Specjalista do spraw wirtualnej rzeczywistości

Specjalista do spraw wirtualnej rzeczywistości – kod 251910 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Specjalista do spraw wirtualnej rzeczywistości tworzy i wdraża aplikacje w goglach – szkolenia, symulatory, prezentacje i rozwiązania wspierające pracę. Buduje scenariusze i modele, a następnie sam je testuje, spędzając w goglach po kilka godzin dziennie, w wydzielonej strefie ruchu, oraz prowadzi pokazy i szkolenia dla użytkowników.

Specjalista do spraw wirtualnej rzeczywistości – wymagania w stosunku do pracownika

wykształcenie wyższe – informatyka, grafika lub kierunek pokrewny,
umiejętność tworzenia aplikacji w środowiskach do budowy scen trójwymiarowych,
znajomość zasad projektowania ograniczających chorobę symulatorową i zmęczenie wzroku,
umiejętność konfigurowania gogli, czujników położenia i systemów śledzenia ruchu,
umiejętność prowadzenia pokazów i szkoleń z użyciem gogli dla osób początkujących,
znajomość zasad higieny sprzętu współdzielonego przez wielu użytkowników.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

twórca aplikacji w goglach,
inżynier rozwiązań rzeczywistości rozszerzonej,
projektant symulatorów szkoleniowych,
specjalista do spraw środowisk trójwymiarowych,
programista aplikacji immersyjnych.

Badania

wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
badania narządu wzroku przy pracy przy monitorze ekranowym i przy pracy w goglach,
ocena równowagi i tolerancji pracy w goglach przy objawach choroby symulatorowej,
ocena obciążenia układu mięśniowo-szkieletowego przy pracy z kontrolerami i w pozycji stojącej.

Szkolenia bhp i inne

szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat,
instruktaż bezpiecznej pracy w goglach – wyznaczania strefy ruchu i ograniczania czasu sesji,
instruktaż higieny i dezynfekcji sprzętu współdzielonego przez użytkowników,
instruktaż bezpiecznego ładowania i przechowywania ogniw litowo-jonowych w goglach i kontrolerach,
szkolenie z udzielania pierwszej pomocy przy zasłabnięciu uczestnika pokazu.

Środowisko pracy

Specjalista pracuje przy stanowisku komputerowym, tworząc scenariusze i modele, i wielokrotnie zakłada gogle, żeby sprawdzić działanie aplikacji. Testy prowadzi w wydzielonej strefie o powierzchni kilku metrów kwadratowych, poruszając się z zasłoniętym wzrokiem, co grozi uderzeniem o ściany, meble i sprzęt. Praca w goglach powoduje ucisk na twarz i kark, pocenie się, zmęczenie wzroku oraz objawy choroby symulatorowej – zawroty głowy, nudności i zaburzenia równowagi utrzymujące się po zdjęciu sprzętu. Gogle i kontrolery są zasilane ogniwami litowo-jonowymi i stale ładowane. Na pokazach i szkoleniach sprzęt zakłada po kolei kilkudziesięciu uczestników, co wymaga dezynfekcji i wymiany osłon. Na stanowisku wykorzystuje się:

gogle rzeczywistości wirtualnej i rozszerzonej, kontrolery i czujniki położenia;
komputer o dużej wydajności graficznej z monitorami i środowisko budowy scen trójwymiarowych;
wydzielona strefa ruchu z matą i oznakowaniem granic;
ładowarki i zapasowe ogniwa do gogli oraz kontrolerów;
jednorazowe lub zmywalne osłony na część twarzową gogli i preparaty do dezynfekcji;
bieżnia dookólna lub platforma ruchowa przy symulatorach, jeżeli jest stosowana;
zestaw słuchawkowy i mikrofon do nagrywania komentarzy i spotkań zdalnych.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

zawroty głowy, nudności, zaburzenia równowagi i dezorientacja w czasie i po pracy w goglach,
uderzenie o ściany, meble i sprzęt oraz potknięcie i upadek przy ruchu z zasłoniętym wzrokiem,
zmęczenie wzroku, zaburzenia ostrości widzenia i ból oczu przy długich sesjach w goglach,
ucisk części twarzowej gogli oraz obciążenie odcinka szyjnego masą sprzętu na głowie,
tworzenie scen i kodu przy monitorach, zwykle powyżej 4 godzin dziennie,
kilkugodzinne stanie, przysiady i obroty w strefie testowej,
obciążenie nadgarstków, barków i stawów łokciowych powtarzalnymi ruchami z kontrolerami,
nagrzewanie się gogli i kontrolerów w stałym ładowaniu oraz ryzyko rozszczelnienia ogniwa litowo-jonowego,
wysokie poziomy dźwięku w słuchawkach gogli przy testach efektów dźwiękowych.

Czynniki chemiczne:

alkohole i preparaty do dezynfekcji części twarzowej gogli, kontrolerów i pasków,
wyciek elektrolitu i produkty rozkładu z uszkodzonych ogniw gogli i kontrolerów,
opary z pianek, uszczelek i tworzyw części twarzowej gogli, nasilone po nagrzaniu sprzętu.

Czynniki biologiczne:

bakterie, grzyby i wirusy na części twarzowej gogli, paskach i kontrolerach używanych przez wielu uczestników,
zapalenie spojówek i zakażenia skóry twarzy przenoszone przez niedostatecznie zdezynfekowany sprzęt.

Czynniki psychofizyczne:

zmęczenie i rozdrażnienie po długich sesjach w goglach oraz utrudnione powracanie do pracy przy biurku,
nadzór nad osobami w goglach, które nie widzą otoczenia, i reakcja na ich zasłabnięcie,
przygotowanie aplikacji na konkretny pokaz, szkolenie lub konferencję,
wielokrotne powtarzanie instruktażu i praca z osobami zdenerwowanymi lub nieufnymi wobec sprzętu,
wielogodzinna praca precyzyjna nad scenami, modelami i wydajnością aplikacji.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku specjalisty do spraw wirtualnej rzeczywistości.

Środki ochrony indywidualnej

jednorazowe lub przypisane do osoby osłony części twarzowej gogli – drobnoustroje na sprzęcie współdzielonym, zakażenia skóry i oczu, lotne związki z pianek i tworzyw;
rękawice jednorazowe przy dezynfekcji gogli i kontrolerów – preparaty do dezynfekcji gogli, drobnoustroje na sprzęcie współdzielonym;
słuchawki z ograniczeniem poziomu dźwięku – dźwięk o wysokim poziomie w słuchawkach;
obuwie z podeszwą antypoślizgową i wygodne do pracy w pozycji stojącej – uderzenie i upadek w strefie ruchu, długotrwała pozycja stojąca i ruch w ograniczonej przestrzeni;
okulary korygujące wzrok do pracy przy monitorze oraz wkładki optyczne do gogli, gdy zaleci je lekarz – praca przy monitorze ekranowym, obciążenie wzroku przy pracy w goglach;
rękawice ochronne przy oględzinach i wymianie uszkodzonych ogniw – nagrzewanie i uszkodzenie ogniw, elektrolit z ogniw litowo-jonowych.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

wydzielona strefa ruchu z wykładziną, miękkimi osłonami ścian i usunięciem mebli i sprzętu – uderzenie i upadek w strefie ruchu;
granice strefy wyświetlane w goglach, czujniki położenia i sygnalizacja zbliżenia do przeszkody – uderzenie i upadek w strefie ruchu, choroba symulatorowa;
dobór parametrów obrazu – wysokiej częstotliwości odświeżania, prawidłowej odległości źrenic i ograniczenia ruchu kamery – choroba symulatorowa, obciążenie wzroku przy pracy w goglach;
lekkie gogle z wyważeniem masy i paskiem rozkładającym obciążenie na czaszkę – ucisk i obciążenie karku;
stacja ładowania gogli i kontrolerów z nadzorem ładowania i niepalną podstawą – nagrzewanie i uszkodzenie ogniw, elektrolit z ogniw litowo-jonowych;
zestaw do dezynfekcji sprzętu, lampa do dezynfekcji gogli i wymienne osłony – drobnoustroje na sprzęcie współdzielonym, zakażenia skóry i oczu, preparaty do dezynfekcji gogli;
ergonomiczne stanowisko komputerowe z monitorami na wysokości oczu i krzesłem z regulacją – praca przy monitorze ekranowym, powtarzalne ruchy rąk z kontrolerami;
wentylacja pomieszczenia testowego i studzenie sprzętu między sesjami – lotne związki z pianek i tworzyw, ucisk i obciążenie karku.

Środki organizacyjne

ograniczenie jednej sesji w goglach do 20–30 minut i łącznego czasu w goglach w ciągu dnia – choroba symulatorowa, obciążenie wzroku przy pracy w goglach, ucisk i obciążenie karku, obciążenie pracą w środowisku pozornym;
przerwa i odpoczynek po objawach choroby symulatorowej oraz zakaz prowadzenia pojazdu zaraz po długiej sesji – choroba symulatorowa;
obecność drugiej osoby przy testach z ruchem w strefie i przy pokazach dla uczestników – uderzenie i upadek w strefie ruchu, odpowiedzialność za bezpieczeństwo uczestników;
instruktaż uczestnika przed założeniem gogli i pytanie o samopoczucie w czasie sesji – odpowiedzialność za bezpieczeństwo uczestników, prowadzenie pokazów i szkoleń;
procedura dezynfekcji sprzętu po każdym uczestniku i wymiany osłon – drobnoustroje na sprzęcie współdzielonym, zakażenia skóry i oczu;
rotacja zadań między pracą w goglach, pracą przy monitorze i zadaniami poza ekranem – obciążenie wzroku przy pracy w goglach, praca przy monitorze ekranowym, powtarzalne ruchy rąk z kontrolerami, długotrwałe skupienie przy pracy z modelami;
realny harmonogram przygotowania pokazu i podział prac w zespole – presja terminów pokazów;
zakaz ładowania gogli bez nadzoru i wycofywanie sprzętu ze spuchniętym ogniwem – nagrzewanie i uszkodzenie ogniw, elektrolit z ogniw litowo-jonowych, dźwięk o wysokim poziomie w słuchawkach.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla specjalisty do spraw wirtualnej rzeczywistości.

czynniki fizyczne – praca w goglach rzeczywistości wirtualnej, obciążenie narządu wzroku i narządu równowagi, praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, długotrwała pozycja stojąca, powtarzalne ruchy rąk, obciążenie odcinka szyjnego kręgosłupa, dźwięk o wysokim poziomie w słuchawkach;
czynniki chemiczne – alkohole w preparatach do dezynfekcji sprzętu, elektrolit z ogniw litowo-jonowych, lotne związki z pianek i tworzyw części twarzowej gogli;
czynniki biologiczne – bakterie, grzyby i wirusy na sprzęcie współdzielonym, czynniki wywołujące zapalenie spojówek i zakażenia skóry – czynniki grupy 2 zagrożenia;
inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca z zasłoniętym wzrokiem w wydzielonej strefie ruchu z ryzykiem uderzenia i upadku, objawy choroby symulatorowej, nadzór nad uczestnikami pokazów, praca z urządzeniami zasilanymi ogniwami litowo-jonowymi.

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

ryzyko zawodowe on-line

Stanowiska pracy

Specjalista do spraw wirtualnej rzeczywistości