Konserwator szkolny – w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025) stanowisku temu najbliższy jest zawód „Konserwator budynków i stanu technicznego pomieszczeń” – kod 711101. Konserwator dba o sprawność budynku szkoły, jego instalacji i wyposażenia: wykonuje drobne naprawy, usuwa awarie, pilnuje stanu technicznego sal i terenu wokół placówki.
Konserwator szkolny – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie zawodowe lub średnie techniczne, np. w zawodzie elektryka, hydraulika lub ślusarza,
- uprawnienia SEP w zakresie eksploatacji urządzeń elektrycznych, gdy konserwator wykonuje prace przy instalacjach,
- zaświadczenie o niekaralności, wymagane przy pracy w placówce oświatowej,
- umiejętność wykonywania drobnych napraw stolarskich, ślusarskich, hydraulicznych i malarskich,
- prawo jazdy kat. B, jeśli konserwator dojeżdża po materiały.
Inne nazwy stanowiska
Ocena ryzyka zawodowego opisana na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- konserwator budynku oświatowego,
- pracownik techniczny szkoły,
- złota rączka w szkole,
- majster szkolny,
- konserwator obiektów oświatowych.
Badania
- badania lekarskie wstępne, okresowe i kontrolne,
- badanie do pracy na wysokości powyżej 3 m,
- badanie do pracy przy urządzeniach elektrycznych pod napięciem,
- badanie okulistyczne i ocena zdolności do kierowania pojazdem służbowym.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- instruktaż stanowiskowy,
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 3 lata,
- szkolenie z pracy na wysokości i użytkowania drabin,
- szkolenie z udzielania pierwszej pomocy,
- szkolenie z ochrony przeciwpożarowej i obsługi gaśnic,
- uprawnienia eksploatacyjne SEP, gdy zakres obowiązków tego wymaga.
Środowisko pracy
Konserwator pracuje w budynku szkoły, w salach lekcyjnych, na korytarzach, w kotłowni, w piwnicach, na sali gimnastycznej i na terenie wokół placówki. Naprawia meble, zamki i okna, wymienia żarówki i armaturę, usuwa awarie instalacji wodnej i elektrycznej, odśnieża chodniki i kosi trawniki. Część prac wykonuje w czasie lekcji, więc pracuje w otoczeniu dzieci. Na stanowisku wykorzystuje się:
- narzędzia ręczne, wiertarki i wkrętarki akumulatorowe;
- drabiny i podesty;
- kosiarki, podkaszarki i sprzęt do odśnieżania;
- środki do malowania i uszczelniania;
- mierniki elektryczne;
- taczki i wózki do przewożenia materiałów.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- upadek z drabiny lub z wysokości przy wymianie oświetlenia i naprawach pod sufitem,
- porażenie prądem elektrycznym przy pracach przy instalacji,
- skaleczenia i otarcia rąk narzędziami i ostrymi krawędziami,
- uderzenie spadającymi przedmiotami i elementami wyposażenia,
- hałas narzędzi, kosiarek i podkaszarek,
- poślizgnięcie na oblodzonych chodnikach przy odśnieżaniu,
- zimno i opady przy pracach na zewnątrz,
- potrącenie dziecka lub zderzenie z uczniem na korytarzu.
Czynniki chemiczne:
- pary rozpuszczalników z farb i lakierów,
- środki chemiczne do czyszczenia i uszczelniania.
Czynniki biologiczne:
- kontakt z odchodami zwierząt i pleśnią w piwnicach.
Czynniki psychofizyczne:
- dźwiganie mebli, drzwi i materiałów budowlanych,
- wymuszona pozycja ciała przy naprawach pod umywalką i nad głową,
- stres związany z koniecznością szybkiego usunięcia awarii.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku konserwatora szkolnego.
Środki ochrony indywidualnej
- obuwie ochronne z podeszwą antypoślizgową – poślizgnięcie, skaleczenia i uderzenie stopy;
- rękawice ochronne – skaleczenia i otarcia rąk;
- okulary ochronne – odpryski przy wierceniu i cięciu;
- ochronniki słuchu – hałas narzędzi i kosiarek;
- półmaska z filtrem – pary rozpuszczalników, środki chemiczne do czyszczenia;
- odzież robocza i przeciwdeszczowa – zimno i opady przy pracach na zewnątrz;
- rękawice odporne na chemikalia i jednorazowe – kontakt z pleśnią i odchodami zwierząt.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- drabiny i podesty z aktualnym przeglądem – upadek z wysokości;
- wyłączenie obwodu i sprawdzenie braku napięcia – porażenie prądem;
- sprawne, izolowane narzędzia – porażenie prądem, skaleczenia;
- wentylacja pomieszczeń podczas malowania – pary rozpuszczalników;
- posypywanie chodników środkami przeciwpoślizgowymi – poślizgnięcie na oblodzonych chodnikach;
- osłony i wygrodzenie miejsca prac – uderzenie spadającymi przedmiotami, potrącenie dziecka.
Środki organizacyjne
- praca na wysokości w parze z drugą osobą – upadek z wysokości;
- prowadzenie głośnych prac poza godzinami lekcji – hałas;
- planowanie napraw i oznakowanie miejsc prac – potrącenie dziecka, zderzenie z uczniem;
- przenoszenie ciężkich elementów we dwie osoby lub z użyciem wózka – dźwiganie;
- rotacja zadań i krótkie przerwy – wymuszona pozycja ciała;
- ograniczenie czasu pracy na zewnątrz w złą pogodę – zimno i opady;
- harmonogram przeglądów i zgłaszanie usterek z wyprzedzeniem – stres przy awariach;
- czyszczenie piwnic z użyciem środków dezynfekujących – kontakt z odchodami i pleśnią;
- przechowywanie farb i chemikaliów w oznakowanej szafce – środki chemiczne.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla konserwatora szkolnego.
- czynniki fizyczne – hałas, zimno i opady przy pracach na zewnątrz;
- czynniki chemiczne – pary rozpuszczalników, środki czyszczące i uszczelniające;
- czynniki biologiczne – pleśnie i odchody zwierząt w piwnicach;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca na wysokości powyżej 3 m, praca przy urządzeniach elektrycznych, ręczne prace transportowe, kierowanie pojazdem służbowym.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).