Pracownik fermy drobiu – w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025), stanowisku temu najbliższy jest zawód „Hodowca drobiu” – kod 612201. Pracownik fermy drobiu obsługuje kurniki z brojlerami, niośnikami lub indykami: kontroluje zwierzęta, systemy paszowe, pojenia, wentylacji i ogrzewania, usuwa padłe ptaki, zbiera jaja, uczestniczy w załadunku ptaków, wybieraniu obornika oraz myciu i dezynfekcji budynków między cyklami.
Pracownik fermy drobiu – wymagania w stosunku do pracownika
- ukończone 18 lat,
- kwalifikacje (wykształcenie co najmniej podstawowe, przyuczenie na stanowisku pracy; preferowane rolnicze),
- aktualne orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych przy pracy z jajami konsumpcyjnymi,
- znajomość zasad bioasekuracji fermy,
- uprawnienia do obsługi wózka jezdniowego lub ładowarki przy pracach z obornikiem, jeśli wymagane.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- hodowca drobiu,
- pracownik kurnika,
- pracownik produkcji zwierzęcej,
- fermer drobiu,
- pracownik fermy kur niosek.
Badania
- badania lekarskie wstępne, okresowe i kontrolne,
- spirometria i ocena układu oddechowego przy narażeniu na pył organiczny, amoniak i endotoksyny,
- ocena skóry przy kontakcie ze środkami dezynfekcyjnymi,
- badanie słuchu przy pracy w pobliżu wentylatorów i urządzeń,
- badania do celów sanitarno-epidemiologicznych, jeśli dotyczy.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- instruktaż stanowiskowy,
- okresowe szkolenie bhp dla pracowników na stanowiskach robotniczych nie rzadziej niż co 3 lata,
- szkolenie z bioasekuracji i postępowania przy podejrzeniu grypy ptaków,
- szkolenie z bezpiecznego stosowania środków dezynfekcyjnych,
- szkolenie w zakresie ręcznych prac transportowych.
Środowisko pracy
Pracownik fermy drobiu pracuje w kurnikach o dużym zapyleniu, podwyższonym stężeniu amoniaku i stałym szumie wentylatorów, w temperaturze dostosowanej do potrzeb ptaków (w pierwszych tygodniach odchowu powyżej 30°C). Część prac – załadunek ptaków, wybieranie obornika i mycie – odbywa się w nocy, w dużym tempie i w ciężkich warunkach. Na stanowisku wykorzystuje się:
- linie paszowe i pojenia, silosy paszowe;
- systemy wentylacji, nagrzewnice;
- wózki do jaj, sortownicę jaj, pojemniki transportowe na ptaki;
- myjki ciśnieniowe, zamgławiacze do dezynfekcji;
- ładowarkę lub mini-ładowarkę do obornika.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- pył organiczny (pierze, pasza, ściółka, odchody),
- hałas wentylatorów i ptaków,
- gorący mikroklimat w okresie odchowu piskląt,
- poślizgnięcie na mokrej i zanieczyszczonej posadzce,
- porażenie prądem w wilgotnym środowisku,
- pochwycenie przez przenośniki linii paszowych i ślimaki silosów,
- potrącenie przez ładowarkę przy usuwaniu obornika.
Czynniki chemiczne:
- amoniak i siarkowodór z odchodów,
- środki dezynfekcyjne (aldehydy, preparaty chlorowe, kwasy nadoctowe),
- spaliny nagrzewnic gazowych.
Czynniki biologiczne:
- bakterie (Salmonella, Campylobacter, E. coli) i endotoksyny,
- wirus grypy ptaków i chlamydioza (ornitoza),
- alergeny ptasie (alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych),
- zadrapania i dziobnięcia przez ptaki.
Czynniki psychofizyczne:
- ręczne prace transportowe przy załadunku ptaków i wynoszeniu padliny,
- praca w pochyleniu przy zbieraniu jaj i ptaków,
- praca nocna przy załadunkach,
- monotonia i obciążenie psychiczne przy likwidacji stad chorych.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku pracownika fermy drobiu.
Środki ochrony indywidualnej
- półmaska FFP2/FFP3, a przy dezynfekcji z pochłaniaczem – pył organiczny, amoniak, środki dezynfekcyjne;
- kombinezon ochronny i czepek, stosowane tylko na fermie – czynniki biologiczne, bioasekuracja;
- rękawice ochronne i gogle – zadrapania, środki dezynfekcyjne;
- kalosze z podeszwą antypoślizgową – poślizgnięcie, zanieczyszczenia;
- ochronniki słuchu – hałas.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- wentylacja mechaniczna sterowana czujnikami amoniaku i temperatury – amoniak, mikroklimat;
- osłony przenośników i ślimaków, wyłączniki awaryjne – pochwycenie;
- instalacja elektryczna o odpowiednim stopniu ochrony z wyłącznikiem różnicowoprądowym – porażenie;
- śluzy sanitarne z natryskami – czynniki biologiczne;
- wózki i przenośniki do jaj i padliny – ręczne prace transportowe;
- detektory tlenku węgla przy nagrzewnicach – spaliny.
Środki organizacyjne
- zasady bioasekuracji, higiena rąk, zakaz jedzenia w kurnikach – czynniki biologiczne;
- wstrzymanie pracy przy objawach choroby w stadzie i zgłoszenie lekarzowi weterynarii – grypa ptaków, ornitoza;
- dezynfekcja budynków po opróżnieniu i przewietrzeniu – środki dezynfekcyjne;
- zakaz przebywania pieszych w strefie pracy ładowarki – potrącenie;
- rotacja zadań i przerwy przy załadunkach – ręczne prace transportowe, zmęczenie;
- pomiary stężeń pyłu i amoniaku – czynniki szkodliwe.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla pracownika fermy drobiu.
- czynniki fizyczne – pył organiczny, hałas, mikroklimat gorący;
- czynniki chemiczne – amoniak, siarkowodór, środki dezynfekcyjne zgodnie z kartami charakterystyki;
- czynniki biologiczne – bakterie (Salmonella, Campylobacter), Chlamydia psittaci, wirus grypy ptaków, endotoksyny, alergeny ptasie;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – ręczne prace transportowe, praca w porze nocnej, praca w wymuszonych pozycjach.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).