Tłumacz – kod 264304 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Tłumacz przekłada teksty pisemne (techniczne, prawnicze, medyczne, marketingowe, literackie) oraz wykonuje tłumaczenia ustne konsekutywne i symultaniczne podczas spotkań, konferencji, rozpraw sądowych i negocjacji, korzystając z narzędzi CAT i baz terminologicznych.
Tłumacz – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie wyższe filologiczne lub lingwistyczne albo biegła znajomość języka obcego potwierdzona certyfikatem,
- wpis na listę tłumaczy przysięgłych przy tłumaczeniach poświadczonych,
- znajomość narzędzi do tłumaczenia wspomaganego komputerowo (CAT),
- dokładność i odporność na stres przy tłumaczeniu ustnym.
Inne nazwy stanowiska
Ocena ryzyka zawodowego opisana na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- tłumacz przysięgły,
- tłumacz pisemny,
- tłumacz ustny,
- tłumacz symultaniczny,
- lokalizator oprogramowania.
Badania
- badania lekarskie wstępne, okresowe i kontrolne,
- badanie wzroku przy pracy z monitorem ekranowym,
- badanie słuchu i ocena narządu głosu przy tłumaczeniach ustnych.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- instruktaż stanowiskowy,
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 6 lat,
- szkolenie z ergonomii stanowiska komputerowego i pracy zdalnej,
- szkolenie z udzielania pierwszej pomocy.
Środowisko pracy
Tłumacz pisemny pracuje najczęściej zdalnie lub w biurze, przez wiele godzin przy komputerze, z jednym lub dwoma monitorami. Tłumacz ustny pracuje w kabinach tłumaczy symultanicznych ze słuchawkami i mikrofonem, w salach konferencyjnych, sądach i zakładach pracy, gdzie towarzyszy delegacjom i audytorom. Praca wymaga dużej koncentracji i często odbywa się pod presją terminów. Na stanowisku wykorzystuje się:
- komputer z oprogramowaniem CAT i słownikami;
- dwa monitory, klawiatura i mysz;
- kabina tłumacza symultanicznego, słuchawki i mikrofon;
- słowniki i glosariusze;
- dyktafon.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- potknięcie i poślizgnięcie,
- porażenie prądem od urządzeń biurowych,
- hałas i ryzyko urazu akustycznego w słuchawkach (wysoki poziom dźwięku, sprzężenia),
- zagrożenia zakładowe przy tłumaczeniu na halach produkcyjnych i budowach (hałas, maszyny, ruch pojazdów).
Czynniki psychofizyczne:
- obciążenie wzroku przy pracy z monitorem,
- wymuszona pozycja siedząca i obciążenie nadgarstków,
- bardzo duże obciążenie umysłowe przy tłumaczeniu symultanicznym,
- stres związany z terminami i odpowiedzialnością za treść,
- obciążenie narządu głosu przy tłumaczeniu ustnym,
- izolacja przy pracy zdalnej.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku tłumacza.
Środki ochrony indywidualnej
- okulary korygujące do pracy z monitorem, gdy zaleci je lekarz – obciążenie wzroku;
- środki ochrony indywidualnej wymagane w zakładzie (kask, kamizelka, ochronniki słuchu, obuwie) przy tłumaczeniach na halach i budowach – zagrożenia zakładowe.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- ergonomiczne stanowisko komputerowe – obciążenie wzroku, pozycja siedząca, nadgarstki;
- słuchawki z ogranicznikiem poziomu dźwięku i dobrze wentylowane kabiny – uraz akustyczny, obciążenie;
- sprawna instalacja elektryczna – porażenie prądem.
Środki organizacyjne
- zmiana tłumaczy w kabinie co 20–30 minut – obciążenie umysłowe, głos;
- realistyczne terminy zleceń – stres;
- instruktaż bhp przed wejściem na teren zakładu – zagrożenia zakładowe;
- przerwy w pracy przy monitorze – obciążenie wzroku;
- regularny kontakt z zespołem przy pracy zdalnej – izolacja.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla tłumacza.
- czynniki fizyczne – brak;
- czynniki chemiczne – brak;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca przy monitorze ekranowym, obciążenie narządu głosu (tłumaczenia ustne).
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).