy pracy ze sprzętem z oddziałów – zakażenia, dezynfekcja;
• okulary ochronne przy lutowaniu i czyszczeniu płytek – oparzenia, izopropanol;
• okulary ochronne laserowe dobrane do długości fali – promieniowanie;
• opaska i obuwie ESD – porażenie;
• rękawice ochronne przy demontażu obudów – skaleczenia.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

• odciąg dymów lutowniczych przy stanowisku – dymy lutownicze;
• transformator separacyjny, wyłącznik różnicowoprądowy i urządzenia do rozładowania kondensatorów – porażenie;
• oświetlenie stanowiskowe i mikroskopy z regulacją – obciążenie wzroku;
• pojemnik ognioodporny na uszkodzone akumulatory litowe – baterie;
• ergonomiczne krzesła i blaty z regulacją wysokości – wymuszona pozycja, monitor;
• podstawki do lutownic i stojaki na gorące narzędzia – oparzenia;
• przechowywanie preparatów w szafach wentylowanych – izopropanol.

Środki organizacyjne

• przyjmowanie sprzętu z oddziałów tylko po dekontaminacji i z protokołem – zakażenia;
• procedura rozładowania kondensatorów i testy według instrukcji producenta – porażenie, odpowiedzialność;
• kontrola testów przez drugą osobę i listy kontrolne przeglądów – odpowiedzialność;
• przerwy w pracy wzrokowej i przy monitorze – obciążenie wzroku, monitor, monotonia;
• priorytety zgłoszeń i urządzenia zastępcze dla szpitali – presja czasu;
• zasady postępowania z ładowaniem i składowaniem akumulatorów – baterie.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla montera-elektronika aparatury medycznej.

• czynniki fizyczne – praca przy urządzeniach elektrycznych, promieniowanie laserowe (przy serwisie urządzeń laserowych);
• czynniki chemiczne – dymy lutownicze zawierające produkty rozkładu kalafonii, alkohol izopropylowy, środki dezynfekcyjne;
• czynniki biologiczne – materiał biologiczny – wirusy WZW B, WZW C, HIV (przy serwisie sprzętu z placówek medycznych);
• inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca wymagająca precyzji wzrokowej, praca przy monitorze ekranowym, wymuszona pozycja siedząca, odpowiedzialność za bezpieczeństwo pacjentów.

Podobne stanowiska

• monter urządzeń medycznych,
• serwisant urządzeń medycznych,
• monter podzespołów elektronicznych,
• elektronik,
• inżynier elektronik.

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).